غزل شمارهٔ ۴۷۲
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به توصیف تأثیر عمیق و بی‌نظیر صورت معشوق بر خود می‌پردازد. او می‌گوید که زیبایی معشوق را چنان عمیق و کامل در آینه دیده که به نظرش در آن هر دو جهان هویداست. شاعر با اشاره به آینه به نماد حقیقت و نمایی از زیبایی اشاره دارد که در آن نشان‌های بی‌شماری وجود دارد، اما خود آینه فارغ از تمامی این نشان‌هاست. او می‌گوید که روح و جوهر این زیبایی را نمی‌توان با کلمات بیان کرد، چرا که هیچ‌کس به آن درک کامل نرسیده است. شاعر همچنین از تجربیات و احساسات عمیق خود می‌گوید که با وجود جدایی از معشوق، همچنان به عشق و زیبایی او وابسته است و در نهایت، به بی‌نظیری و یگانگی معشوق اشاره می‌کند که در جهان قابل مقایسه نیست.
روی تو در حسن چنان دیده‌امکاینهٔ هر دو جهان دیده‌ام
هوش مصنوعی: من زیبایی چهرهات را به حدی میبینم که گویی به تمام زیباییهای جهان نگریستهام.
جمله از آن آینه پیدا نمودواینه از جمله نهان دیده‌ام
هوش مصنوعی: همه چیز در آن آینه مشخص است و من از آینه چیزهایی را که پنهان است، دیده‌ام.
هست در آیینه نشان صد هزارواینه فارغ ز نشان دیده‌ام
هوش مصنوعی: در آیینه تصویری از چیزهای بسیار وجود دارد، اما من از آنچه در آیینه میبینم و نشان میدهد، بینیاز شدهام.
صورت در آینه از آینهنیست خبردار چنان دیده‌ام
هوش مصنوعی: تصویر در آینه به خاطر خود آینه نیست؛ من این را به خوبی درک کردهام.
جمله درین آینه جلوه‌گرندواینه را حافظ آن دیده‌ام
هوش مصنوعی: همه چیز در این آینه نمایان است و حافظ خود را در این آینه مشاهده کرده است.
صورت آن آینه چون جسم بودپرتو آن آینه جان دیده‌ام
هوش مصنوعی: صورت آینه مانند جسمی است، اما نور آینه را من جان دیده‌ام.
جوهر آن آینه چون کس ندیدمن چه زنم دم که عیان دیده‌ام
هوش مصنوعی: جوهر آن آینه را هیچ‌کس ندیده است؛ من چه چیزی هستم وقتی که حقیقت را مستقیماً دیده‌ام.
لیک کسی را ز چنان جوهریهیچ نه شرح و نه بیان دیده‌ام
هوش مصنوعی: اما من هیچگاه کسی را ندیدهام که بتواند توصیف یا بیان درستی از آن گوهر ارزشمند داشته باشد.
جملهٔ ذرات ازو بر کناربا همه او را به میان دیده‌ام
هوش مصنوعی: تمام ذرات جهان از او جدا هستند، اما من او را در میان همهٔ آنها دیده‌ام.
یافته‌ام از همه بس فارغشپس همه را کرده ضمان دیده‌ام
هوش مصنوعی: من از همه چیز بینیاز شدهام، بنابراین به همه چیز توجه کردهام و همه را در نظر گرفتهام.
با تو و بی تو چه دهم شرح اینچون به ندانم که چه سان دیده‌ام
هوش مصنوعی: با تو و بدون تو نمیدانم چگونه باید این موضوع را توضیح بدهم، زیرا نمیدانم چه حس و تجربهای داشتهام.
یک همه دان در دو جهان کس ندیدچون دو جهان یک همه دان دیده‌ام
هوش مصنوعی: در دو جهان، هیچ کس را مانند کسی که همه چیز را میداند، ندیدهام. من این شخص را دیده‌ام که در واقع همه چیز را میداند.
جملهٔ مردان جهان دیده رادر غم این نعره‌زنان دیده‌ام
هوش مصنوعی: تمام مردان دنیای تاثیرگذار را در حالتی غمگین و نالهکنان دیده‌ام.
دایم ازین واقعه عطار رانوحه‌گری اشک فشان دیده‌ام
هوش مصنوعی: همیشه در مورد این ماجرا، عطار را دیده‌ام که با اشک و اندوه ناله می‌کند.