غزل شمارهٔ ۴۶۸
هوش مصنوعی: این شعر ارائه‌گر توصیه‌هایی درباره عشق، دوستی و تعامل با دیگران است. شاعر با بیان این نکته که در رابطه با دوست باید با محبت و در رابطه با دشمن با احتیاط رفتار کرد، به انسان‌ها یادآور می‌شود که باید پذیرای قضا و قدر باشند و با رضایت زندگی کنند. او همچنین به اهمیت عشق و محبت بین دوستان اشاره کرده و می‌گوید که دوستی واقعی هرگز به دشمنی تبدیل نمی‌شود. شاعر به مخاطبین توصیه می‌کند که از دل‌سوزی و محبت به محبوبشان دست برندارند و عشق را جایگزین زندگی نکنند. در نهایت، او به نیرو و قدرت دوستی، حتی در برابر مشکلات، تأکید می‌کند و از بی‌توجهی به زیبایی‌های درون و بیرون افراد نهی می‌کند.
چشم اگر با دوست داری گوش با دشمن مکنتیرباران قضا را جز رضا جوشن مکن
هوش مصنوعی: اگر به دوست نگاه میکنی، پس با دشمنان خود گوشت را در اختیار نگذار. در برابر تقدیر سختیها، فقط راضی باش و از آن نیندیش.
هر که ننهاده‌ست چون پروانه دل بر سوختنگو حریف آتشین را طوف پیرامن مکن
هوش مصنوعی: هر که مانند پروانه دلش را برای سوختن آماده نکرده، لزومی ندارد که دور آتش بگردد و خود را در معرض خطر قرار دهد.
جای پرهیز است در کوی شکرریزان گذشتیا به ترک دل بگو یا چشم وا روزن مکن
هوش مصنوعی: در جایی که شیرینی و لذت وجود دارد، باید با احتیاط رفتار کرد. یا اینکه باید به دل خود بگویی که باید از این لذت دوری کنی، یا اینکه چشمانت را به روی آن باز نکن تا وسوسه نشوی.
کیست کاو بر ما به بیراهی گواهی می‌دهدگو ببین آن روی شهرآرا و عیب من مکن
هوش مصنوعی: کیست که دربارهی ما به نادرست شهادت میدهد؟ برو و چهرهی زیبا و باشکوه شهرآرا را ببین و عیب من را نگو.
دوستان هرگز نگردانند روی از مهر دوستنی معاذالله قیاس دوست از دشمن مکن
هوش مصنوعی: دوستان هرگز محبت و محبت ورزی خود را از روی دوست دور نمیکنند. هرگز نباید دوست را با دشمن مقایسه کنی و به او بدگمانی داشته باشی.
تا روان دارد روان دارم حدیثش بر زبانسنگدل گوید که یاد یار سیمین‌تن مکن
تصحیح AI: تا زمانی که زندگی دارد، از عشق و یاد او سخن میگویم. اما آن بیرحم می‌گوید: به یاد محبوبی با چهرهٔ زیبا و سیماندام مَیفت. (AI: تا زمانی که زندگی دارم، از عشق و یاد او سخن میگویم. اما دل بیرحم نمیخواهد به یاد محبوبی با چهره زیبا بیفتد.)
مردن اندر کوی عشق از زندگانی خوشتر استتا نمیری دست مهرش کوته از دامن مکن
هوش مصنوعی: مردن در مسیر عشق، از زندگی کردن بهتر است، زیرا اگر دستت از عشق او کوتاه باشد، هرگز نخواهی توانست از برکات مهر او بهرهمند شوی.
شاهد آیینه‌ست و هر کس را که شکلی خوب نیستگو نگه بسیار در آیینه روشن مکن
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که زیبایی و جذابیت در واقعیت وجود دارد و افرادی که ظاهری ناپسند دارند، نباید به طور مکرر به خود نگاه کنند یا خود را در آینه ببینند، زیرا این کار ممکن است احساس ناخوشایندی در آنها ایجاد کند. در واقع، پوچی و عدم جذابیتشان بهتر است در خفا باقی بماند تا آزار بیشتری نبیند.
سعدیا با ساعد سیمین نشاید پنجه کردگرچه بازو سخت داری زور با آهن مکن
هوش مصنوعی: ای سعدی، با کسی که دستهایش نقرهای و زیباست، نباید به نزاع بپردازی؛ حتی اگر تو هم قدرت زیادی داشته باشی، نباید با آهن زورآزمایی کنی.