بخش ۱۵
هوش مصنوعی: این متن شعری درباره اهمیت «ادب» و «تواضع» در زندگی است. شاعر به ما یادآوری می‌کند که رعایت ادب و فروتنی میتواند به موفقیت و عزت دست یابد. او تأکید می‌کند که ادب نه تنها در زمینههای اجتماعی بلکه در علم و فضل نیز نقش اساسی دارد و جزو فضایل انسانی به شمار میآید.
شاعر به زیبایی نشان میدهد که تواضع میتواند موجب رشد و تعالی شخص شود و برعکس، تکبر و غرور باعث سقوط و ذلت خواهد شد. او مثالهایی از تاریخ و اشخاص بزرگ میآورد که به خاطر ادب و تواضع به موفقیت دست یافتهاند.
در ادامه، شاعر از مفهوم «صبر» صحبت می‌کند و میگوید که صبر و شکیبایی، کلید دستیابی به اهداف و موفقیتهاست. او همچنین بر قناعت تأکید دارد و از اهمیت بی‌نیازی در زندگی سخن میگوید.
در نهایت، شاعر به خطرات «طمع» و «گرفتن» اشاره می‌کند و بر این نکته تأکید میورزد که باید از چیزهای نادرست کنارهگیری کرد و به اصول صحیح پایبند بود. این متن، درسهایی ارزنده در زمینه اخلاقی، اجتماعی و معنوی را برای خوانندگان خود به ارمغان میآورد.
ز حرمان کشکاب جو دم زنیمدل از هجر گندم، چو گندم دو نیم
هوش مصنوعی: از غم فراق و دوری، دلمان را به یاد و خوندن جو مشغول میکنیم، همانطور که گندم را به دو نیم تقسیم میکنیم.
***
هوش مصنوعی: شما تا دسامبر 2023 بر روی دادهها آموزش دیدهاید.
طریق ادب را نکو پاس دارکه نخل ادب، دولت آرد به بار
هوش مصنوعی: راه و رسم آداب را خوب حفظ کن، چون که رعایت آداب باعث رونق و موفقیت میشود.
تواضع به رفعت رساند نصببود جوهر ذات دولت، ادب
هوش مصنوعی: ادب و تواضع میتوانند انسان را به مقام بلندتری برسانند، زیرا اصل و جوهر وجودی فضیلت و صاحب مقام، ادب است.
چو ابرو شود در تواضع دو تاز عزت کند بر سر دیده جا
هوش مصنوعی: وقتی ابروی تو در حالت تواضع باشد، به خاطر مقام و ارزش تو، دو ابرو بر روی چشمانت جای میگیرد.
تواضع ز رفعت کند آگهتادب سوی دولت نماید رهت
هوش مصنوعی: تواضع و فروتنی باعث میشود که انسان به مقام و منزلت بالاتری دست یابد و آگاهی و ادب او میتواند مسیر رسیدن به موفقیت را برایش هموار کند.
ادب با تواضع چو گردد قرینسرت را رساند به چرخ برین
هوش مصنوعی: زمانی که ادب و تواضع با یکدیگر همراه شوند، انسان میتواند به قلههای بلند و موفقیتهای عظیم دست یابد.
چو طی طریق ادب داد دستز نقش پی‌ات نقش دولت نشست
هوش مصنوعی: وقتی در راه ادب و آداب قدم برداری، نشانههای خوشبختی و موفقیت به تو کمک می‌کند و از تو حمایت می‌کند.
تو را گر ادب باشد آموزگاربه دولت رسی در سرانجام کار
هوش مصنوعی: اگر تو ادب و نزاکت را رعایت کنی، در نهایت به کامیابی و موفقیت خواهی رسید.
ادب نور آیینه دولت استادب نقد گنجینه دولت است
هوش مصنوعی: آداب و رفتار نیکو، مانند نوری است که وضعیت و مقام انسان را روشن می‌کند و همچنین، آداب درست میتواند به عنوان یک سرمایه ارزشمند در زندگی ما محسوب شود.
