بخش ۲۵
هوش مصنوعی: این شعر از پیر طریقت بیانگر دو دیدگاه متضاد در مورد خود و خداست. در یک لحظه به خود می‌نگرد و احساس حقارت می‌کند و می‌گوید که هیچ‌کس به زاری او نیست. در لحظه‌ای دیگر به خدا نگاه می‌کند و می‌بیند که خداوند بزرگوارتر از هر چیز دیگری است. او در عین حال به نقاط ضعف و نواقص خود اشاره می‌کند و می‌گوید که اگر نبود تو ای خدا، آدم نیز نمی‌توانست در این دنیای خراب زندگی کند. این شعر نشان دهنده عشق و ارتباط عمیق انسان با خدا و تنهایی و بی‌پناهی در نبود اوست.
پیر طریقت گوید: خدایا گهی بخود نگرم گویم از من زارتر کیست؟ گهی بتو بنگرم گویم از من بزرگوارتر کیست؟
هوش مصنوعی: مردی که در مسیر حقیقت و عرفان گام برمیدارد، می‌گوید: ای خدا! گاهی به خودم نگاه میکنم و میگویم کسی بدبختتر از من وجود ندارد و گاهی که به تو مینگرم، میگویم کسی بزرگتر و محترمتر از من پیدا نمیشود.
گاهی که به طینت خود افتد نظرمگویم که من از هرچه به عالم بترم
هوش مصنوعی: گاهی که به ذات خود مینگرم، به این نتیجه میرسم که از هر چیزی در دنیا میترسم.
چون از صفت خویشتن اندر گذرماز عرش همی به خویشتن در نگرم
هوش مصنوعی: وقتی از ویژگیها و خصوصیات خود فراتر میروم، حتی از عرش هم بالاتر میروم و در درون خودم مینگرم.
گر نه سبب تو بودی ای در خوشابآدم نزدی دمی درین کوی خراب
هوش مصنوعی: اگر نبود تو، ای فرشته، که در این مکان دلانگیز آدم را به وجود آوردی، هرگز در این کوی ویران قدم نمیگذاشتم.
هجران تو گر زمانه دیدی در خوابگشتی دل و جان این جهان آتش و آب
هوش مصنوعی: اگر تو را در زمان جدایی دیدم، در خواب به سر میبردم و دل و جانم در این جهان فقط آتش و آب است.