غزل شمارهٔ ۲۸۴
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به دل‌تنگی و غم ناشی از غیبت معشوقش اشاره می‌کند. او از درد و رنجی که به خاطر عدم حضور محبوبش متحمل می‌شود سخن می‌گوید و اشاره می‌کند که تمام تلاش‌هایش برای رسیدن به او بی‌نتیجه مانده است. حسرت و آرزوی او برای دیدن لبخند و زیبایی معشوقش در کنایه‌های مختلف بیان شده و بیان‌گر ناتوانی او در احساس خوشی و آرامش است. شاعر به زیبایی زلف و چشمان معشوقش اشاره کرده و از بی‌نظمی و سردرگمی در نبود او شکایت می‌کند. در نهایت، او می‌افزاید که حتی با وجود تمام تلاش‌ها، باز هم نتوانسته است به محبوبش برسد.
دلا دیدی که جانانم نیامدبه درد آمد به درمانم نیامد
هوش مصنوعی: ای دل، آیا دیدی که محبوبم نیامد؟ به جای اینکه درد و رنج مرا دوا کند، باز هم به یاریام نیامد.
به دندان می‌گزم لب را که هرگزلب لعلش به دندانم نیامد
هوش مصنوعی: لبم را به دندان میزنم تا آن را نجویم، چرا که هرگز لب زیبای او در دستم نیامده است.
ندیدیم هیچ روزی تیر مژگانشکه جوی خون به مژگانم نیامد
هوش مصنوعی: هیچ روزی مشاهده نکردیم که تیر نگاهش باعث نشود چشمانم پر از خون شود.
ندیدیم هیچ وقتی لعل خندانشکه خود از چشم گریانم نیامد
هوش مصنوعی: هرگز ندیدم که لبخند زیبا و دلنشینش به من بیاید، در حالی که خودم با چشمان گریان به او نگاه میکنم.
چه تابی بود در زلف چو شستشکه آن صد بار در جانم نیامد
هوش مصنوعی: موهای سیاه و پیچیدهای که در آن زیبایی به چشم میخورد، چنان تأثیری بر دل من گذاشته که هیچ چیز دیگری در زندگیام نتوانسته به این اندازه عمیق و شگفتانگیز باشد.
بسی دستان بکردم لیک در دستسر زلفش به دستانم نیامد
هوش مصنوعی: من کارهای زیادی انجام دادم، اما نتوانستم موهایش را به دستانم بیاورم.
سر زلفش بسی دارد ره دورولی یک ره به پایانم نیامد
هوش مصنوعی: موهای او مسیرهای زیادی را پیموده است، اما هیچیک از آن مسیرها به نتیجه نرسید.
چگونه آن همه ره پیش گیرمکه آن ره جز پریشانم نیامد
هوش مصنوعی: چگونه میتوانم آن همه مسیر را طی کنم در حالی که هیچیک از آن مسیرها جز بی‌نظمی و آشفتگی برایم نیامده است؟
بسی هندوست زلف کافرش رایکی زانها مسلمانم نیامد
هوش مصنوعی: بسیاری از هندوها به خاطر زلفهای محبوب کافرش به او جذب شدهاند، اما هیچیک از آنها به ایمان اسلام نرسیدهاند.
به آسانی ز زلفش سر نپیچمکه با عطار آسانم نیامد
هوش مصنوعی: به راحتی نمیتوانم از زیباییهای او فاصله بگیرم، چون آنچنان دوستی و محبت بین ما وجود دارد که به سادگی نمیتوانم آن را نادیده بگیرم.