شمارهٔ ۱۵۳ - نغمهٔ صبح
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر از صبحی زیبا و سرشار از زندگی صحبت میکند که با آمدن نور و روشنایی، تاریکی شب رخت بر میبندد. با آغاز روز، پرندگان بیدار میشوند و نشاط طبیعت در چمنزارها حاکم میشود. شاعر به ویژگیهای زندگی اشاره میکند و میگوید که جعلین و سعی کنندهها همیشه موفق خواهند بود. او از مخاطب میخواهد که در زندگی شاداب و خلاق باشد و از ناامیدی پرهیز کند. همچنین نکاتی درباره عدم وابستگی به دیگران و لزوم تلاش برای تامین معیشت میآورد. در نهایت، شاعر به دوستیهای پایدار و اهمیت آن در زندگی اشاره میکند و یادآوری میکند که برای موفقیت و آرامش، باید تلاش کرد و از خطرات دوری گزید.
صبح آمد و مرغ صبحگاهیزد نغمه، بیاد عهد دیرین
هوش مصنوعی: صبح فرا رسید و پرنده صبحگاهی آواز سر داد، به یاد روزهای قدیم.
خفاش برفت با سیاهیشد پر همای روز، زرین
هوش مصنوعی: خفاش به دنیای تاریکی رفت و پرندهای که نماد روز و روشنی است، به رنگ زرین درآمد.
در چشمه، به‌شوق جَست ماهیشبنم بنشست بر ریاحین
هوش مصنوعی: در چشمه، بهشادمانی ماهی کنار گلها و گیاهان نشسته و از آرامش شبنم بهره میبرد.
شد وقت رحیل و مرد راهیبنهاد بر اسب خویشتن، زین
راهی: مسافر.
هر مست که بود، هوشیار است
هوش مصنوعی: هر کسی که به حالت مستی دچار است، در نهایت هشیار و آگاه به اوضاع خود میباشد.
کندند ز باغ، خار و خس راگردید چمن، زمردین رنگ
هوش مصنوعی: خار و خس را از باغ برداشتند و حالا چمن به رنگ زمردین درآمده است.
دزدید چو دیو شب، نفس راخوابید ز خستگی، شباهنگ
هوش مصنوعی: وقتی شب مانند شیطان، نفس را دزدید و خستگی باعث شد که روح بخوابد، مرغ سحر برای بیداری آواز میخواند.
هنگام سحر، در قفس رابشکست و پرید صید دل‌تنگ
هوش مصنوعی: در صبح زود، پرندهای از قفس خارج شد و به پرواز درآمد و احساساتش را آزاد کرد.
بر سر نرسانده این هوس رابر پاش رسید ناگهان سنگ
بر سر نرسانده: تمام نکرده. از بیت قبل: هنگام سحر صید دربند در قفس را شکست و رها شد هنوز طعم رهایی را نچشیده بود که تلخی دیگری چشید و پایش بر سنگ حادثهای دیگر رسید.
این عادت دور روزگار است
هوش مصنوعی: این یک عادت همیشگی زمانه است.
آراست بساط آسمانیاز جلوه‌گری، خور جهان‌تاب
هوش مصنوعی: آسمان را با زیباییهای خود زینت بخشیده، خورشید که دنیا را روشن میکند.
بگریخت ستارهٔ یمانیاز باغ و چمن، پرید مهتاب
هوش مصنوعی: ستارهٔ یمانی از باغ و چمن فرار کرد و مهتاب به هوا پرواز کرد.
رخشنده چو آب زندگانیجوشید ز سنگ، چشمهٔ آب
هوش مصنوعی: چشمانداز زیبا و شاداب زندگی مانند آبی زلال است که از دل سنگ بیرون میجوشد و دلانگیزی و حیات را به نمایش میگذارد.
وان مست شراب ارغوانیمخمور فتاد و ماند در خواب
هوش مصنوعی: آن مستی که در اثر نوشیدن شراب ارغوانی به حالت خماری افتاده، در خواب عمیقی فرو رفته و در آن باقی مانده است.
مستی شد و نوبت خمار است
هوش مصنوعی: حالت نشئگی به سر آمده و اکنون زمان آن رسیده که به عواقب آن فکر کنیم.
ای مرغک رام‌گشته در دامبرخیز که دام را گسستند
هوش مصنوعی: ای پرندهای که به دام نشستهای، برخیز و فرار کن چون دیگران دام را شکستند و از آن آزاد شدند.