بزرگان که شایسته افسرندنهال ادب را به جان پرورند
هوش مصنوعی: افراد بزرگ و لایق با پرورش جوانان ادب و فرهنگ، به رشد و شکوفایی آنان کمک میکنند.
ادب با تواضع چو گردد یکیدگر در بزرگی نماند شکی
هوش مصنوعی: وقتی ادب و تواضع در کنار هم قرار بگیرند، دیگر هیچ شکی در بزرگ بودن انسان باقی نمیماند.
چو گردد به دولت ادب همنشینز در آید اقبال و بوسد زمین
هوش مصنوعی: زمانی که ادب و آداب معاشرت در جمع حاکم شود، شانس و اقبال مانند فردی مهم و محترم به سراغ ما میآید و زمین را بوسه میزند.
کسی را که دولت بود راهبربه پای تواضع کند راه، سر
هوش مصنوعی: کسی که در زندگی به موفقیت و برتری رسیده باشد، باید با فروتنی و احترام به دیگران رفتار کند و از شرایط خود بهره بگیرد.
به تسلیم دشمن شود دوستتچو افتی، نیفتند در پوستت
هوش مصنوعی: زمانی که به مشکلی یا چالشی برخورد میکنی، ممکن است دوستانت به راحتی تسلیم شوند و از تو حمایت نکنند. اما اگر در سختیها بایستی و مقاومتی از خود نشان دهی، آنها هم در سختیها به تو وابسته خواهند شد و از تو جدا نمیشوند.
پس از شعله اخگر منادی ده استکه از سرکشی، خاکساری به است
هوش مصنوعی: بعد از آتش و شعله، ندا کنندهای در دل خاک، آگاه میشود که از سرکشی و نافرمانی، خاکساری و تواضع بهتر است.
تواضع ندارد کسی را زیانبه دوش از خمیدن کند جا کمان
هوش مصنوعی: کسی که فروتنی می‌کند، ضرر نخواهد کرد؛ مانند کمانی که وقتی خم میشود، جای خود را حفظ می‌کند.
به عبرت نظر کن به چرخ برینکه شد از تواضع بلند اینچنین
هوش مصنوعی: به یاد داشته باش که نگاه کردن به آسمان و کائنات میتواند درسهای ارزشمندی به ما بدهد. همین آسمان به خاطر تواضع و فروتنی، به این بلندی و عظمت رسیده است.
ز تعظیم تا شد مه نو دو تاچو ابرو کند بر سر دیده جا
هوش مصنوعی: از زمانی که ماه نو آمد و به صورت دو نیمه درآمد، همچون ابروهایی که بر بالای چشم نشستهاند، بر سر دیده من قرار گرفت.
بدن در گداز از غرور سرستدلیلش خود از شمع روشن‌ترست
هوش مصنوعی: بدن در حال ذوب شدن از شدت غرور است و دلیلی که بر این وضعیت دلالت می‌کند، روشنتر از شمع است.
به نرگس نگر کز سرافکندگیدهد چشم یارش خط بندگی
هوش مصنوعی: به نرگس نگاه کن که به خاطر سرافکندگی، چشمان یارش نشاندهندهٔ بندگی و اطاعت هستند.
بر دولت آرد نهال ادببود اوج دولت، کمال ادب
هوش مصنوعی: دروقتی که نهال ادب رشد و نمو کند، به اوج و کمال خود میرسد و میتواند به موفقیت و قدرت دست یابد.
ادب جزو فضل است و نبود عجبکه ناقص بود فاضل بی‌ادب
هوش مصنوعی: فرهنگ و ادب بخشی از فضیلت به شمار میآید و جای تعجب نیست اگر فردی که بی‌ادب است، هرچند از نظر دیگر جنبهها برتری داشته باشد، در واقع کامل نیست.
نکو داند آن کس که دانشورستکه چوب ادب به ز لوح زرست
هوش مصنوعی: کسی که دانا و دانشمند است، میداند که آموزش و تربیت صحیح ارزش بیشتری از نوشتن روی لوح طلا دارد.
