غزل شمارهٔ ۴۶
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به وصف معشوقی می‌پردازد که به همراه دشنه‌ای در دست، به بازار آمده است. او معشوق را به عنوان شخصیتی خطرناک و خونریز معرفی می‌کند که "تشنگی" به خون دل عاشقان دارد. شاعر با مقایسه‌ای، دشنه را با شکر می‌سازد و می‌گوید که هر روز با ترس و نگرانی در برابر تیغ او قرار می‌گیرد.
شاعر به عاشقانی اشاره می‌کند که به عشق خود گرفتار شده‌اند و اشاره می‌کند که معشوق از این مسائل فارغ است. او تأکید می‌کند که عشق واقعی دشوار و پیچیده است و تنها کسی می‌تواند به آن دست یابد که خود را به کلی فانی کند. در پایان، شاعر بیان می‌کند که آنچه از عشق می‌بیند، دلالت بر حقیقت و واقعیت عشق دارد.
چون کنم معشوق عیار آمدستدشنه در کف سوی بازار آمدست
هوش مصنوعی: چگونه میتوانم به عشق خود نزدیک شوم؟ او با نیرنگ و فریب به میدان آمده و در دستش دشنه‌ای دارد.
دشنهٔ او تشنهٔ خون دل استلاجرم خونریز و خونخوار آمدست
هوش مصنوعی: چاقوی او به خون دل نیاز دارد، بنابراین به خونریزی و کشتن دیگران می‌پردازد.
همچنان کان پسته می‌ریزد شکرهمچنان آن دشنه خونبار آمدست
هوش مصنوعی: شکر به مانند دانههای پسته به زمین می‌ریزد و دشنه‌ای خونین نیز به همین شکل ظهور کرده است.
هست ترک و من به جان هندوی اولاجرم با تیغ در کار آمدست
هوش مصنوعی: من به خاطر عشق به یک دختر هندی، خود را در معرض خطر قرار دادهام و برای رسیدن به او آمادهام که با چاقو نیز مواجه شوم.
صبحدم هر روز با کرباس و تیغپیش تیغ او به زنهار آمدست
هوش مصنوعی: هر صبح زود، با پارچه و شمشیر، برای ایمنی و حمایت از خود به سمت او رفتهام.
آینه بر روی خود می‌داشتستتا به خود بر عاشق زار آمدست
هوش مصنوعی: او آینهای با خود داشت تا بتواند خود را ببیند و بر حال عاشق زاری که دارد، پی ببرد.
از وصال او کسی کی برخوردکو به عشق خود گرفتار آمدست
هوش مصنوعی: کسی که به وصال معشوق رسیده و در عشق او گرفتار شده، دیگر نمیتواند از این حال خارج شود.
او ز جمله فارغ است و هر کسیاندرین دعوی پدیدار آمدست
هوش مصنوعی: او از همه چیز بینیاز است و هر کس در این موضوع ظاهر شده، در واقع خود را نشان داده است.
لیک چون تو بنگری در راه عشققسم هر کس محض پندار آمدست
هوش مصنوعی: اما وقتی تو به عشق نگاه میکنی، قسم میخورم که هر کس در این راه فقط به تصور و خیال خود آمده است.
عاشق او و عشق او معشوقه اوستکیستی تو چون همه یار آمدست
هوش مصنوعی: عاشق او و عشق او به نوعی معشوقه او نیز محسوب میشود. حالا تو چه چیز و چه کسی هستی وقتی که همه به عنوان یار او به سراغش آمدهاند؟
جز فنائی نیست چون می‌بنگرمآنچه از وی قسم عطار آمدست
هوش مصنوعی: وقتی به او مینگرم، جز فنا و نابودی چیزی نمیبینم، همانطور که در آثار عطار اشاره شده است.