غزل شمارهٔ ۲۲۱
هوش مصنوعی: این شعر به توصیف زیبایی و جذابیت معشوق می‌پردازد. شاعر با بیان اینکه زلف معشوق بر صورتش قرار می‌گیرد، تأثیر آن بر دیگران را به تصویر می‌کشد. او می‌گوید که زیبایی چهره معشوق باعث حسادت ستاره‌ها و گل‌ها می‌شود و حتی زاهدان را در آن حال غرق می‌کند. همچنین اشاره می‌کند که ابروهای او مانند کمان تیرانداز است و این زیبایی توانایی جذب عاشقان بی‌شماری را دارد. در کل، شاعر با استفاده از تصاویری زیبا احساس عشق و شیدایی خود را نسبت به معشوق بیان می‌کند و به شدت تحت تأثیر او قرار دارد.
چون زلف بیقرارش بر رخ قرار گیرداز رشک روی مه را در صد نگار گیرد
هوش مصنوعی: چون زلف پریشان او بر صورتش بیفتد، زیباییاش به حدی است که حتی ماه را هم غبطهزن خواهد کرد و برایش صد نقش و نگار به وجود میآورد.
از بس که حلقه بینی در زلف مشکبارشصد دست باید آنجا تا در شمار گیرد
هوش مصنوعی: به خاطر زیبایی و پیچیدگی زلفهای شبیه مشک او، تعداد زیادی دست لازم است تا بتوان آن را شمرد و درک کرد.
گر زاهدی ببیند میگونی لب اوتا روز رستخیزش زان می خمار گیرد
هوش مصنوعی: اگر یک زاهد، لبان میگونی را ببیند، تا روز قیامت به خاطر آن لبها تحت تأثیر قرار می‌گیرد و از آن شراب خمار می‌شود.
گر ماه لاله گونش تابد به نرگس و گلگلزار پای تا سر از رشک خار گیرد
هوش مصنوعی: اگر نور ماه زیبا بر نرگس و گلهای باغ بتابد، این زیبایی به حدی است که حتی خارها نیز از حسادت به آن میافتند.
گر از کمان ابرو بادام نرگسینشیک تیر برگشاید صیدی هزار گیرد
هوش مصنوعی: اگر از کمان ابروی او، که مانند بادام است، تیر زیبایی بیرون بیاید، هزاران دل را صید می‌کند.
خورشید کو ز تنگی بر چرخ می‌کشد تیغاز بیم تیر چشمش گردون حصار گیرد
هوش مصنوعی: خورشید که به دلیل تنگنا و خطر تیر نگاهش، سلاحی را بر چرخ می‌کشد، تا آسمان را به دور خود محاصره کند.
او آفتاب حسن است از پرده گر بتابددهر خرف ز رویش طبع بهار گیرد
هوش مصنوعی: او مانند آفتاب زیبایی است که اگر از پشت پرده بیرون بیاید، زمانه به حیرت میافتد و همه چیز از چهرهاش بهاری می‌شود.
عاشق که از میانش مویی خبر ندارددر آرزوی مویش از جان کنار گیرد
هوش مصنوعی: عاشق، حتی از یک تار مو که از محبوبش جدا است هم بیخبر است، اما با این حال، به خاطر آرزوی رسیدن به آن مو، حاضر است جانش را هم فدای این عشق کند.
عطار را به وعده دل می‌دهد ولیکناندر میان آتش دل چون قرار گیرد
هوش مصنوعی: عطار به وعدهاش دلداری می‌دهد، اما در دل آتشین او هیچ آرامشی نیست.