غزل شمارهٔ ۱۵۳
هوش مصنوعی: این شعر دربارهٔ عشق و شوق عمیق شاعر نسبت به معشوقش است. شاعر به این نکته اشاره می‌کند که توصیف زیبایی معشوق و احساسات خود به زبان نمی‌آید و نمی‌تواند از آن به زبان آورد. او در می‌یابد که عشقش به معشوق غیرقابل بیان است و حتی جان خود را به خاطر او حاضر نیست بدهد زیرا این احساسات فراتر از کلمات است. همچنین تأکید می‌کند که ارزش‌های عشق و محبت واقعی بسیار بیشتر از هرگونه تسویهٔ مالی و مادی هستند. شاعر در نهایت به نوعی ناتوانی در بیان احساساتش اشاره می‌کند و می‌گوید که حتی یک بوسه یا ابراز عشقش هم در دسترس نیست.
شرح لب لعلت به زبان می‌نتوان دادوز میم دهان تو نشان می‌نتوان داد
هوش مصنوعی: نمیتوان با زبان توصیفی از زیبایی لبهای تو ارائه داد و نمیتوان نشانی از عطر دهان تو به کسی منتقل کرد.
میم است دهان تو و مویی است میانتکی را خبر موی میان می‌نتوان داد
هوش مصنوعی: دهان تو مانند میم است و موی میان تو مانند حرفی در میان است که نمیتوان در مورد آن خبر داد.
دل خواسته‌ای و رقم کفر کشم منبر هر که گمان برد که جان می‌نتوان داد
هوش مصنوعی: دل خواسته‌ای دارم و برایم مهم نیست که بر هر کسی که فکر کند میتوان جان را فدای چیزی کرد، برچسب کافر بزنم.
گر پیش رخت جان ندهم آن نه ز بخل استدر خورد رخت نیست از آن می‌نتوان داد
هوش مصنوعی: اگر به خاطر جمال تو جانم را هم ندهیم، این به خاطر بخیل بودن نیست، بلکه به این دلیل است که زیبایی تو ارزش بیشتری از آن دارد و نمیتوانم آن را فدای چیزی کنم.
یک جان چه بود کافرم ار پیش تو صد جانانگشت زنان رقص کنان می‌نتوان داد
هوش مصنوعی: اگرچه من یک جان دارم، اما اگر هزار جان هم داشتم و در حضورت میرقصیدم، هیچ چیزی از ارزش تو کم نمیشود.
سگ به بود از من اگر از بهر سگت جانآزاد به یک پارهٔ نان می‌نتوان داد
هوش مصنوعی: اگر سگ تو بهتر از من باشد، من نمیتوانم جانم را به خاطر یک تکه نان برای تو فدا کنم.
داد ره عشق تو چنان کآرزویم هستعمرم شد و یک لحظه چنان می‌نتوان داد
هوش مصنوعی: عشق تو به من آنچنان داده شده که آرزویش را داشتم، اما عمرم گذشت و نتوانستم حتی یک لحظه از آن را تجربه کنم.
جانا چو بلای تو بیارزد به جهانیخود را ز بلای تو امان می‌نتوان داد
هوش مصنوعی: عزیزم، اگر گرفتاری و تلخی تو ارزش بیشتری از همه دنیا داشته باشد، پس نمیتوان از آسیب و سختی ناشی از تو دوری جست.
گفتم که ز من جان بستان یک شکرم دهگفتی شکر من به زبان می‌نتوان داد
هوش مصنوعی: گفتم از من جان بگیر و برایش یک شکر بده، او پاسخ داد که نمیتوان شکر را فقط با زبان بیان کرد.
چون نیست دهانم که شکر زو به در آیدکس را به شکر هیچ دهان می‌نتوان داد
هوش مصنوعی: از آنجا که من دهانی ندارم تا شکر را بیان کنم، نمیتوانم به هیچکس شکر را منتقل کنم.
خود طالع عطار چه چیز است که او رایک بوسه نه پیدا نه نهان می‌نتوان داد
هوش مصنوعی: طالع عطار چه چیز شگفتانگیزی است که هیچگونه بوسهای، نه بهطور آشکار و نه بهطور پنهان، نمیتوان به او داد.