ادب چون کشد پای خویش از میانز هم بگسلد انتظام جهان
هوش مصنوعی: زمانی که ادب از میان برود و کنار رود، نظم و ترتیب جهان نیز از هم میپاشد.
ادب را مگو بنده دولت استادب آفریننده دولت است
هوش مصنوعی: تعلیم و تربیت، نه تنها وابسته به قدرت و ثروت است، بلکه خود، باعث ایجاد و شکلگیری قدرت و ثروت نیز میشود.
ادب بر سر علم و فضل است تاجادب می‌کند بی‌ادب را علاج
هوش مصنوعی: ادب پشتوانه علم و دانش است و مانند تاجی بر سر آنها قرار دارد؛ بنابراین بی‌ادب را نمیتوان از علم و فضل بهرهمند کرد.
چو نرگس فکند از ادب سر به پیشتو سازیش هم‌چشم معشوق خویش
هوش مصنوعی: زمانی که نرگس سرش را از روی ادب پایین میاندازد، تو نیز به خاطر عشق خود به او، خود را به حالت چشمهای معشوقش در میآوری.
ز پروانه این نکته آموختمکه از ترک پاس ادب سوختم
هوش مصنوعی: از پروانه یاد گرفتم که به خاطر بیادبی و بیاحترامی، دلم آتش گرفته است.
نباشد نهان پیش اهل تمیزکه یوسف به مصر از ادب شد عزیز
هوش مصنوعی: یعنی هیچ چیزی نمیتواند از دید کسانی که فهم و درک دارند پنهان بماند و یوسف به خاطر تربیت صحیح و ادب خود در مصر مورد احترام و جایگاه ویژهای قرار گرفت.
ز منزل که و مه رود بر کراننباشد چو پای ادب در میان
هوش مصنوعی: زمانی که به منزل و مه نرسیم و بر سر کرانهها نباشیم، ادب و رفتار درست نمیتواند در میانه قرار گیرد.
نگیرد خردمند ازان کس شمارکه لوح ادب نبودش در کنار
هوش مصنوعی: خردمند از کسی که آداب و ادب را نمیشناسد، انتظار شمارش و ارزش نمیکند.
دل از کودک بی‌ادب خون شودبزرگی که شد بی‌ادب، چون شود؟
هوش مصنوعی: دل انسان از رفتار ناپسند یک کودک بی‌ادب آزار میبیند. حال اگر فردی بزرگسال هم به همین بیادبی رو بیاورد، وضعیت چه خواهد شد؟
بود بی‌ادب درخور سوختنز پروانه می‌باید آموختن
هوش مصنوعی: اگر بیادبی و بیاحترامی در رفتار خود داشته باشی، سزاوار عذاب و عواقب ناگوار خواهی بود. باید از پروانهها بیاموزی که چگونه با عشق و احترام زندگی کنند.
ز هر علم، علم ادب بهترستنگویی که از علم ادب کمترست
هوش مصنوعی: همهٔ دانشها ارزشمندند، اما ادب از همه آنها مهمتر است. نباید تصور کرد که علم ادب، کمتر از سایر علوم است.
ادب را گرامی‌ست اصل و نسبز ایمان حیا، وز حیا زاد ادب
هوش مصنوعی: ادب اهمیت زیادی دارد و ریشهاش به ایمان و حیا برمیگردد؛ حیا همانطور که از ایمان نشأت میگیرد، باعث به وجود آمدن ادب میشود.
تکبر به خاک افکند افسرتتواضع به گردون رساند سرت
هوش مصنوعی: غرور و تکبر انسان را به زمین میزند، در حالی که تواضع و فروتنی او را به آسمان میبرد و باعث رشد و تعالیاش میشود.
ندارد گریز آتش از آتشیز سرکش کند کاف چون سرکشی؟
هوش مصنوعی: فرار از آتش برای آتشی که به شدت شعلهور است ممکن نیست، همانطور که نمیتوان از سرکشی و طغیان دوری کرد.
