غزل شمارهٔ ۶۸۴
هوش مصنوعی: این شعر زیبایی و جاذبه معشوق را به تصویر می‌کشد. شاعر از جلوه‌های ظاهری معشوق، همچون جمال او و خط و خال صورتش، سخن می‌گوید و او را به ستاره و خورشید تشبیه می‌کند. همچنین، او به حسرت و آرزوی وصال معشوق اشاره می‌کند و بیان می‌کند که زیبایی معشوق آن‌قدر والا و بی‌نظیر است که حتی خورشید و ماه هم در برابر او رنگ می‌بازند. شاعر از ناتوانی خود در وصف کمال معشوق سخن می‌گوید و این احساس ناتوانی را به نوعی عشق و احترام نسبت به او نسبت می‌دهد. در نهایت، این شعر از عشق عمیق و تحسین نسبت به زیبایی معشوق حکایت دارد.
ای جلوه‌گر عالم، طاوس جمال توسرسبزی و شب رنگی وصف خط و خال تو
هوش مصنوعی: ای که به زیبایی تمامی دنیا ملجأ توجه هستی، زیبایی تو همچون طاووس است و رنگ و نقش صورتت شبیه به سبزی و تاریکی است.
بدری که فرو شد زو خورشید به تاریکیدر دق و ورم مانده از رشک هلال تو
هوش مصنوعی: به شب که تاریکی بر زمین سایه افکنده، زیبایی و درخشندگی تو چشمگیرتر از همه است و حتی هلال ماه نیز در برابر زیبایی تو حسادت می‌کند.
صد مرد چو رستم را چون بچهٔ یک روزهپرورده به زیر پر سیمرغ جمال تو
هوش مصنوعی: صد مردی که چون رستم هستند، مانند یک بچهٔ نوزاد زیر سایه و حمایت زیبایی تو پرورش داده شدهاند.
زان درفکند خود را خورشید به هر روزنتا بو که به دست آرد یک ذره وصال تو
هوش مصنوعی: خورشید هر روز خود را به درون هر روزنه میاندازد تا شاید بتواند یک ذره از وصال تو را به دست آورد.
مه گرچه به روز و شب دواسبه همی تازدنرسد به رخ خوب خورشید مثال تو
هوش مصنوعی: ماه هرچند که شب و روز دایماً در حرکت و تندی است، اما هرگز نمیتواند به زیبایی چهرهات که مانند خورشید است، برسد.
گفتم ز خیال تو رنگی بودم یک شبخود هم تک برق آمد شبرنگ خیال تو
هوش مصنوعی: گفتم که به خاطر تو رنگ و رویی دارم، یک شبی به خودم آمدم و دیدم که نور درخشانی به شکل خیال تو به وجود آمده است.
گفتی که تو را از من صبر است اگر خواهیکشتن شودم واجب از گفت محال تو
هوش مصنوعی: تو گفتی که از من صبر داری، اما اگر بخواهی، کشتن من بر تو واجب است. این سخن تو غیرممکن و غیرمعقول است.
عطار به وصافی گرچه به کمال آمدشد گنگ زبان او در وصف کمال تو
هوش مصنوعی: عطار باوجودی که در توصیف و بیان کمالات خود به اوج رسیده است، در برابر کمال تو به شدت زبانش بند آمده و ناتوان است.