غزل شمارهٔ ۴۷۸
هوش مصنوعی: این شعر بیانگر حالتی عمیق از عشق و مستی است. شاعر از حالتی توصیف می‌کند که در آن دینی و دلی ندارد و از می‌خورد و در نتیجه به تجربه‌هایی از عشق و کفر دست می‌یابد. او از نزدیکی با خدا فاصله می‌گیرد و در دنیای متفاوتی از غیرت و مستی به سر می‌برد. شاعر به نوعی پارادوکس اشاره می‌کند، جایی‌که نه به طور کامل با دنیا ارتباط دارد و نه به طور کامل از آن جداست. در نهایت، او به این نتیجه می‌رسد که عشق و حالتی فراتر از درک عادی، او را به جایگاهی متفاوت سوق داده است.
درآمد دوش ترک نیم مستمبه ترکی برد دین و دل ز دستم
هوش مصنوعی: دیشب دختر ترک به نزد من آمد، حالت مستی بر من چیره شد و دین و دل مرا از دست برد.
دلم برخاست دینم رفت از دستکنون من بی دل و بی دین نشستم
هوش مصنوعی: دل من به تنگ آمده و احساساتم را از دست دادهام. اکنون بدون دل و ایمان نشستهام.
چو آتش شیشه‌ای می پیشم آوردبه شیشه توبهٔ سنگین شکستم
هوش مصنوعی: وقتی پیش من آتش شیشه‌ای را آوردند، از شدت اثر آن، توبهی سنگین و سخت خودم را شکستم.
چو یک دردی به حلق من فرو رفتمن از رد و قبول خلق رستم
هوش مصنوعی: وقتی که یک درد به گلویم رسید، دیگر به نظر و قضاوت مردم اهمیتی نمیدهم.
ز مستی خرقه بر آتش نهادممیان گبرکان زنار بستم
هوش مصنوعی: در حالت مستی، پوشش خود را بر آتش قرار دادم و میان کافرزادهها، کمربند بستم.
چو عزم زهد کردم، کفر دیدمبه صد مستی ز کفر و زهد جستم
هوش مصنوعی: وقتی تصمیم به روی آوردن به زهد و ترک دنیا گرفتم، متوجه شدم که در این مسیر، کفر و ناپاگی به شکلی عمیقتری در وجودم است. از این رو، از کفر و زهد هر دو فاصله گرفتم.
پس از مستی عشقم گشت معلومکه نفس من بت و من بت پرستم
هوش مصنوعی: بعد از اینکه در عشق شیدا شدم، معلوم شد که نفس من idol (بت) است و من نیز او را میپرستم.
چه می‌پرسی مرا کز عشق چونیهمی هستم چنان کز عشق هستم
هوش مصنوعی: چرا از من می‌پرسی که در عشق چه حالتی دارم؟ من به قدری تحت تأثیر عشق هستم که خودم را به گونهای میبینم که انگار تنها به عشق زندگی میکنم.
چه دانم چون نه فانی‌ام نه باقیچه گویم چون نه هشیارم نه مستم
هوش مصنوعی: نمیدانم چه کنم، زیرا نه در حالتی هستم که از دنیا رفته باشم و نه جایی برای ماندن. همچنین نمیدانم چه بگویم، چون نه کاملاً عقلدارم و نه در حالت مستی قرار دارم.
چو در لاکون افتادم چو عطاربلند کون بودم، کرد پستم
هوش مصنوعی: وقتی به حالت ناامیدی و تنهایی دچار شدم، مانند عطار که در اوج خود بود، احساس کردم پایینتر از آنچه که باید هستم.