غزل شمارهٔ ۶۸۵
هوش مصنوعی: این شعر به عشق و زیبایی الهی می‌پردازد و بیانگر احساس عمیق شاعر از کمال و جمال الهی است. شاعر از گمشدگی کاملان و بی‌خبری عقل مقربان از وصال الهی سخن می‌گوید و تمام جهان را به عنوان آینه‌ای از جمال الهی می‌بیند. در این شعر، عشق و طلب از خداوند، عمیق‌ترین خواسته‌ها و آرزوها را به تصویر می‌کشد و نشان می‌دهد که هر چیزی در جهان تنها نمونه‌ای از کمال الهی است. همچنین، شاعر به احساس فقدان و دوری اهل عشق از حقایق الهی اشاره می‌کند و در نهایت، تأکید می‌کند که حتی اگر کلامی فصیح وجود داشته باشد، در برابر جمال و کمال الهی، زبان‌ها ناتوان هستند.
ای دل و جان کاملان، گم شده در کمال توعقل همه مقربان، بی خبر از وصال تو
هوش مصنوعی: ای دل و جان کسانی که به کمال رسیدهاند، در جستجوی کمال تو گم شدهاند. عقل و خرد تمامی نزدیکان و مقربان، از رسیدن به تو بیخبرند.
جمله تویی به خود نگر جمله ببین که دایماهجده هزار عالم است آینهٔ جمال تو
هوش مصنوعی: تمام وجود تو را در خود بررسی کن و ببین که تمام عالم هستی به عنوان یک آینه، زیبایی و جمال تو را به نمایش میگذارد.
تا دل طالبانت را از تو دلالتی بودهرچه که هست در جهان هست همه مثال تو
هوش مصنوعی: هر چیزی که در این جهان وجود دارد، فقط یک نماد و نمونه از وجود توست، چرا که دل جویندگان تو تنها به واسطه تو آگاهی و دلالت پیدا می‌کند.
جملهٔ اهل دیده را از تو زبان ز کار شدنیست مجال نکته‌ای در صفت کمال تو
هوش مصنوعی: همهٔ کسانی که چشم دارند، به خاطر تو دیگر زبانی برای وصف و بیان کمالات تو ندارند و فرصتی برای بیان زیباییهایت نیست.
چرخ رونده قرن‌ها بی سر و پای در رهتپشت خمیده می‌رود در غم گوشمال تو
هوش مصنوعی: زمانی که روزگار بیوقفه و بدون هدف در حال حرکت است، در این مسیر، کسانی هستند که با دلتنگی و غم به یاد تو میافتند و در پی تو هستند.
تا ابدش نشان و نام از دو جهان بریده شدهر که دمی جلاب خورد از قدح جلال تو
هوش مصنوعی: هر کس که لحظهای از جمال تو بهرهمند شده، برای همیشه از نشان و نام دنیا جدا شده است.
مانده‌اند دور دور اهل دو کون از رهتزانکه وجود گم کند خلق در اتصال تو
هوش مصنوعی: اهل دو جهان به خاطر تو در دور و بر تو منتظر مانده‌اند، زیرا وجودشان را در پیوند با تو گم کردهاند.
خشک شدیم بر زمین پرده ز روی برفکنتا لب خشک عاشقان تر شود از زلال تو
هوش مصنوعی: ما در این زمین به شدت خشک شدهایم، پرده را کنار بزن تا لبهای خشک عاشقان از آب زلال تو تازه شود.
گرچه فرید در جهان هست فصیح‌تر کسیرد مکنش که در سخن هست زبانش لال تو
هوش مصنوعی: هرچند فرید در دنیا وجود دارد، شخصی را رد نکن که در سخن گفتن ناتوان است، زیرا او زبانش لال است.