پر می‌زن و در سپهر بخرامکز پر شکن تو، پر شکستند
هوش مصنوعی: پرواز کن و در آسمان بگرد، چرا که پرشکستن تو باعث شکست پرهای دیگری شده است.
بس چون تو، پرندگان گمنامجُستند ره خلاص و جَستند
هوش مصنوعی: بسیاری همچون تو، پرندگان ناشناسی هستند که راه نجات را جستجو کرده و به دنبال آزادی هستند.
با کوشش و سعی خود، سرانجامدر گوشهٔ عافیت نشستند
هوش مصنوعی: شخصی در نتیجه تلاش و زحمت خود، بالاخره توانسته است به آرامش و آسایش دست یابد و در مکانی مطمئن و راحت قرار بگیرد.
کوشنده همیشه رستگار است
هوش مصنوعی: کسی که تلاش و کوششی مستمر دارد، در نهایت به موفقیت میرسد.
همسایهٔ باغ و بوستان باشتا چند کناره می‌گزینی؟
هوش مصنوعی: با همسایهای که در کنار باغ و فضای سبز زندگی میکند، دوست و نزدیک باش. تا کی قرار است از دیگران فاصله بگیری و کنارهگیری کنی؟
چون چهرهٔ صبح، شادمان باشتا چند ملول می‌نشینی؟
هوش مصنوعی: تا کی میخواهی غمگین و دلگیر بمانی؟ خوش باش و شاداب باش مانند چهرهٔ صبح که پر از روشنی و زندگی است.
هم‌صحبت مرغ صبح‌خوان باشتا چند نژندی و حزینی؟
مرغ صبح‌خوان: بلبل.
چالاک و دلیر و کاردان باشدر وقت حصاد و خوشه‌چینی
هوش مصنوعی: در زمان برداشت محصول و جمعآوری خوشهها، باید با فعالیت، شجاعت و مهارت عمل کنی.
آسایش کارگر ز کار است
هوش مصنوعی: آرامش و راحتی کارگر از تلاش و کار او ناشی میشود.
آنگونه بپر، که پر نریزیدر دامن روزگار، سنگ است
هوش مصنوعی: به شیوهای زندگی کن که روزگار دامنگیرت نشود و دچار مشکل و دردسر نگردی، زیرا زندگی میتواند دشوار و سنگین باشد.
بسیار مکن بلند خیزیک‌افتادن نیک‌نام، ننگ است
هوش مصنوعی: بسیار به خودت مغرور نشو و از حد خود فراتر نرو، چون افتادن و شکست خوردن در چنین شرایطی باعث خواهد شد که آبرویت را از دست بدهی و ننگی برایت به همراه داشته باشد.
گر صلح کنی و گر ستیزیاین نقش و نگار، ریو و رنگ است
هوش مصنوعی: اگر با صلح و آرامش رفتار کنی یا درگیری و ستیز داشته باشی، در نهایت این زیباییها و جلوهها فقط جنبه ظاهری دارند.
گر سر بنهی و گر گریزیشاهین سپهر، تیز چنگ است
هوش مصنوعی: اگر به آسمان پرواز کنی یا فرار کنی، در هر صورت، قدرت و درایت آسمان همیشه تیز و قوی است.
صیاد زمانه، جان‌شکار است
هوش مصنوعی: زندگی در این دوران، همچون شکارگاهی است که هر لحظه جان انسانها در خطر است.
بر شاخه سرخ گل، مکن جایکان حاصل رنج باغبان است
هوش مصنوعی: بر روی شاخههای گل قرمز، نمانید زیرا ثمرهی زحمات باغبان است.
منقار ز برگ گل، میارایگل، زیور چهر بوستان است
هوش مصنوعی: منقار پرندگان که بر روی گلها نشسته، نباید آنها را تزیین کند، زیرا زیبایی اصلی باغ به خود گلهاست.
در نارون، آشیانه منمایبرگش مشکن، که سایبان است
هوش مصنوعی: در درخت نارون، لانه نکن و برگش را نشکن، چون که او سایهبان توست.
از بامک پست، دانه مربایکان دانه برای ماکیان است
هوش مصنوعی: از ارتفاع پایین، دانهای که به عنوان مربا استفاده میشود، برای مرغها مناسب است.