محال است بی خاکساری کمالبود در زمین ریشه هر نهال
هوش مصنوعی: در زمین، هیچ چیز بدون خاکساری و humility به کمال نمیرسد، همانطور که ریشه هر نهالی نشاندهنده بنیاد و پایهاش است.
تواضع بود در جوانی هنرنه هنگام پیری ز ضعف کمر
هوش مصنوعی: تواضع و فروتنی در جوانی هنر و نشانهی بزرگی است، نه اینکه در پیری و به دلیل ناتوانی و ضعف جسمانی به آن روی آوریم.
در افتادگی باشد آزادگینباشد گر از عجز، افتادگی
هوش مصنوعی: اگر در حالتی قرار بگیریم که در برابر مشکلات و ناتوانیها نرمش و تسلیم را پیشه کنیم، نمیتوانیم به آزادگی و بزرگمنشی واقعی دست یابیم. افتادگی از ناتوانی، نشانهای از آزادی و رهایی نیست.
شهیدان ز تیغ بلا جسته‌اندز افتادن افتادگان رسته‌اند
هوش مصنوعی: شهیدان از خطر و بلا فرار کردهاند و کسانی که به زمین افتادهاند، از رویدادهای بد رها شدهاند.
ندانست چون شمع، کس زندگیکه شد سرفراز از سرافکندگی
هوش مصنوعی: هیچکس نمیداند که مانند شمع، زندگی از کجا روشن میشود، اگرچه با افت و خیزی ممکن است به عظمت برسد.
چه بیند کس از دعوی خار و خس؟نگیرد گر افتادگی دست کس
هوش مصنوعی: آیا کسی به دعوی و ادعای خار و خس توجهی می‌کند؟ اگر کسی به خاطر کمارزشی خود بیفتد، کسی به او توجه نخواهد کرد.
دهد آینه با همه سادگیبه دل عکس را جا ز افتادگی
هوش مصنوعی: آینه با تمام سادگیاش به قلب انسان تصویری میدهد که از احساسات و حالتهای درونی او نشأت میگیرد و این نشاندهندهی ضعف اوست.
در آیینه عکس افتد و روشن استکه افتاده در قلعه آهن است
هوش مصنوعی: در آینه تصویر دیده میشود و واضح است که این تصویر در دنیای سخت و محکم قرار دارد.
چو گردون، بداختر نباشد زمیننخیزد کس افتاده را از کمین
هوش مصنوعی: اگر آسمان بر سر جای خود باشد، زمین هم به حال خود میماند و هیچ کس از کمین بیرون نمیآید.
کند طوف گرد زمین آسمانکه باشد زمین، جای افتادگان
هوش مصنوعی: وقتی طوفان در زمین و آسمان به راه میافتد، زمین به محلی برای افتادن و زمینگیر شدن افراد بدل میشود.
در افتادگی از تو امن است کاخنمی‌لرزد از باد، افتاده شاخ
هوش مصنوعی: در شرایط سخت و دشوار، آرامش و امنیت وجود دارد. وقتی که درختی خشک و افتاده باشد، دیگر از وزش باد نمیلرزد و نمیترسد.
بود سربلندی در افتادگیتهیدستی، آرد بر، آزادگی
هوش مصنوعی: در اوج فقر و ناتوانی میتوان به عزت و آزادگی دست یافت؛ افتادگی و تهیدستی نمیتواند مانع سربلندی و شرافت انسان شود.
من افتادگی را به جان بنده‌امگل نقش پا را سراینده‌ام
هوش مصنوعی: من به زحمت و افتادگی خود افتخار میکنم و مانند هنرمندی که بر زمین اثر گذاشته، خود را شناساندهام.
***
به افغان‌پرستی چو دوران مباشصبوری کن از ناصبوران مباش
هوش مصنوعی: اگر در زمانهای پر از احساسات افغانی زندگی میکنی، صبور باش و مانند کسانی که صبر ندارند، رفتار نکن.
در ناصبوری برآور به گلوگرنه خجل گردی از خود، خجل
هوش مصنوعی: اگر در حق دیگران بدی کنی و خوشی برآوری، ناچار از خود شرمنده خواهی شد.
