غزل شمارهٔ ۳۰۶
هوش مصنوعی: این شعر از سعدی، درباره عشق و زیبایی معشوق است. شاعر به توصیف زیبایی‌های معشوق می‌پردازد و بیان می‌کند که هیچ راهی برای گریز از جذبه او وجود ندارد. او می‌گوید که عشق به معشوق، انسان را به زنجیر می‌کشد و بدون او روح و معنا ندارد. سعدی در این شعر از احساسات عاشقانه خود می‌نویسد و تأکید می‌کند که حتی اگر برای وصال هزینه‌های زیادی پرداخت شود، آنچه که به دست می‌آید بسیار ارزشمند است. او در نهایت به این نکته اشاره می‌کند که اگر معشوق از او بی‌نیاز باشد، او همچنان به او نیاز دارد و بدون عشق او، زندگی بی‌معناست.
ای پسر دلربا وی قمر دلپذیراز همه باشد گریز وز تو نباشد گزیر
AI: ای پسر جذاب و زیبا، تو همانند ماهی دلانگیز هستی. از همه چیز و هر کسی که ناراحتکننده است دوری کن و بدان که هیچچیز نمیتواند تو را از خود دور کند. (تصحیح AI: ای پسر جذاب و زیبا، تو همانند ماهی دلانگیز هستی. از همه چیز و هر کسی میتوان دوری کرد و بدان که هیچچیز نمیتواند تو را از خودش دور کند.)
تا تو مصور شدی در دل یکتای منجای تصور نماند دیگرم اندر ضمیر
AI: وقتی تو در دل من جای گرفتی، دیگر جایی برای خیال و تصور دربارهی تو در ذهنم باقی نمانده است. (تصحیح AI: از وقتی تو در دل من جای گرفتی، دیگر جایی برای خیال و تصور در ذهنم باقی نمانده است.)
عیب کنندم که چند در پی خوبان رویچون نرود بنده‌وار هر که برندش اسیر
هوش مصنوعی: من را عیب میکنند که چرا در پی خوبان هستم، اما هر انسانی که به اسارت درآید، نمیتواند مانند یک بنده از آنان جدا شود.
بسته زنجیر زلف زود نیابد خلاصدیر برآید به جهد هر که فرو شد به قیر
هوش مصنوعی: زنجیرهایی که از موهای بافته شده شکل میگیرند، به آسانی جدا نمیشوند و برای کسی که در دام افتاده، رهایی به راحتی به دست نمیآید. هر که در مشکلات عمیقتری غرق شده باشد، برای آزاد شدن باید تلاش بیشتری کند.
چون تو بتی بگذرد سروقد سیم‌ساقهر که در او ننگرد مرده بود یا ضریر
هوش مصنوعی: وقتی تو مانند مجسمهای زیبا و بی‌نظیر از کنار من عبور میکنی، هر کسی که به تو نگاه نکند، همچون مردهای است یا کسی که نابینا است.
گر نبرم ناز دوست کیست که مانند اوستکبر کند بی‌خلاف هر که بود بی‌نظیر
هوش مصنوعی: اگر من ناز دوست را نبرم، چه کسی همچون اوست که بتواند بدون هیچ مخالفتی تکبر ورزد؟ هر که باشد، بی‌نظیر است.
قامت زیبای سرو کاین همه وصفش کنندهست به صورت بلند لیک به معنی قصیر
هوش مصنوعی: آن قامت زیبا و باریک سرو که اینقدر دربارهاش صحبت میشود، اگرچه از نظر ظاهری بلند است، اما از لحاظ مفهوم و معنی، کوتاه و ناقص به نظر می‌آید.
هر که طلبکار توست روی نتابد ز تیغوان که هوادار توست بازنگردد به تیر
هوش مصنوعی: هر کسی که از تو چیزی میخواهد، نباید از دشواریهای زندگی فرار کند، و کسی که به تو علاقهمند است، از مشکلات و چالشها عقبنشینی نخواهد کرد.
بوسه دهم بنده‌وار بر قدمت ور سرمدر سر این می‌رود بی‌سر و پایی مگیر
AI: من با کمال تواضع و بندگی، بوسهای بر قدمهای تو میزنم. اگر هم سرم در این حالت سر به زیر و بدون اراده باشد، تو آن را نگیرید. (تصحیح AI: من با کمال تواضع و بندگی، بوسهای بر قدمهای تو میزنم. اگر هم سرم در این راه برود، اهمیتی ندارد. انسانی بی سروپا چون مرا
چیزی به حساب نیاور.)
سعدی اگر خون و مال صرف شود در وصالآنت مقامی بزرگ اینت بهایی حقیر
هوش مصنوعی: اگر سعدی خود را هزینه کند و مال و جانش را در راه رسیدن به تو خرج کند، مقام والای تو آنقدر ارزشمند است که این همه فداکاری در برابر آن، بهایی ناچیز به نظر میرسد.
گر تو ز ما فارغی وز همه کس بی نیازما به تو مستظهریم وز همه عالم فقیر
هوش مصنوعی: اگر تو از ما بیخبری و از همه کس بینیازی، ما برای تو نیازمندیم و از تمام عالم فقیرتر هستیم.