شمارهٔ ۲۳
هوش مصنوعی: این شعر به نوعی فهم و تحسین زیبایی و عظمت محبوب می‌پردازد. شاعر از دوستی یاد می‌کند که جهان به خاطر زیبایی او نگران است و به خاطر غم او، دیگران احساس بی‌تابی می‌کنند. او اشاره می‌کند که هیچ‌کس مانند محبوب او نیست و عاقلان که از غم عشق شکایت می‌کنند، از زیبایی محبوب بی‌خبرند. همچنین به زاهدان اشاره می‌شود که اگر از خاک قدم محبوب چیزی نزنند، نشان‌دهنده‌ی کور بودن آن‌هاست. شاعر بر این باور است که مخلصان واقعی، همانند محبوب، دیدگاه روشنی دارند و خاک پای او را ارج می‌نهند. در نهایت، به حسین اشاره می‌شود که از همه مخلص‌تر و بیچاره‌تر است، ولی چرا دیگران به او توجه خاصی ندارند.
خلق عالم بجمالت نگرانند ای دوستوز غمت نعره زنان جامه درانند ای دوست
هوش مصنوعی: مردم به زیبایی تو خیره شدهاند، ای دوست، و از غم تو با صدای بلند اشک میریزند و لباسهایشان را پاره می‌کنند، ای دوست.
ما بر آنیم که مانند تو منصوری نیستهمه ارباب نظر نیز بر آنند ای دوست
هوش مصنوعی: ما تصمیم داریم که هیچ کسی مانند تو وجود ندارد و همه کسانی که صاحب نظر هستند نیز با ما در این موضوع هم عقیدهاند، ای دوست.
عاقلانی که ملامت ز غم عشق کنندمگر از حسن رخت بیخبرانند ای دوست
هوش مصنوعی: عاقلانی که به خاطر غم عشق تو را سرزنش می‌کنند، جز از زیبایی چهرهات خبر ندارند، ای دوست.
زاهدان سرمه ز خاک قدمت گر نزنندظاهر آنست که بس بی بصرانند ای دوست
هوش مصنوعی: ای دوست، اگر زاهدان سرمهای از خاک قدم تو برندارند، نشانگر این است که آنها به حقیقت روشنایی و بصیرت دسترسی ندارند.
مخلصانی که نظر بر چو تو منصور کنندنی چو اصحاب هوا کج نظرانند ای دوست
هوش مصنوعی: دستهای از انسانهای پاک و مخلص که به زیبایی و عظمت تو توجه دارند، نمیتوانند مانند کسانی که از روی هوس و ناپاکی مینگرند، دیدگاهی نادرست داشته باشند، ای دوست.
خاک پائی که بجان زینت افسر سازندسرورانی که همه تاج ورانند ای دوست
هوش مصنوعی: خاکی که پاهایش را به عنوان زینت برای تاج سرورها استفاده می‌کنند، به کسانی اشاره دارد که همگی مقام و بزرگی دارند، ای دوست.
چون حسین از همه مخلص تر و بیچاره تر استاز چه مخصوص عنایت دگرانند ای دوست
هوش مصنوعی: حسین از همه بیشتر خلوص و فداکاری دارد و در عین حال از دیگران در شرایط سخت تری قرار دارد، پس چرا دیگران به او توجه خاصی نمیکنند، ای دوست؟