غزل شمارهٔ ۷۲۰
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به زیبایی و جذبه معشوق اشاره می‌کند و او را با آفتاب و ماه مقایسه می‌کند. می‌گوید که زیبایی معشوق، بی‌نظیر و فراتر از هر پدیده‌ای است و تأثیر عمیقی بر دل و جان دارد. همچنین، شاعر به قدرت جاذبه و نگاه معشوق اشاره می‌کند که می‌تواند حتی قوی‌ترین افراد را تحت تأثیر قرار دهد. او به زلف معشوق و پریشان حالی دل خود در مواجهه با این زیبایی می‌پردازد و در نهایت، به قدرت وصف معشوق توسط شعر نیز اشاره می‌کند. به طور کلی، شاعر در این اثر زیبایی و عشق را به صورت هنری و احساساتی به تصویر می‌کشد.
ای یک کرشمهٔ تو صد خون حلال کردهروی چو آفتابت ختم جمال کرده
هوش مصنوعی: ای تو که با یک اشارهات، جانهای زیادی را به خون آغشته کردهای؛ چهرهات مانند خورشیدی است که زیبایی را به نهایت خود رسانده است.
نیکوییی که هرگز نی روز دید نی شبهر سال ماه رویت با ماه و سال کرده
هوش مصنوعی: زیباییای که نه در روز به چشم آمده و نه در شب، هر سال به مانند ماه، چهرهات را با ماه و سال هماهنگ کرده است.
خورشید طلعت تو ناگه فکنده عکسیاجسام خیره گشته ارواح حال کرده
هوش مصنوعی: آفتاب چهره زیبای تو ناگهان تصویری از خود را منعکس کرده که به سبب آن اجسام متعجب و روحها سرشار از شادابی شدهاند.
ماهی که قاف تا قاف از عکس اوست روشنچون روی تو بدیده پشتی چو دال کرده
هوش مصنوعی: ماهی که در تمام طول خود، تصویر تو را دارد، همچنان که روی تو درخشان است، آن را همچون دالی در پس خود نشان میدهد.
اول چو بدرهٔ سیم از نور بدر بودهوآخر ز شرم رویت خود را هلال کرده
هوش مصنوعی: در ابتدا مانند سکه نقرهای درخشان و درخشان بودهای و در پایان به خاطر شرم از زیباییات، چهرهات مانند هلال ماه شده است.
یک غمزهٔ ضعیفت صد سرکش قوی راهم دست خوش گرفته هم پایمال کرده
هوش مصنوعی: یک نگاه نازک و مغرور تو می‌تواند حتی قوی‌ترین و سرکشترین افراد را تحت تأثیر قرار دهد و به راحتی آنها را تسلیم خود کند.
روی تو مهر و مه را در زیر پر گرفتهبا هر یکی به خوبی صد پر و بال کرده
هوش مصنوعی: چهرهی تو نور و زیبایی ماه و خورشید را تحت تاثیر قرار داده است و هر کدام از آنها را با ویژگیهای خوب خود پر و بال دادهای.
زلف تو چون به شبرنگ آفاق در نوشتهخورشید بر کمینه عزم زوال کرده
هوش مصنوعی: زلف تو مانند رنگ شبرنگی است که در آسمان درخشش خورشید را کم رنگ کرده و به زوال نزدیک شده است.
دل را شده پریشان حالی و روزگاریتا از کمند زلفت مویی خیال کرده
هوش مصنوعی: دل در حسرت و آشفتگی است، در حالی که زمانه به گونهای پیش میرود که حتی ناچیزترین یاد تو را میپروراند.
چون مرغ دل ز زلفت خسته برون ز در شدچندین مراغه در خون زان خط و خال کرده
هوش مصنوعی: دل مثل پرندهای که از زلف تو خسته شده، از در بیرون پرواز کرد. اکنون در خون خود غوطهور است به خاطر آن خط و خالی که تو بر صورتت داری.
با آنکه بوی وصلت نه دل شنید و نه جانما و دلی و جانی وقت وصال کرده
هوش مصنوعی: با وجود اینکه بوی وصال تو نه دل ما را خوشحال کرد و نه جان ما را شاداب، اما با این حال، دل و جان ما در زمان وصال به تو مشغول بودند.
گویاترین کسی را کو تیزبین‌تر آمدخط تو چشم بسته خال تو لال کرده
هوش مصنوعی: کسی که از نظر بینایی و مشاهدهی دقیقتر باشد، توانسته است حتی بدون دیدن، زیبایی و نشانههای خاص تو را درک کند و چهرهی تو را طوری وصف کند که دیگران در سکوت به تماشای آن بنشینند.
شعر فرید کرده شرح لب تو شیرینتا او به وصف چشمت سحر حلال کرده
هوش مصنوعی: شعر فرید به توصیف لبهای تو آنقدر دلنشین است که او برای وصف چشمانت جادوگری را حلال کرده است.