غزل شمارهٔ ۳۹۴
هوش مصنوعی: این شعر به بررسی ارتباط انسان با خدا و ناآگاهی او از حقیقت مرتبط با وجود الهی می‌پردازد. شاعر به وجود باطنی خداوند اشاره می‌کند که با وجود این‌که در عمق جان و دل انسان وجود دارد، انسان به طور کلی از آن بی‌خبر است. عقلی که به جستجوی حقیقت می‌پردازد، نیز از این حقیقت غافل است. در حقیقت، مردم تنها از نام و نشان خدا آگاهی دارند و در جستجوی جوهر واقعی وجود او در دنیای بی‌خبر از او هستند. شاعر در نهایت بیان می‌کند که برای توصیف خداوند، حتی بهترین تلاش‌ها و نعره‌های عاشقانه نیز ناکافی است و خود او همیشه فراتر از درک و بیان بشر باقی می‌ماند.
ای در درون جانم و جان از تو بی‌خبروز تو جهان پر است و جهان از تو بی‌خبر
هوش مصنوعی: ای موجودی که در عمق جان منی، اما جان من از وجود تو بی‌خبر است. این در حالی است که جهان پر از توست، اما خود جهان نیز از تو بی‌خبر است.
چون پی برد به تو دل و جانم؟ که جاوداندر جان و در دلی دل و جان از تو بی‌خبر
هوش مصنوعی: زمانی که دل و جانم به تو پی بردند، احساس جاودانی در درونم ایجاد شد، اما همچنان دل و جانم از تو غافل بودند.
ای عقل پیر و بخت جوان، گَردِ راه توپیر از تو بی‌نشان و جوان از تو بی‌خبر
هوش مصنوعی: ای عقل با تجربه و دانا، در مسیر تو، بخت جوان و پرامید قرار دارد. اما در این راه، عقل از تو دور و ناامید است و جوان نیز از حقیقت و آگاهی تو بی‌خبر است.
نقش تو در خیال و خیال از تو بی‌نصیبنام تو بر زبان و زبان از تو بی‌خبر
هوش مصنوعی: تصویر تو در ذهنم نقش بسته، ولی خودت از این خیال غافل هستی. نامت بر زبان من جاریست، اما زبانم از وجود تو بی‌خبر است.
از تو خبر به نام و نشان است خلق راوآنگه همه به نام و نشان از تو بی‌خبر
هوش مصنوعی: از تو اطلاعات و نشانههایی به مردم رسیده است، اما خود آنها از حقیقت تو بیخبرند.
جویندگان جوهر دریای کُنهِ تودر وادی یقین و گمان از تو بی‌خبر
هوش مصنوعی: کسانی که به دنبال حقیقت عمیق وجود تو هستند، در مسیر یقین و شک، از حقیقت درون تو بیخبرند.
چون بی‌خبر بود مگس از پَرّ جبرئیلاز تو خبر دهند و چنان از تو بی‌خبر
هوش مصنوعی: مگس که از مقام بزرگ جبرئیل بی‌خبر است، چگونه از تو خبر داشته باشد؟ در واقع، او در نظر تو نیز بی‌خبر است.
شرح و بیان تو چه کنم؟ زان‌که تا ابدشرح از تو عاجز است و بیان از تو بی‌خبر
هوش مصنوعی: چگونه میتوانم تو را توصیف کنم، از آنجا که همیشه برای بیان شخصیت و ویژگیهایت ناتوانم و از حقیقت تو بی‌خبر هستم؟
عطار اگرچه نعرهٔ عشق تو می‌زندهستند جمله نعره‌زنان از تو بی‌خبر
هوش مصنوعی: عطار هرچند درباره عشق تو سخن میگوید، اما متوجه باش که بسیاری از کسانی که در حال نعره زدن هستند، هیچ اطلاعی از تو ندارند.