غزل شمارهٔ ۲۸۳
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به شدت تحت تأثیر عشق قرار دارد و احساساتی عمیق از سرمستی، غم و عشق را بیان می‌کند. او به این موضوع اشاره می‌کند که ورود عشق به زندگی‌اش تمام عالم را دگرگون کرده و از عدم وجودش به وجود آمده است. همچنین، اشاره می‌کند که اگر حتی نوری از روی معشوق در دلش روشن شود، این نور باعث ایجاد درد و سوزش در دلش می‌شود. در ادامه، شاعر به آرزوی وصال و لذت از آن اشاره می‌کند و تأکید می‌کند که دل و صبرش در نتیجه غم عشق آسیب دیده‌اند. در نهایت، او با دلbroken و شوریده، از دردهای ناشی از عشق سخن می‌گوید که همچون دودی از قلمش برمی‌آید.
سرمست اگر درآیی عالم به هم برآیدخاک وجود ما را گرد از عدم برآید
هوش مصنوعی: اگر تو با حال خوش و سرمست وارد شوی، همه چیز به هم میریزد و وجود ما مانند خاک از عدم و نیستی به وجود خواهد آمد.
گر پرتوی ز رویت در کنج خاطر افتدخلوت‌نشین جان را آه از حرم برآید
هوش مصنوعی: اگر نوری از چهرهات در گوشهای از قلب من بتابد، جان خلوتنشین من از دلش آه و نالهای به آسمان برمیدارد.
گلدسته امیدی بر جان عاشقان نِهتا رهروان غم را خار از قدم برآید
هوش مصنوعی: امید مانند یک گلدسته برای روح عاشقان است که به آنها کمک می‌کند تا غم و اندوه را از مسیر زندگی خود دور کنند و از مشکلات رهایی یابند.
گفتی به کام روزی با تو دمی برآرمآن کام برنیامد ترسم که دم برآید
هوش مصنوعی: گفتی که روزی با تو لحظهای خوش بگذرانم، اما آن لحظه میسر نشد. میترسم که فرصتی برای این کار دیگر پیش نیاید.
عاشق بگشتم ار چه دانسته بودم اولکز تخم عشقبازی شاخ ندم برآید
من عاشق شدم، هرچند که میدانستم از ابتدا که نباید به این راه میرفتم، زیرا از دانه عشق، شاخ و برگ (درخت) پشیمانی خواهد رویید
گویند دوستانم سودا و ناله تا کیسودا ز عشق خیزد ناله ز غم برآید
هوش مصنوعی: دوستانم میگویند که این حال و هوای عشق و غم تا کی ادامه خواهد داشت؛ عشق انسان، همیشه باعث به وجود آمدن این شوق و اشتیاق است و از طرفی غم و اندوه نیز از دل میجوشد.
دل رفت و صبر و دانش ما مانده‌ایم و جانیور زان که غم غم توست آن نیز هم برآید
معنی: دل شکیبایی و دانایی را از کف
دادم. اینک ما مانده‌ایم و جانی. اگر غم، غم عشق توست جان ما را هم از کف به در
خواهد برد. - منبع: شرح غزلهای سعدی / دکتر محمدرضا برزگر خالقی / دکتر تورج عقدایی
هر دم ز سوز عشقت سعدی چنان بنالدکز شعر سوزناکش دود از قلم برآید
هوش مصنوعی: سعدی هر لحظه از شدت عشق تو ناله می‌کند، به طوری که شعرهایش آنقدر سوزناک هستند که از قلمش دود برمیخیزد.