غزل شمارهٔ ۲۱۸
هوش مصنوعی: این شعر به زیبایی و جذابیت خط و نوشته اشاره دارد. شاعر از خطی سبز و خوشخوان سخن می‌گوید که شادی و زندگی را به دل می‌آورد. او تأکید می‌کند که این خط زیبا به دور از دسایس است و مانند لعل خندان است که از مداد متولد می‌شود. شاعر با استفاده از تشبیه‌ها و استعاره‌های مختلف، زیبایی و لطافت خط را با گل‌ها و گیاهان مقایسه می‌کند و به این نتیجه می‌رسد که خط و کلام دلنشین می‌تواند افکار و احساسات عمیق را به وجود آورد.
در پایان، شاعر به تاثیر عمیق عشق و احساسات ناشی از این خط اشاره می‌کند و می‌گوید که وجود چنین خطی قادر است تا دل‌ها را به تپش درآورد و دنیای جدیدی از ایمان و اسلام را برای انسان‌ها به ارمغان بیاورد.
خطی سبز از زنخدان می بر آوردمرا از دل نه کز جان می بر آورد
هوش مصنوعی: یک خط سبز از زنخدان او می‌کشد، که مرا از دل میبرد، نه اینکه از جانم جدا کند.
خطش خوش خوان از آن آمد که بی کلکمداد از لعل خندان می بر آورد
هوش مصنوعی: خط خوش او به این خاطر است که بدون هیچ تقلبی و با مدادی که از لعل زیبا ساخته شده، نوشته شده است.
مداد اینجا چه باشد لوح سیمشز نقره خط خوشخوان می بر آورد
هوش مصنوعی: در اینجا مداد چه اهمیتی دارد؛ زیرا لوح آن از سیم و نقره ساخته شده و نوشتههای زیبا و خوانا را برمیافرازد.
کدامین خط خطا رفت آنچه گفتممگر خار از گلستان می بر آورد
هوش مصنوعی: کدامین اشتباه انجام دادم وقتی سخن گفتم، مگر اینکه خار از گلستان بیرون میآید؟
چنین باغی چه جای خار باشدکه از گلبرگ ریحان می بر آورد
هوش مصنوعی: در این باغ زیبا و سرسبز، جایی برای خارها و آزارها نیست، زیرا فقط گلهای خوشبو و زیبا از ریحان در آن میروید.
چه می‌گویم که ریحان خادم اوستکه سنبل از نمکدان می برآورد
هوش مصنوعی: من چه بگویم، وقتی که عطر و زیبایی این گل، خدمتگزار اوست و گلهای خوشبو از نمکدان عشق به وجود میآیند.
چه جای سنبل تاریک‌روی استکه سبزه زاب حیوان می برآورد
هوش مصنوعی: سنبل تیره و کدر با سبزهی سرسبز حیوان در تعارض است؛ این یعنی زیبایی و طراوت نباید در جایی که تاریکی و عدم روشنی حاکم است، وجود داشته باشد.
نبات اینجا چه ذوق آرد ولیکنزمرد را ز مرجان می بر آورد
هوش مصنوعی: این جمله به این اشاره دارد که هر چند نبات (شیرینی یا خوشمزگی) می‌تواند لذتبخش باشد، اما در نهایت ارزش و زیبایی زمرد (یک سنگ قیمتی) از مرجان (یک ماده دیگر) بیشتر است. به عبارتی دیگر، هر چیزی با ویژگیهای خاص خود لذتآور است، اما برخی اشیاء یا ویژگیها به طور کلی ارزش بیشتری دارند.
ز سبزه هیچ شیرینی نیایدنبات از شکرستان می بر آورد
هوش مصنوعی: از سبزه هیچ شیرینی به دست نمیآید، همانطور که نبات از شکرستان به وجود میآید.
چه سنجد در چنین موضع زمردکه مشک از ماه تابان می بر آورد
هوش مصنوعی: در اینجا به زیبایی و ارزشمندی جواهراتی مانند زمرد و مشک اشاره می‌شود. شاعر می‌گوید که در مقایسه با زیبایی و درخشندگی سنگی چون زمرد، عطر و زیبایی مشک که از چهره ماه تابان به مشام می‌رسد، اهمیت و جلوهای نخواهد داشت. بهعبارتی، توصیف می‌کند که زیبایی برخی چیزها چنان چشمنواز است که دیگر زیباییها در مقابل آن رنگ میبازند.
که داند تا به سرسبزی خط اوچه شیرینی ز دیوان می بر آورد
هوش مصنوعی: کسی چه میداند که زیبایی و جذابیت خط او چه لذتی از شعر به ارمغان می‌آورد؟
به خون در می‌کشد دامن جهانیچو او سر از گریبان می بر آورد
هوش مصنوعی: وقتی او سرش را از گریبانش بالا می‌آورد، دامن جهانی را به خون میکشاند.
خدایا داد من بستان ز خطشکه دل از جورش افغان می بر آورد
هوش مصنوعی: خدایا، از تو میخواهم که حق مرا بگیری و از تأثیر زیانبار او بر دلم نجاتم دهی، زیرا دلم به خاطر او به شدت ناله می‌کند.
جهانی خلق را مانند عطارز اسلام و ز ایمان می بر آورد
هوش مصنوعی: جهانی مانند عطار، مردم را بر اساس آموزههای اسلام و ایمان به وجود می‌آورد.