غزل شمارهٔ ۴۴۱
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به وفاداری و تعهد به دوست اشاره می‌کند. او عهد کرده است که بدون دوست به سفر نرود و از زیبایی‌های عشق فارغ از حضور معشوق لذت نبرد. بوستان و چمن فقط زمانی شادی‌آورند که عشق واقعی در میان باشد و او نمی‌خواهد از چیزهای با ارزش به آسانی گذر کند. شاعر به تفاوت خود و دیگران اشاره می‌کند که دیگران بدون محدودیت با هر کسی رابطه دارند، اما او فقط در کنار یار عزیزش حاضر است. او تاکید دارد که حتی اگر مورد بی‌احترامی و جفا قرار گیرد، همچنان به عشق‌اش وفادار خواهد ماند. در نهایت، او می‌فرماید شرط وفاداری این است که اگر روزی او را مجنون بخوانند، باز هم به عشقش پایبند بماند.
عهد کردیم که بی‌دوست به صحرا نرویمبی‌تماشاگه رویش، به تماشا نرویم
هوش مصنوعی: ما تصمیم گرفتیم که بدون دوست به دشت نرویم و بدون اینکه روی او را ببینیم، به تماشا نرویم.
بوستان، خانهٔ عیش است و چمن، کوی نشاطتا مهیا نبود عیش مهنا نرویم
هوش مصنوعی: باغ خانه محل خوشی و سرسبزی و خوشحالی است، تا زمانی که فرصت خوشگذرانی فراهم نشده، به آنجا نمیرویم.
دیگران با همه کس، دست در آغوش کنندما که بر سفرهٔ خاصیم به یغما نرویم
هوش مصنوعی: دیگران با هر کسی دوست میشوند و رابطه برقرار میکنند، اما ما که در جایگاه ویژه و خاصی هستیم، هیچگاه به راحتی خود را در دسترس نمیگذاریم.
نتوان رفت مگر در نظر یار، عزیزور تحمل نکند زحمت ما تا نرویم
تصحیح AI: نمیتوانیم به دور از چهره محبوب برویم و اگر او تحمل نکند زحمت ما را، دست از رفتن خواهیم کشید. (AI: نمیتوانیم به دور از چهره محبوب برویم و اگر او تحمل نکند که ما به زحمت بیفتیم، دست از رفتن نخواهیم کشید.)
گر به خواری ز در خویش براند ما رابه امیدش بنشینیم و به درها نرویم
هوش مصنوعی: اگر ما را به سختی و ذلت از خانهاش دور کند، باز هم به امید او نشسته و به درها نخواهیم رفت.
گر به شمشیر احبا تنِ ما پاره کنندبه تظلم به در خانهٔ اعدا نرویم
هوش مصنوعی: اگرچه دشمنان با شمشیرهای خود به ما آسیب بزنند، اما ما به خاطر دادخواهی به در خانه آنها نخواهیم رفت.
پای گو بر سر و بر دیدهٔ ما نِه چو بساطکه اگر نقش بساطت برود، ما نرویم
هوش مصنوعی: بر روی سر ما پا بگذار و بر چشمان ما بنشین، چرا که اگر نقش و نگار زندگیات از بین برود، ما هم نخواهیم رفت.
به درشتی و جفا روی مگردان از ماکه به کشتن برویم از نظرت یا نرویم
تصحیح AI: از بیرحمی و سختگیری بر ما چشمپوشی کن، زیرا ما فقط با کشته شدن از مقابل دیدگانت میرویم وگرنه نمیرویم. (AI: از بیرحمی و سختگیری بر ما چشمپوشی کن، زیرا ما با دیدن تو یا از دنیا میرویم.)
سعدیا! شرط وفاداری لیلی آن استکه اگر مجنون گویند به سودا نرویم
هوش مصنوعی: سعدی جان، شرط وفاداری لیلی این است که اگر بگویند مجنون، هرگز به خاطر عشق به او به جنونی روی نیاوریم.