غزل شمارهٔ ۷۷۳
هوش مصنوعی: این شعر به بیان احساسات عمیق و دردناک شاعر درباره فقدان و نداشتن می‌پردازد. شاعر از کمبود عشق و محبت طرف مقابلش رنج می‌برد و به تنگی دلش اشاره می‌کند. او همچنین به زیبایی‌ها و نیکی‌هایی که از طرف معشوق باید وجود داشته باشد، اما در واقعیت غایبند، اشاره می‌کند. شاعر احساس می‌کند که هرچقدر که تلاش کند، وجود محبوبش را در زندگی‌اش احساس نمی‌کند و این موضوع او را به درد و رنج می‌اندازد. او از بی‌وفایی و نبود وفا در رابطه‌شان گله‌مند است و در نهایت به شدت احساس تنهایی و ناامیدی می‌کند. در این شعر، غم و اندوه ناشی از فقدان عشق به وضوح حس می‌شود.
هم تن مویم از آن میان که نداریتنگ دلم مانده زان دهان که نداری
هوش مصنوعی: دلم به خاطر تو پر از احساسات گوناگون است، با اینکه تو نزدیک نیستی و مرا در آغوش نمیگیری. همچنین، کلامی که از تو میشنوم، برایم بسیار دلنشین و خاص است، اما حسرت آن را دارم که نمیتوانم بیشتر از آن بهرهبرداری کنم.
ننگری از ناز در زمین که دمی نیستسر ز تکبر بر آسمان که نداری
هوش مصنوعی: به خود نبال و مغرور نباش، زیرا در این جهان هیچ چیزی دائمی نیست و از بالا به دیگران نگاه نکن، چرا که مقام و دوری از زمین را برای خود برتر نمیدانی.
من چه بلایی است هر نفس که ندارمتو چه نکویی است هر زمان که نداری
هوش مصنوعی: هر لحظهای که من تو را ندارم، بلایی بر من میگذرد و هر زمانی که تو در کنارم نیستی، چیز خوبی را از دست دادهام.
هرچه بباید ز نیکویی همه هستتمثل بماند است در جهان که نداری
هوش مصنوعی: هر چیزی که باید از خوبیها باشد، همه به مانند خودت در این دنیا وجود دارد؛ فقط به خاطر اینکه تو آنها را نداری، احساسشان نمیکنی.
نام وفا می‌بری و هیچ وفاییاز تو نیاید بدان نشان که نداری
هوش مصنوعی: تو از وفا سخن میگویی اما هیچ نشانهای از وفای تو دیده نمیشود، چرا که تو به راستی وفادار نیستی.
گفته بدی عاقبت وفای تو آرماین ننیوشم از این زبان که نداری
هوش مصنوعی: بدیها را فراموش کرده و پایبندی و وفاداری تو را میپذیرم، اما از این سخن نمیتوانم چیزی بگویم چون تو خود این را نداری.
یک شکرم ده که سود بنده در آن استزانکه بسی افتد این زیان که نداری
هوش مصنوعی: خدا را شکر میکنم که در این شکرگزاری، نفع من نهفته است، چرا که به ندرت پیش میآید که کسی از ضرر و زیان بینیاز باشد.
گرچه شکر داری و قیاس نداردهست چو ندهی به کس چنان که نداری
هوش مصنوعی: اگرچه تو شکر و نعمت داری و نمیتوانی آن را با چیزی مقایسه کنی، اما اگر آن را به کسی ندهی، انگار که هیچچیزی نداری.
گفته بدی خون تو به درد بریزمتا برهی تو ز نیم جان که نداری
هوش مصنوعی: گفتهای که اگر بخواهم بدی تو را فراموش کنم، خون تو را به زمین میریزم تا تو از وضعیت ناگوار خود رهایی یابی، زیرا تو زندگیات را از دست دادهای.
تو نتوانی به خون من کمری بستخاصه کمر بر چنان میان که نداری
هوش مصنوعی: تو نمیتوانی به خون من وابسته باشی، به ویژه که نتوانی با این وسطی که داری، خود را به من نزدیک کنی.
بر تن عطار کز غمت چو کمانی استچند کشی آخر این کمان که نداری
هوش مصنوعی: عطار در حال گفتن این است که غم او مانند یک کمان کشیده شده است. او از طرف مقابل میپرسد که تا چه زمانی میتوان این کمان را بدون داشتن چیزی که آن را آرام کند، کشید و تحمل کرد؟