شمارهٔ ۴ - فی لسان ام الرضیع سلام الله علیهما
هوش مصنوعی: این شعر بیانگر عواطف عمیق و دردناک شاعر از فقدان فرزندش است. شاعر با استفاده از تصاویری زیبا، احساساتی چون عشق، اندوه، و افسوس را منتقل می‌کند. او به تشبیه فرزند به گل‌ها و عناصر طبیعی پرداخته و از خشکی و پژمردگی آن‌ها سخن می‌گوید. همچنین، اشاره او به تیر منتسب به حرمله و ستمی که بر فرزندش رفته، نمایانگر ظلم و بی‌عدالتی است. شاعر در نهایت به تحمل درد از دست‌دادن کودک خود اشاره کرده و از زندگی خالی و عاری از شادی سخن می‌گوید. این اثر عاطفی و غمگین، در واقع به اندوه عمیق پدری می‌پردازد که عزیزش را از دست داده و حال در حسرت و یاد او به سر می‌برد.
سبزۀ دامن من، تازه گل احمر منتشنه لب اصغر من
هوش مصنوعی: سبزۀ دامن من، نشانی از تازگی و سرسبزی است و گل قرمزم نماد عشق و احساسات من است. در کنار اینها، مثل کودکانی که نیاز به محبت دارند، من نیز به عطش عشق و محبت نیازمندم.
رفت افروخته دل سوخته جان از بر منکودک گلبر من
هوش مصنوعی: دل روشنی که ز آتش عشق میسوزد، از کنار من دور شد و جانم از غم جدایی این گل، به شدت آزرده است.
گل نورستۀ شاداب چرا پژمردهوز چه رو افسرده
هوش مصنوعی: چرا گل زیبا و شاداب اینقدر پژمرده و بیحال شده است؟
بوستان خرم و خشکیده نهال تر منشاخ طوبی بر من
هوش مصنوعی: بهشت و خرمی من، همچون درختی سرسبز و بارور است، اما در عین حال، مثل جوانهای تازه و لطیف، درخت زندگیام، همیشه با طراوت و سرشار از برکات است.
غنچۀ بسته دهن باز شد از خار خدنگخنده زد با دل تنگ
هوش مصنوعی: غنچهای که بسته و بسته بود، حالا باز شده و از خارهای موجود در اطرافش، خندهای بر لبانش نشسته است، رغم تمام ناراحتیهایی که در دل دارد.
برد یکباره قرار از دل و هوش از سر منروح از پیکر من
هوش مصنوعی: دل و حالم در یک آن به هم ریخت و تمام هوش و حواسم را از دست دادم؛ به طوری که روح از بدنم جدا شده است.
کودک من که در آغوش پدر رفت برونآمد آغشته بخون
هوش مصنوعی: کودک من که به دامان پدر رفت، اکنون به خون آغشته بیرون آمده است.
در حجاب شفق افتاده مه انور منآه از اختر من
هوش مصنوعی: در زیر پوشش رنگین غروب، ماه نورانی من پنهان شده است و من از ستارهام ناله میکنم.
دُر یکدانۀ شاداب عقیق آسا شدگوهری والا شد
هوش مصنوعی: لؤلؤی بینظیر و شاداب مانند عقیق، به جواهر گرانبهایی تبدیل شد.
چرخ، یاقوت روان ریخته در ساغر مناز دو چشم تر من
هوش مصنوعی: چرخ وجودم، همچون یاقوتی در ساغرم، از اشکهای چشمهای من ریخته است.
کودک من چه گل نسترن از باغ گذشتارغوانی برگشت
هوش مصنوعی: کودکم همچون گلی خوشبو از باغ عبور کرد و به رنگ ارغوانی بازگشت.
چرخ نیلوفری از گلشن فرخ فر منبرد بار و بر من
هوش مصنوعی: چرخ نیلوفری از باغ خوشبختی من بار و باری را برداشت و بر من تحمیل کرد.
طائر سدره نشین از چه زمین گیر شدههدف تیر شده
هوش مصنوعی: پرندهای که در درخت سدر زندگی می‌کند، چرا در دام افتاده و هدف تیر قرار گرفته است؟
شده دست ستم حرمله غارتگر منریخت بال و پر من
هوش مصنوعی: دست ستمگر حرمله به من آسیب زد و من را از توانایی و آزادی خود محروم کرد.
