مناجات شمارهٔ ۱۹۴
هوش مصنوعی: در این متن، شاعر به دو حالت متفاوت خود نگریسته و احساسات متضادی را ابراز می‌کند. گاهی که به خود می‌نگرد، از ضعف و ناتوانی خود شکایت دارد و خود را حقیر می‌بیند. او به ناراحتی‌ها و مشکلاتش اشاره می‌کند و احساس ناکامی و شکست را می‌زند. اما از سوی دیگر، وقتی به لطف و رحمت الهی نگاه می‌کند، از شادی و نعمت‌ها سخن می‌گوید و به بزرگی و عظمت خداوند اشاره می‌کند. او با زبان شعر به زیبایی وجود خدا و تاثیر آن در زندگی خود می‌پردازد و از روشنی و سرور ناشی از وجود الهی در دلش صحبت می‌کند. در کل، این شعر در معنای تضاد میان خودنگری و نگرش به خداوند است.
الهی گاهی بخود نگرم گویم از من زار تر کیست، گاهی به تو نگرم گویم از من بزرگوار تر کیست ؟ بنده چون بهی خود نگرد بزبان تحقیر از کوفتگی و شکستگی خود گوید :
هوش مصنوعی: گاهی به خودم نگاه میکنم و میگویم آیا کسی از من بدتر وجود دارد؟ و گاهی به تو نگاه میکنم و میگویم آیا کسی از من باوقارتر هست؟ وقتی به خودم مینگرم، به زبان تحقیر درباره کوفتگی و شکستگیام صحبت میکنم.
پُر آب دو دیده و پُرآتش جگرمپُر باد دو دستم و پُر از خاک سَرم
هوش مصنوعی: چشمهایم پر از اشک است و دلام شعلهور. دستانم پر از قدرت و سرم پر از غم و خاکستری.
و چون به لطف الهی و فضل ربّانی نگرد، بزبان شادی و نعمت آزادگی گوید :
هوش مصنوعی: به لطف خدا و فضل الهی، او با زبانی پر از شادی و نعمت آزادی سخن می‌گوید.
چه کند عرش که او غاشیهٔ من بکشدچون به دل غاشیهٔ حکم و قضای تو کشم
هوش مصنوعی: چه اهمیتی دارد که عرش چه کند، وقتی که من زیر بار مشکلات و سختیها هستم، چون در دل من فقط حکمت و قضا و قدر تو وجود دارد.
بوی جان آیدم از لب چو حدیث تو کنمشاخ عز رویدم از دل چو بلای تو کشم
هوش مصنوعی: وقتی که از لبانم سخن تو را میگویم، بوی زندگی به مشامم میرسد و زمانی که سختیها و مشکلاتت را تحمل میکنم، احساس میکنم که از درونم گل برمیخیزد.