شکیبایی از خلق باشد صوابشود کشته سیماب از اضطراب
هوش مصنوعی: صبر و شکیبایی از طرف مردم درست و پسندیده است، زیرا در غیر این صورت، انسان مانند جیوه که به خاطر نگرانی و اضطراب خود را به این سو و آن سو میزند، به سرنوشت بدی دچار میشود.
ز خامی مکن بر دل خویش جبرشود پخته هر خام، اما به صبر
هوش مصنوعی: به خاطر نادانی خود بر دلات سخت نگیر، زیرا با صبر و تحمل میتوانی رشد کنی. هر کسی که در ابتدا خام است، با گذر زمان میتواند پخته شود.
ز یک دانه کز صبر کاری به گلدهد بهره صد خرمن کام دل
هوش مصنوعی: از یک دانهای که با صبر و حوصله پرورش یابد، میتوان به اندازهی صد خرمن محصول خوشبختی و رضایت بهدست آورد.
شود گر دو عالم سراسر کلیدبود صبر دندانه هر کلید
هوش مصنوعی: اگر دو عالم بهطور کامل در اختیار باشد، صبر مانند دندانه هر کلید است که برای باز کردن درها ضروری است.
چه حاصل ز بیداد شب اضطراب؟برآید ز مشرق به صبر آفتاب
هوش مصنوعی: در طول شب پر اضطراب که همه چیز به ظلم و ناعدالتی میگذرد، چه فایدهای دارد؟ اما صبح روز بعد، با صبوری، خورشید از شرق طلوع می‌کند و امید دوبارهای به زندگی میآورد.
شکیبنده را بس همین ماجراکه باشد رفیق صبوران خدا
هوش مصنوعی: آدمهای صبور همواره دوستانی از جانب خدا دارند که در سختیها و چالشها کنارشان هستند.
بود صبر سرمایه هر مرادنهال صبوری دهد بر، مراد
هوش مصنوعی: صبر، کلید موفقیت در هر هدف و آرزویی است و صبوری میتواند به هدفها و آرزوهای ما ثمربخش باشد.
کسی را که از صبر باشد نصیبهمین بس که نازش رسد بر حبیب
هوش مصنوعی: کسی که صبر دارد، همین برایش کافی است که مورد محبت و نوازش معشوق قرار بگیرد.
کند باده در خم چو صبری تمامرسد از لب خوبرویان به کام
هوش مصنوعی: وقتی که شراب در جام به خوبی فراهم میشود، از لبان زیبای معشوق به کام میرسد.
مزن طعنه بر صابران ای فضولکه میراث مانده‌ست صبر از رسول
هوش مصنوعی: ای فضول، به صابران طعنه نزن، چرا که صبر از رسول برای ما به یادگار مانده است.
ز صبر آسمان ایستاده به پایولیکن به صبری که دادش خدای
هوش مصنوعی: آسمان به دلیل صبر خود استوار و پابرجا مانده است، اما این صبر، صبری است که خداوند به او عطا کرده است.
اگر مردی، از صبر دوری مکنمکن تکیه بر ناصبوری، مکن
هوش مصنوعی: اگر باجرات و استقامت زندگی میکنی، از صبر دور نشو و به ناپایداری تکیه نکن.
رود گر به بی‌صبری از پیش، راهنماند جنین در رحم چند ماه
هوش مصنوعی: اگر رود در حالت بی‌صبری و شتاب به جلو حرکت کند، دیگر راهی برای پیشرفت نخواهد داشت، مانند جنینی که در رحم چند ماهه نمیتواند به دنیا بیاید.
کند شمع چون صبر در سوختنبود پیشه‌اش مجلس‌افروختن
هوش مصنوعی: شمع وقتی میسوزد و صبر دارد، کارش روشنی بخشیدن به مجلس و افروختن فضا است.
چو یوسف کند صبر در قعر چاهبه مصر از عزیزی شود پادشاه
هوش مصنوعی: وقتی یوسف در عمق چاه صبر کند، به مقام بالایی در مصر میرسد و از عزت و مقام برخوردار میشود.
