غزل شمارهٔ ۸۳۳
هوش مصنوعی: این شعر درباره زیبایی و جذبه محبوبی است که شاعر به توصیف او پرداخته است. محبوب با زلف‌های شبرنگ و لب‌های گلگونش شبیه به خوشبختی و شکوه می‌نماید. شاعر از قدرت جادویی چشمان او سخن می‌گوید و تأثیر عمیق او بر دل عاشقان را بیان می‌کند. او از زیبایی محبوب به گونه‌ای سخن می‌گوید که نمی‌تواند به راحتی بگوید او خورشید است یا ماه. در نهایت، شاعر به احساسی از ضعف و نیاز اشاره می‌کند و از محبوب می‌خواهد که دلش را به او دهد تا بتواند قوی‌تر شود و از سختی‌ها رهایی یابد. به نوعی این شعر بیانگر تضاد بین عشق و ضعف انسانی است.
ای لب گلگونت جام خسرویپیشهٔ شبرنگ زلفت شبروی
هوش مصنوعی: ای لب‌های سرخ تو، مانند جامی از شراب است که در برابر زلف‌های سیاه و زیبا و چشمان پرجاذبهات قرار گرفته.
پهلوی خورشید مشک‌آلود کردخط تو یعنی که هستم پهلوی
هوش مصنوعی: نوشتهات به قدری زیبا و دلنشین است که در برابر نور خورشید هم جلب توجه می‌کند و من را به یاد خودت میاندازد.
مردم چشمت بدان خردی که هستمی‌ببندد دست چرخ از جادوی
هوش مصنوعی: مردم به چشمانت به دلیل هوش و درایتت توجه میکنند و این باعث میشود که سرنوشت از قدرت جادوییاش دست بکشد.
کی توان گفت از دهان تو سخنزانکه صورت نیست آن جز معنوی
هوش مصنوعی: چگونه میتوان از دهان تو سخنی گفت در حالی که آنچه بیان میشود تنها یک معناست و صورت و ظاهری ندارد؟
گاه همچون آفتابی از جمالگاه همچون ماه از بس نیکوی
هوش مصنوعی: گاهی مانند آفتابی زیبا هستی و گاهی مانند ماه که بسیار زیباست.
من ندانم کافتابی یا مهیکژ چه گویم راست به از هر دوی
هوش مصنوعی: من نمیدانم تو آفتابی هستی یا ماهی؛ راست بگویم، از هر دوی شما بهتر است.
عاشقان را جامه می‌گردد قباتو کله بنهاده کژ خوش می‌روی
هوش مصنوعی: عاشقان، در عشق تو به سر و وضع خود اهمیت نمیدهند، حتی لباسشان هم تحت تأثیر عشق تو تغییر می‌کند. تو به زیبایی و به طرز خاصی راه می‌روی.
گفته بودی آنکه دل برد از تو کیستمن ندارم زهره تا گویم توی
هوش مصنوعی: تو گفته بودی که چه کسی دل تو را برده است، اما من آنقدر جسارت ندارم که بگویم خود تویی.
ور بگویم من که تو بردی دلمدل به من ندهی و هرگز نشنوی
هوش مصنوعی: اگر من بگویم که تو دل مرا دزدیدهای، تو هرگز دل به من نخواهی داد و هرگز نخواهی شنید.
دل ندارم زان ضعیفم همچو مویتو دلم ده تا شود کارم قوی
هوش مصنوعی: من دلی ندارم و ناتوانم، مثل موهای تو که لطیف است. دلم را به من بده تا بتوانم قوی‌تر شوم و کارهایم راه بیفتد.
من که تخم نیکوی کشتم مدامبر نخوردم از تو الا بدخوی
هوش مصنوعی: من همواره نیکی و خوبی را در دل پرورش دادم، اما جز از تو بدی و زشتخویی ندیدهام.
تو که با من تخم کین کاری همهدور نبود کانچه کاری بدروی
هوش مصنوعی: تو که همیشه در دل من کینه و دشمنی را میپرورانی، از این انتظار دور نیست که آنچه در دل داری، به زودی بر تو بازگردد.
در سخن عطار اگر معجز نمودتو به اعجاز سخن می‌نگروی
هوش مصنوعی: اگر سخنان عطار معجزهآسا به نظر میرسند، تو هم نباید از قدرت کلام خود غافل شوی و در توانایی بیان خود تردید کنی.