غزل شمارهٔ ۶۲۱
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به توصیف رفتارهای ظالم و فریبکارانه معشوقه خود می‌پردازد. او از معشوق می‌خواهد که با این اعمال و افعال نادرست زندگی دیگران را خراب نکند. شاعر به استهزاء و نقد این رفتارها می‌پردازد و به او می‌گوید که محبت واقعی با خیانت و بی‌وفایی همخوانی ندارد. در نهایت، شاعر هشدار می‌دهد که با دوستان باید با مهربانی رفتار کند و از کینه‌ورزی پرهیز کند، زیرا دنیا و روابط انسانی بر اساس صداقت و انصاف شکل می‌گیرد. شاعر از این که دل افراد بیچاره را به درد می‌آورد، ابراز تأسف می‌کند و بر این نکته تأکید می‌کند که این رفتارها باعث صدمه به دوستی‌ها می‌شود.
سروْ ایستاده بِهْ، چو تو رفتار می‌کنیطوطی خموش به، چو تو گفتار می‌کنی
به در اینجا یعنی بهتر. جملهی امری است. بهتر است که طوطی خاموش باشد. معشوق را با سرو و طوطی قیاس می‌کند. و بهتر است سرو جای خود را بداند.
کس دل به اختیار به مهرت نمی‌دهددامی نهاده‌ای که گرفتار می‌کنی
هوش مصنوعی: هیچکس دلش را به اختیار تو نمیسپارد، تو دامهایی گذاشتهای که دیگران را به دام خود میاندازی.
تو خود چه فتنه‌ای؟ که به چشمان ترک مستتاراج عقل مردم هشیار می‌کنی
هوش مصنوعی: تو خود چه زیبایی و جذابیتی داری که با چشمان فریبندهات، عقل و هوش افراد عاقل را به چالش میکشی.
از دوستی که دارم و غیرت که می‌برمخشم آیدم که چشم به اغیار می‌کنی
هوش مصنوعی: از دوستی که با تو دارم و غیرتی که نسبت به تو احساس میکنم، عصبانی میشوم وقتی میبینم به دیگران نگاه می‌کنی.
گفتی نظر خطاست، تو دل می‌بری رواست؟خود کرده جرم و خلق گنهکار می‌کنی
هوش مصنوعی: تو گفتی که نگاه به این کار نادرست است، اما تو با دلربایی این کار را می‌کنی و خودت را بیگناه میدانی در حالی که برای دیگران تقصیر میتراشی.
هرگز فرامشت نشود دفتر خلافبا دوستان چنین که تو تکرار می‌کنی
هوش مصنوعی: هیچ وقت یادتم نرود که با دوستانت به کوچکترین اشتباهات اشاره کنی، همانطور که تو بارها و بارها بر روی آنها تأکید می‌کنی.
دستانْ به خونِ تازهٔ بیچارگانْ خضابهرگز کس این کند که تو عیار می‌کنی؟
هوش مصنوعی: هیچکس نمیتواند به مانند تو، دستانش را که به خون ناتوانان آغشته شده، زیبا و دلربا کند.
با دشمنان موافق و با دوستان به خشمیاری نباشد این که تو با یار می‌کنی
هوش مصنوعی: اگر با دشمنان خود کنار بیایی و با دوستانت به تندی رفتار کنی، این نشان می‌دهد که در ارتباط با یارت درست عمل نمیکنی.
تا من سماع می‌شنوم پند نشنومای مدعی نصیحت بی‌کار می‌کنی
هوش مصنوعی: تا زمانی که به موسیقی گوش میدهم، به نصیحتها توجه نمیکنم. ای مدعی، تو فقط بیهوده نصیحت می‌کنی.
گر تیغ می‌زنی سپر اینک وجود منصلح است از این طرف که تو پیکار می‌کنی
هوش مصنوعی: اگر تو شمشیر به دست میگیری، من اینجا سلاحی در دست ندارم. وجود من مملو از آرامش و صلح است، در حالی که تو به جنگ و نبرد ادامه میدهی.
از روی دوست تا نکنی رو به آفتابکز آفتاب روی به دیوار می‌کنی
هوش مصنوعی: اگر از سوی محبوب خود به خورشید نگاه نکنی، در حقیقت، تنها رو به دیوار کردهای و به نور واقعی دست نمییابی.
زنهار سعدی از دل سنگین کافرشکافر چه غم خورد؟ چو تو زنهار می‌کنی
هوش مصنوعی: سعدی، مراقب باش که از دل سخت و سنگین کافر ناراحت نشوی، چون او اصلاً نگران تو نیست که تو اینقدر احتیاط می‌کنی.