شمارهٔ ۴۹ - و له فی المرثیه
هوش مصنوعی: این شعر درباره دلیری و ایثار حسین(ع) در روز عاشورا و مصائب او در میدان جنگ است. شاعر از خداوند به عنوان تنها پناه حسین یاد می‌کند و به زخم‌ها و دردهای او اشاره می‌کند. حسین در پی رضایت خداوند بود و به هیچ چیز جز او فکر نمی‌کرد. همچنین از غم برادر و فرزند خود دلسرد بود و آرزوی شهادت داشت. زینب در سفر به کربلا از وضعیت برادرش بی‌خبر بود، و یادآوری می‌شود که او رنج‌های بسیاری را متحمل شد اما هرگز از یاد خدا غافل نشد. غم و فقدان حسین به حدی بود که حتی صدای آه او نیز تأثیری بر دل دشمنانش نداشت.
گر شاه دین هوای شفاعت بسر نداشتاز روزگار این همه خون جگر نداشت
هوش مصنوعی: اگر رئیسان دینی امیدی به شفاعت نداشتند، از روزگار این همه رنج و درد نمیکشیدند.
از زخمهای کاری و از داغهای دلکاری به جز رضای خدا در نظر نداشت
هوش مصنوعی: او در زمانهایی که زخمهای عمیق و دردهای دلش را تحمل میکرد، فقط هدفش جلب رضایت خدا بود و به هیچ چیز دیگری فکر نمی‌کرد.
دشمن ز صدهزار فزون بود و آنجنابغیر از خدا پناه و معینی دگر نداشت
هوش مصنوعی: دشمنان بسیار زیاد بودند و او تنها به خدا تکیه داشت و به غیر از او هیچ یاری و پشتیبانی نداشت.
می‌خواست تا به بال شهادت پرد بخلدبیچاره تیر بر تن خود بال و پر نداشت
هوش مصنوعی: او می‌خواست به مقام بلند شهادت برسد، اما بیچاره با تیر بر تن خود، توان پرواز و رسیدن به آن را نداشت.
ارض و سما ز محنت او باخبر شدندوینطرفه‌تر که خویشتن از خود خبر نداشت
هوش مصنوعی: زمین و آسمان از رنج‌های او آگاه شدند، اما او خود از حال خویش بی‌خبر بود.
در زیر تیغ داتش مناجات با خداآری دگر به غیر خدا راه بر نداشت
هوش مصنوعی: زیر فشار و چالشهای زندگی، تنها با خدا مناجات و ارتباط داشتم و هیچ تکیهگاه دیگری جز او نداشتم.
از بس که داشت یاد خداوند در نظردیگر غم برادر و فکر پسر نداشت
هوش مصنوعی: به قدری در یاد خداوند غرق بود که دیگر نه به غم برادرش فکر میکرد و نه به فرزندش.
شد سنگ خاره آب ز سوز گلوی اوو آهش به قلب شمر ستمگر اثر نداشت
هوش مصنوعی: سنگ سخت به خاطر درد و فریاد او نرم شد و اشک او به قلب شمر ستمگر تأثیری نداشت.
زینب که از مدینه روان شد به کربلاگویا خبر ز آمدن این سفر نداشت
هوش مصنوعی: زینب که از مدینه به سمت کربلا حرکت کرد، به نظر میرسید که خبر از این سفر و اتفاقاتی که قرار است بیفتد، نداشت.
همره نبرده بود حسین گر سکینه رادر قتلگاه بر سر خود نوحه‌گر نداشت
هوش مصنوعی: حسین در میدان نبرد، سکینه را با خود نبرد و اگر او را میبرد، در آنجا کسی برای نوحهخوانی بر سرش نبود.
لیلا اگر به کرببلا بود یا به شامجز رود رود اکبر والا گهر نداشت
هوش مصنوعی: اگر لیلا در کربلا یا در شام هم بود، باز هم جز رود اکبر، فرزندی با فضیلت و ارزشمند نداشت.
(صامت) ز محنت شه لب تشنه روز و شبیک دم نشد که دل ز خدنگی سپر نداشت
هوش مصنوعی: هیچگاه در روز و شب، لب تشنهی این پادشاه از غم و رنج، آرامش نداشت و دلش سپری در برابر تیرهای خطر نداشت.