غزل شمارهٔ ۷۷۶
هوش مصنوعی: این شعر درباره‌ی پروانه‌ای است که به شمع نزدیک می‌شود و از او درباره‌ی درد و رنجش می‌پرسد. پروانه نگران سوختن خود در آتش شمع است و از شمع می‌خواهد تا بگوید چرا او را اینگونه می‌سوزاند. شمع پاسخ می‌دهد که پروانه از سوز و سوختن بی‌خبر است و تنها در یک لحظه درد می‌کشد، در حالی که او (شمع) همواره در سوختن و اندوه است. شمع به پروانه می‌گوید که سوز و گدازش نشانه‌ای از عشق است. در نهایت، شاعر به این موضوع می‌پردازد که ارتباط و وابستگی میان آنها عمیق و واقعی است؛ هر دو در سوختن و عشق، دوشادوش یکدیگرند.
پروانه شبی ز بی قراریبیرون آمد به خواستاری
هوش مصنوعی: پروانه‌ای در شب به خاطر بیتابیاش به سمت چیزی که میخواست بیرون آمده است.
از شمع سؤال کرد کاخرتا کی سوزی مرا به خواری
هوش مصنوعی: شمع از خودش پرسید که تا چه زمانی باید برای دیگری بسوزد و به وضعیتی ذلتبار ادامه دهد.
در حال جواب داد شمعشکای بی سر و بن خبر نداری
هوش مصنوعی: شمعی که بدون سر و مدلی است، در حال پاسخ دادن است و تو از این موضوع بیخبری.
آتش مپرست تا نباشددر سوختنت گریفتاری
هوش مصنوعی: به آتش نزدیک نشوید، زیرا که اگر در آن گرفتار شوید، درد و رنجی خواهید داشت.
تو در نفسی بسوختی زودرستی ز غم و ز غمگساری
هوش مصنوعی: تو بهسرعت از غم و اندوه رهایی یافتی و این باعث شد که در یک لحظه احساس آرامش کنی.
من مانده‌ام ز شام تا صبحدر گریه و سوختن به زاری
هوش مصنوعی: من از شب تا صبح در حال گریه و سوز و گداز هستم و به شدت ناراحتم.
گه می‌خندم ولیک بر خویشگه می‌گریم ز سوکواری
هوش مصنوعی: گاهی می‌خندم، اما این خنده فقط ظاهر است و در درونم غم و اندوه موج میزند. گاهی هم به شدت روحیهام خراب است و اشکهایم سرازیر می‌شود.
می‌گویندم بسوز خوش خوشتا بیخ ز انگبین برآری
هوش مصنوعی: میگویند اگر با شادی و خوشحالی زندگی کنی، میتوانی به بهترین چیزها دست پیدا کنی و موفقیتها را به دست آوری.
هر لحظه سرم نهند در پیشگویند چرا چنین نزاری
هوش مصنوعی: هر لحظه بر سر من مینهد و می‌گوید که چرا اینگونه غمگین و پژمردهای؟
شمعی دگر است لیک در غیبشمعی است نه روشن و نه تاری
هوش مصنوعی: شمعی دیگر وجود دارد که در دنیای پنهان است؛ نه روشنایی دارد و نه تاریکی.
پروانهٔ او منم چنین گرمزان یافته‌ام مزاج زاری
هوش مصنوعی: من همچون پروانه‌ای هستم که از شدت عشق و محبت، به سوز و گداز افتادهام و حال و روزم به شدت دلتنگ و غمگین است.
من می‌سوزم ازو تو از مناین است نشان دوستداری
هوش مصنوعی: من به خاطر او می‌سوزم و تو به خاطر من. این نشانه‌ای از عشق و محبت ماست.
چه طعن زنی مرا که من نیزدر سوختنم به بیقراری
هوش مصنوعی: چرا به من خُرده میگیری وقتی خودم هم در آتش اشتیاق و ناراحتی می‌سوزم؟
آن شمع اگر بتابد از غیبپروانه بسی فتد شکاری
هوش مصنوعی: اگر آن شمع از عالم غیب نورافشانی کند، پروانههای زیادی برای شکار آن به سمتش خواهند آمد.
تا می‌ماند نشان عطارمی‌خواهد سوخت شمع واری
هوش مصنوعی: تا زمانی که نشان عطار وجود دارد، باید صبر کرد و در انتظار بود؛ مانند شمعی که به آرامی در حال سوختن است.