غزل شمارهٔ ۳۱۲
هوش مصنوعی: این شعر از سعدی، به زیبایی احساسات عاشقانه و درد فراق را بیان می‌کند. شاعر به معشوق خود دعوت می‌کند که بازگردد و از او می‌خواهد که دوباره خود را نشان دهد. او از دلتنگی و بی‌تابی خود می‌گوید و می‌پرسد چرا محبوبش به ملاقاتش نمی‌آید. شاعر می‌فهمد که عشقش جاودانه است و نمی‌تواند از او فاصله بگیرد. همچنین به این نکته اشاره می‌کند که اگرچه مردم ممکن است او را به خاطر عشق ورزی‌اش سرزنش کنند، اما او نمی‌تواند از عشق و مستی دلبستگی‌اش کناره‌گیری کند. در نهایت، شهرت و مقام را در برابر عشق حقیقی بی‌اهمیت می‌داند و به پذیرش عجز و فقر در مسیر عشق افتخار می‌کند.
بزرگ دولت آن کز درش تو آیی بازبیا بیا که به خیر آمدی کجایی باز
هوش مصنوعی: قدرتمند و مهم آن کسی است که هر بار که به خانهاش میروی، با خوشحالی و خیر مقدم از تو استقبال کند. پس برگرد و بیا، چرا که تو با نیت خوب و خوشرفتی به او آمدهای.
رخی کز او متصور نمی‌شود آرامچرا نمودی و دیگر نمی‌نمایی باز
هوش مصنوعی: چهرهای که تصور آرامش او ممکن نیست، چرا برای مدتی خود را نمایان کردی و حالا دیگر خود را نشان نمیدهی؟
در دو لختی چشمان شوخ دلبندتچه کرده‌ام که به رویم نمی‌گشایی باز
هوش مصنوعی: در این بیت، شاعر به احساس دلشکستگی و ناامیدی خود اشاره می‌کند. او از محبوبش می‌خواهد که دوباره به او توجه کند و از خود محبت نشان دهد. شاعر در اینجا به وضعیت غمگین و تنهایی خود پرداخته و از محبوبش خواسته که به او محبت کند و در دل خود را برایش باز کند.
اگر تو را سر ما هست یا غم ما نیستمن از تو دست ندارم به بی‌وفایی باز
هوش مصنوعی: اگر تو در زندگیام حضور داری یا اینکه غم و اندوه من برایت اهمیتی ندارد، من هرگز از تو جدا نخواهم شد و به بی‌وفایی و ناپایداری روی نمیآورم.
شراب وصل تو در کام جان من ازلیستهنوز مستم از آن جام آشنایی باز
هوش مصنوعی: شراب وصل تو که جان مرا سیراب می‌کند، همیشه در وجودم باقیست و هنوز از آن پیالهای که آشنایی تو را در من زنده می‌کند، مست و سرخوشم.
دلی که بر سر کوی تو گم کنم هیهاتکه جز به روی تو بینم به روشنایی باز
هوش مصنوعی: دل من که در کوچههای تو گم شده است، هرگز نمی‌تواند نوری جز زیبایی تو را ببیند.
تو را هر آینه باید به شهر دیگر رفتکه دل نماند در این شهر تا ربایی باز
AI: برای اینکه دلت را نتوانند از تو بربایند، باید به شهر دیگری بروی و دیگر در این شهر نمانی. (تصحیح AI: باید به شهر دیگری بروی و دیگر در این شهر نمانی، چون دلی نمانده در این شهر تا بربایی.)
عوام خلق ملامت کنند صوفی راکز این هوا و طبیعت چرا نیایی باز
هوش مصنوعی: مردم عادی صوفی را سرزنش میکنند که چرا از این دنیا و خصوصیات آن کنار نمیکشی و به حالتی دیگر نمیروی.
اگر حلاوت مستی بدانی ای هشیاربه عمر خود نبری نام پارسایی باز
هوش مصنوعی: اگر مزهی شادی و مستی را بشناسی، ای فرد باهوش، هرگز نام پارسایی و خودداری را بر زبان نیاور.
گرت چو سعدی از این در نواله‌ای بخشندبرو که خو نکنی هرگز از گدایی باز
AI: اگر مانند سعدی به تو لقمهای نیکو بدهند، برو و از آن بهرهمند شو، ولی هرگز نباید از گدایی و درخواست کمک دست بکشی. [تصحیح AI: اگر مانند سعدی به تو لقمهای نیکو بدهند از این در، برو و از آن بهرهمند شو، ولی دیگر هرگز نخواهی توانست از گدایی و درخواست کمک (از این آستان) دست بکشی.]