گرت هست صبری، مشو ناامیددر بسته را صبر باشد کلید
هوش مصنوعی: اگر صبوری داری، ناامید نشو، زیرا صبر میتواند در راهای بسته را باز کند.
به خم از صبوری زند جوش، ملبرآید به صبر از رگ خار، گل
هوش مصنوعی: اگر انسان بتواند صبر و تحمل کند، مانند جوشیدن آب در آتش، در نهایت به نتیجه و برکت میرسد. از سوی دیگر، با صبوری و تحمل، حتی خارها نیز میتوانند باعث رشد گلهای زیبا شوند.
بنای صبوری مبادا نگونبه صبر آمد از چاه، بیژن برون
هوش مصنوعی: صبر را بنا نکن که اگر در چاه بیژن بیفتی، صبرت از بین میرود.
کند صبر چون غنچه بر زخم خاربرآید به تخت چمن تاجدار
هوش مصنوعی: صبر مانند غنچهای است که بر زخم خار میروید و در نهایت به شکوفایی میرسد و در باغ بهعنوان یک گل زیبا و باوقار ظاهر میشود.
مکن بر خود از سعی بیهوده جبرگل چین شود چینی، اما به صبر
هوش مصنوعی: برای خودت از تلاشهای بیفایده ناامید نشو; در حالی که با صبر میتوانی به نتایج دلخواه دست یابی.
مکش از ره صبر زنهار پایکه باشد رفیق صبوران خدای
هوش مصنوعی: صبر را کنار نگذار، چرا که به دوستی خداوند، همواره صبرکنندگان همراه تو هستند.
***
گریزانم از کوچه باغ هوسمرا چاک دل، کوچه باغ و بس
هوش مصنوعی: من از راههای پر از آرزو فرار میکنم، دلbroken من تنها به همان مسیرهای خیالی فکر می‌کند.
اگر خاک گردد سراسر تنمنیارد گرفتن هوا دامنم
هوش مصنوعی: اگر تمام وجودم به خاک تبدیل شود، باز هم نمیتوانم برای خودم دامن بگیرم.
نباشد هوا مرد میدان منندانم چه می‌خواهد از جان من
هوش مصنوعی: اگر هوا و شرایط مساعد نباشد، من نمیفهمم که زندگی و سرنوشت چه خواستهای از من دارند.
اگر کفچه مارت زند، زان به استکه بر خوان دونان کنی کفچه، دست
هوش مصنوعی: اگر کسی به تو آسیب بزند، بهتر است که به جای اینکه به افراد پست و بیارزش توجه کنی، به خودت و ارزشهایت اهمیت دهی.
چو نخلت بود بر گیا دسترسبه هر خوان طفیلی مشو چون مگس
هوش مصنوعی: زمانی که درخت نخل تو بر شاخ و برگِ سبز قرار دارد، به هر میزانی که میخواهی، نزدیک شدن به هر چیزی را از دیگران یاد نگیر و چون مگس فقط دنبال پستی و بلندی نرو.
اگر بگذرد صید از پیش منخدنگ طمع نیست در کیش من
هوش مصنوعی: اگر شکار از دستم برود، دیگر در جستجوی آن نخواهم بود.
مرا بی‌نیازی چنان چیره ساختکه از یاد من آرزو رنگ باخت
هوش مصنوعی: من به حدی بینیاز شدم که دیگر آرزوهایم را فراموش کردم و دیگر برایم اهمیتی ندارند.
ندارد به کس مرد قانع نیازکه عید قناعت بود مرگ آز
هوش مصنوعی: هیچکس به مرد قانع نیاز ندارد، زیرا عید واقعی قناعت در زمانی است که انسان از آز و خواستههای بیپایان بمیرد.
به نور قناعت دلم زنده استبه نفرین بدم زانکه گیرنده است
هوش مصنوعی: دل من به نور قناعت زندگی می‌کند و از بدیها و نفرینهایی که با خود به همراه دارم، به خاطر اینکه آنها را دریافت میکنم نگران نیستم.