ای همای ازل ای هدهد اقلیم الستکه ترا بال شکست
هوش مصنوعی: ای پرندهی جاودانه و دانا که در سرزمین ذات خداوندی پرواز میکنی، تو را بر اثر بیتابی و درد دل به زمین فرود آوردهاند.
تا ابد داغ غمت بر دل غم پرور مندل پر اخگر من
هوش مصنوعی: غمی که به دلم نشسته، همیشه با من خواهد بود و شعلههای آن هر لحظه از وجودم بیرون میزند و مرا میسوزاند.
از کمانخانۀ تقدیر ترا تیر آمدبمن پیر آمد
هوش مصنوعی: از تیر تقدیر، نصیبی به من رسید که نشان از پیری و تجربهام دارد.
وای بر این دل بیمار و تن لاغر منزانچه آمد سر من
هوش مصنوعی: آه بر دل بیمار و بدن لاغر من، به خاطر آنچه برای من پیش آمده است.
سینۀ غمزده ام تا که ترا مأوا بودسینۀ سینا بود
هوش مصنوعی: دل غمین و ناراحت من، تا زمانی که تو در آنجا جا داشته باشی، مانند سینه کوه سینا خواهد بود.
ای دریغا چه شد آن جلوۀ خوش منظر مننیر اکبر من
هوش مصنوعی: آه، چه شد از دست رفتن آن زیبایی و جلوهی دلفریب من، که مانند یک نیروی بزرگ و بینظیر بود؟
از زلال لب شیرین تو دور افتادمتا بگور افتادم
هوش مصنوعی: از لذت و شیرینی صحبتها و لبخندهای تو فاصله گرفتم، تا جایی که به مرگ نزدیک شدم.
خضر حاشا که بدین چشمه شود رهبر منای لبت کوثر من
هوش مصنوعی: من هرگز نمیتوانم به این چشمه راهنمایی شوم، ای لبهای تو که مانند کوثر از زیبایی و جذابیت پر هستند.
شیرۀ جان من! از شیر مگر سیر شدییا گلو گیر شدی
هوش مصنوعی: ای جان من! آیا از شیر سیر شدی یا گلوگیر شدهای؟
خاک بر فرق من و شیر من و شکر منای سر و سرور من
هوش مصنوعی: به سرم و شیر و شکر من بر من خاک بیفشان، ای آقای من.
بلبل خوش سخنم طوطی شیرین دهنمنغمه ای زن که منم
هوش مصنوعی: بلبل من که سخنان دلنشینی دارد، مانند طوطی که خوش زبان است، نغمهای بخوان که من نیز هستم.
ورنه این سان که تو باز آمده ای از در مننشود باور من
هوش مصنوعی: اگر تو همچنان به همین شکل از درِ من بازگشتهای، من هرگز نمیتوانم این را باور کنم.
نازنین حلق تو گر تشنه و بی شیر نبودلایق تیر نبود
هوش مصنوعی: اگر گلوی دلربای تو تشنه و بیمایه بود، نمیتوانست شایستهی تیر محبت باشد.
بستان داد من از حرمله ای داور منکه توئی یاور من
هوش مصنوعی: در این بیت شاعر درخواست و امیدواری خود را به کسی بیان می‌کند که در زندگیاش نقش حمایتی دارد. او به داوری اشاره می‌کند که راهنما و یاور اوست و از او خواستهای دارد که نشاندهنده اعتمادش به او است. این بیان، نوعی استغاثه و تقاضای کمک از کسی است که میتواند در سختیها به او یاری رساند.
تو ز کف رفتی و افتاد مرا پایۀ عمررفت سرمایۀ عمر
هوش مصنوعی: تو از دست من رفتهای و در این حالت من را دچار اوج و سقوط عمرم کردهای، حالا سرمایه و پایۀ زندگیام نیز رفته است.
زیب دوش و بر من رفت وز روز مور منصدف گوهر من
هوش مصنوعی: زیبای دلربا در شب به من نزدیک شد و از روزی که مانند مروارید در صدف بیفتد، من نیز دارای جواهری ارزشمند گشتم.