غزل شمارهٔ ۳۱۶
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر از ساقی می‌خواهد که برای رفع غم و افزایش شادی، شراب را بر آتش غم بریزد و بوسه‌ای بر کنار جام بزند. او به تلاش‌هایی که برای دوری از گناه در خرابات داشته اشاره می‌کند و از عشق و عقل صحبت می‌کند. عقل به او می‌گوید که فرار از عشق غیرممکن است و مقایسه‌ای بین حیوانات می‌کند. همچنین اشاره‌ای به خانه زهد و هنر موسیقی دارد و می‌گوید توبه تلخ است اما عشق شیرین و دل‌انگیز است. در پایان، شاعر سعدی به خود می‌گوید هر دم که فرصتی یافتی، از دوستی‌ها بهره ببر و دشمنان را به حال خود بگذار.
ساقی سیم‌تن چه خسبی خیزآب شادی بر آتش غم ریز
هوش مصنوعی: ای ساقی زیبا، چرا خواب هستی؟ بیدار شو و آب خوشحالی را بر آتش غم بریز تا دلها شاد شود.
بوسه‌ای بر کنار ساغر نهپس بگردان شراب شهدآمیز
هوش مصنوعی: بوسه‌ای به دور ساغر بزن و از شراب شیرین لذت ببر.
کابر آذار و باد نوروزیدرفشان می‌کنند و عنبربیز
AI: دشمنان درختان را میسوزانند و نسیم بهاری و عطر خوش را به هوا آزاد می‌کنند. (تصحیح AI: ابر آزار (=یکی از ماههای بهار) باران مرواریدگون میافشاند و نسیم بهاری عطر خوش را به هوا آزاد می‌کند.)
جهد کردیم تا نیالایدبه خرابات دامن پرهیز
هوش مصنوعی: ما تلاش کردیم که دامن ما به میخانه و فساد نرسد و در مسیر درست و پرهیز از گناه باقی بمانیم.
دست بالای عشق زور آوردمعرفت را نماند جای ستیز
هوش مصنوعی: عشق برتر از همه چیز است و قدرت آن شناخت را تحت تأثیر قرار میدهد، به طوری که جایی برای جدال و نزاع باقی نمیگذارد.
گفتم ای عقل زورمند چرابرگرفتی ز عشق راه گریز
هوش مصنوعی: به عقل قدرتمندم گفتم، چرا از عشق دوری میکنی و راه فراری انتخاب کردهای؟
گفت اگر گربه شیر نر گرددنکند با پلنگ دندان تیز
هوش مصنوعی: اگر گربهای به قدرت و شکوه شیر نر تبدیل شود، دیگر با پلنگ که دندانهایش تیز است، رقابت نمیکند.
شاهدان می‌کنند خانه زهدمطربان می‌زنند راه حجیز
هوش مصنوعی: شاهدان در دست افرادی زاهد جمع میشوند و در عوض، مطربان و موسیقیدانان راهی برای خود پیدا می‌کنند.
توبه را تلخ می‌کند در حلقیار شیرین‌زبان شورانگیز
هوش مصنوعی: توبه را وقتی که در کنار یار شیرین‌زبان و خوشگفتار باشی، احساس تلخی می‌کند.
سعدیا هر دمت که دست دهدبه سر زلف دوستان آویز
هوش مصنوعی: ای سعدی، هر بار که فرصتی برایت پیش میآید، با احتیاط به زلف و زیبایی دوستان نزدیک شو.
دشمنان را به حال خود بگذارتا قیامت کنند و رستاخیز
هوش مصنوعی: دشمنان را به حال خود رها کن تا روز قیامت و رستاخیز با آنچه کردهاند، مواجه شوند.