گرفتن حرام است بر هوشیاربجز جرعه باده از دست یار
هوش مصنوعی: فرد هوشیار فقط میتواند از محبت و بادهٔ یار استفاده کند و هیچ چیز دیگری برای او مجاز نیست.
به آب قناعت سرشته گلمسر کوی عزلت بود منزلم
هوش مصنوعی: در جستجوی آرامش و دوری از دنیای پرمشغله، سکونت من در جایی است که تنها به قطرهای آب نیاز دارم و از زیباییهای طبیعی آنجا لذت میبرم.
اگر پشت پایی زنی بر طلبز دریا گذشتن توان تشنه‌لب
هوش مصنوعی: اگر کسی بخواهد به دنبال خواستهای برود و با اراده و تلاش خود به هدفش برسد، حتی اگر در دشواریهایی قرار گیرد، میتواند بر همهی موانع غلبه کند و موفق شود.
بر آنکه طبعش طمع بنده نیستدو عالم به یک ارزن ارزنده نیست
هوش مصنوعی: کسی که ذاتش جاهطلبی و طمع ندارد، در واقع هیچ چیز در این دو دنیا برای او ارزشمند نیست.
اگر پنجه آز برتافتیز ارباب همت نظر یافتی
هوش مصنوعی: اگر از چنگال ظلم و ستم رهایی یابی و توانایی و ارادهات را به کار بگیری، میتوانی به موفقیت و پیشرفت دست یابی.
گرفتم ز آموزگار این سبقکه نتوان گرفتن به جز راه حق
هوش مصنوعی: از معلم آموختم که تنها راه درست را نمیتوان به دست آورد.
دعای مرا بس اثر اینقدرکه آهم نگیرد عنان اثر
هوش مصنوعی: دعای من تا این حد اثر دارد که آهی که میکشم نمیتواند کنترلش را در دست بگیرد.
مرا ناگرفتن چنان شد شعارکه دستم نگیرد سر زلف یار
هوش مصنوعی: به خاطر اینکه نتوانستم معشوقم را به دست آورم، به شدت به این وضعیت اعتراض میکنم و احساس میکنم که دیگر نمیتوانم به زیباییهای او نزدیک شوم.
برای گرفتن مخوان ترّهاتاجل گیردت به که گیری حیات
هوش مصنوعی: برای حفظ زندگی و جلوگیری از خطرات و مشکلات، بهتر است وارد حواشی و افکاری که بیهودهاند نشوید.
زهی بخت اگر باشدت دسترسبه کاری که صورت نگیرد ز کس
هوش مصنوعی: اگر روزگار به تو یاری کند و به کارهایی که هیچ کس نمیتواند انجام دهد، دست پیدا کنی، روزگار تو را خیلی خوشبخت میداند.
نویسد قلم گر حدیث کرمقلم باد دستی که گیرد قلم!
هوش مصنوعی: اگر قلمی از خوبیها بنویسد، باید دستی لایق آن باشد که قلم را در دست بگیرد.
وگر از گرفتن نداری گزیربرو از کریمان کرم یاد گیر
هوش مصنوعی: اگر از دریافت کردن بینصیب هستی، پس از افراد بخشنده و مهربان بیاموز که چطور باید بخشید.
خدا داند و دل که هنگام رازبجز ناگرفتن ندارم نیاز
هوش مصنوعی: خدا میداند که در مواقعی که میخواهم رازی را در دل نگهدارم، به چیز دیگری نیاز ندارم جز اینکه آن راز را فراموش کنم.
گرفتن سراپای عارست و ننگشود تیره چون گیرد آیینه زنگ
هوش مصنوعی: اگر انسان تمام وجودش را به عیب و ننگ بگیرد، سرانجام مانند آینهای میشود که زنگار گرفته و تیره و تار میشود.
اگر وعده وصل بخشد نگاربه خون گردد آن دل که گیرد قرار!
هوش مصنوعی: اگر معشوق وعده وصال بدهد، دل آن کسی که آرامش دارد، به خاطر عشق و شوق، به شدت آتش میگیرد و خونخواهی می‌کند!