او طائر بسته در حصار است
هوش مصنوعی: او مانند پرندهای است که در قفس شده و آزاد نیست.
از میوهٔ باغ، چشم بر بندخوش نیست درخت میوه بی‌بار
هوش مصنوعی: نگاه کردن به میوههای باغ و نادیده گرفتن چشمان را بر روی درختی که بار ندارد، کار مناسبی نیست.
با روزی خویش، باش خرسندراهی که نه راه تست، مسپار
هوش مصنوعی: با روزی که داری، راضی باش و نرو به راهی که برای تو نیست.
آنجا که پر است و حلقه و بنددام ستم است، پای مگذار
هوش مصنوعی: در جایی که ظلم و ستم وجود دارد و بند و زنجیر به پاهاست، قدم نگذار.
فرض است نیازموده را پندو آگاه نمودنش ز اسرار
هوش مصنوعی: باید به کسی که نیاز دارد، آموزش بدهیم و او را نسبت به نکات پنهان آگاه کنیم.
یغماگر و دزد، بی‌شمار است
هوش مصنوعی: یغماگران و دزدان بسیارند.
آذوقهٔ خویش، کن فراهمزان میوه که خشک کرده دهقان
هوش مصنوعی: محصولات خود را از میوههایی که کشاورز خشک کرده، آماده کن.
گه دانه بود زیاد و گه کمهمواره فلک نگشته یکسان
هوش مصنوعی: هر زمان که دانهها فراوان بودند و زمانی دیگر نایاب، اما همواره آسمان به یک شکل باقی نمانده است.
بی گل، نشد آشیانه محکمبی پایه، بجا نماند بنیان
هوش مصنوعی: بدون گل، هیچ آشیانهای نمیتواند پایدار باشد و بدون پایه، هیچ بنیانی باقی نخواهد ماند.
اندود نکرده‌ای و ترسیمویرانه شود ز برف و باران
هوش مصنوعی: تو خانهات را درست تعمیر نکرده‌ای و به خاطر باران و برف، ممکن است خراب شود.
جاوید نه موسم بهار است
هوش مصنوعی: جاوید، نه زمان بهار است.
در لانهٔ دیگران منه گامخاشاک ببر، بساز لانه
هوش مصنوعی: در خانهٔ دیگران قدم نگذار و خودت جای مناسب و خوبی بساز.
بی رنج، کسی نیافت آرامبی سعی، نخورد مرغ دانه
هوش مصنوعی: هیچکس بدون تلاش و زحمت به آرامش نمیرسد و پرندهای نیز بدون جستوجو و تلاش، دانهای نمیخورد.
زشت است ز خلق خواستن وامتا هست ذخیره‌ای به خانه
هوش مصنوعی: خواستن وام از مردم ناپسند است، زیرا تا زمانی که ذخیره‌ای در خانه وجود دارد، نیازی به این کار نیست.
از دست مده، به فکرت خامامنیت ملک آشیانه
هوش مصنوعی: به خاطر داشته باش که امنیت و آرامش سرزمینت را نباید نادیده بگیری و مراقب آن باشی.
این پایهٔ خرد، استوار است
هوش مصنوعی: این بنیان حکمت و دانش محکم و قابل اعتماد است.
خوش صبحدمی، اگر توانیبر دامن مرغزار بنشین
هوش مصنوعی: اگر میتوانی، در صبحگاهان زیبا، بر دامن چمن بنشین و از زیباییهای آن لذت ببر.
چون در ره دور، دیر مانیبال و پر تو، کنند خونین
هوش مصنوعی: در مسیر طولانی که در آن قدم گذاشتهای، اگر مدت زیادی بمانی، به تو آسیب میزنند و رنج میدهند.
گر رسم و ره فرار دانیچون فتنه رسد، تو رخت بر چین
هوش مصنوعی: اگر راه و رسم فرار را بدانید، زمانی که فتنه به وجود میآید، باید خود را آماده کنید و آماده فرار شوید.
این نکته، چو درس زندگانیآویزهٔ گوش کن، که پروین
هوش مصنوعی: این نکته را به عنوان یکی از درسهای زندگی در نظر بگیر و همیشه در ذهنت نگهدار، پروین.
در دوستی تو پایدار است
هوش مصنوعی: دوستی تو همیشه ثابت و پایدار است.