غزل شمارهٔ ۶۲۸
هوش مصنوعی: این شعر از سعدی نشان‌دهنده عواطف شدید و دیوانه‌وار ناشی از عشق است. شاعر به شدت تحت تأثیر عشق خود از معشوق قرار دارد و در تلاش است تا بیان کند که چطور عشق او را به سمت دیوانگی و سرگشتگی کشانده است. او از ناله‌ها و دردهایش حرف می‌زند و به نوعی احساسات خود را به تصویر می‌کشد. این عشق برای او چنان قوی و عمیق است که انگار نمی‌تواند از آن دل بکند و تا ابد در دلش خواهد ماند. سعدی همچنین به این اشاره می‌کند که زیبایی معشوقش می‌تواند باعث نابودی دیگر عاشقان شود و هیچ کس نمی‌تواند از چنگال این عشق رها شود.
تا کی روم از عشق تو شوریده به هر سوی؟تا کی دوم از شور تو دیوانه به هر کوی؟
هوش مصنوعی: چقدر میتوانم از عشق تو بدون هدف و سرگردان بروم؟ تا کی باید از شوق تو در هر گوشه دیوانه‌وار به دنبال تو باشم؟
صد نعره همی آیدم از هر بن موییخود در دلِ سنگین تو نگرفت سر موی
هوش مصنوعی: من با صدای بلند از هر نقطهای که میتوانستم، فریاد زدم و ناله کردم، اما هیچکدام از آن صداها در دل سنگین تو تأثیری نداشته است.
بر یاد بناگوش تو بر باد دهم جانتا باد مگر پیش تو بر خاک نهد روی
هوش مصنوعی: من جانم را بر دلتنگی تو فدای باد میکنم تا شاید آن باد، نام تو را به خاک بمالد.
سرگشته چو چوگانم و در پای سمندتمی‌افتم و می‌گردم چون گوی به پهلوی
هوش مصنوعی: من مانند یک توپ بازی در میدان دوچرخهسواری هستم که به پای اسب تو میافتم و در اطراف تو میچرخم.
خود کُشتهٔ ابروی توام من به حقیقتگر کشته نِیَم باز بفرمای به ابروی
هوش مصنوعی: من به خاطر زیبایی ابروهایت خود را از بین بردهام. اگر واقعاً میخواهی مرا بکش، دوباره بفرما تا این کار را انجام دهم.
آنان که به گیسو دل عشاق ربودنداز دست تو در پای فتادند چو گیسوی
هوش مصنوعی: افرادی که با زیبایی موی خود دل عاشقان را جذب کردند، از عشق تو در سختی و تنگنا قرار گرفتند، همانند مویی که بر زمین افتاده است.
تا عشق سرآشوب تو هم‌زانوی ما شدسر بر نگرفتم به وفای تو ز زانوی
هوش مصنوعی: هرگاه عشق و شور و شوق تو در دل من بیدار شد، به خاطر وفای تو از زانو بلند نشدم.
بیرون نشود عشق توام تا ابد از دلکاندر ازلم حرز تو بستند به بازوی
هوش مصنوعی: عشق من به تو هرگز از دل خارج نخواهد شد، زیرا در دل من، از مدتها پیش، محبت و حفاظت تو قرار دارد.
عشق از دل سعدی به ملامت بتوان بردگر رنگ توان برد به آب از رخ هندوی
هوش مصنوعی: اگر عشق از دل سعدی را به ملامت و انتقاد ببرند، ممکن است رنگ صورت یک زن هندی را با آب هم عوض کرد.