گفتگوی شیخ غوری با سنجر
هوش مصنوعی: در این شعر، شیخ غوری به دیوانگان زیر پل اشاره می‌کند و با سنجر، یکی از شخصیت‌های مهم آن زمان، گفت‌وگو می‌کند. سنجر از او در مورد این گروه می‌پرسد و شیخ بیان می‌کند که آن‌ها بی‌سر و پا هستند و جانشان از دو چیز جدا نیست: دوستی و دشمنی. او معتقد است که اگر سنجر دوستشان دارد، باید آن‌ها را از دنیا برآورد و اگر دشمنند، باید از دینشان خارج شوند. سنجر پاسخ می‌دهد که نه دوست و نه دشمن آن‌هاست و نمی‌خواهد درگیر مشکلاتشان شود. او می‌گوید که همت و تلاش او مانند پرنده‌ای تیزپر است که در جستجوی هدف خود است و به چیزهای بی‌ارزش نمی‌پردازد. این اشعار در نهایت تأکید بر اهمیت هشیاری و پرهیز از تعلقات سطحی و دنیوی دارد.
شیخ غوری، آن به کلی گشته کلرفت با دیوانگان در زیر پل
هوش مصنوعی: شیخ غوری به طور کامل تغییر کرده و به همراه دیوانگان در زیر پل رفته است.
از قضا می‌رفت سنجر با شکوهگفت زیر پل چه قومند این گروه
هوش مصنوعی: سنجر، با شکوه و جلال خود، به طور اتفاقی از زیر پل عبور می‌کند و به گروهی که در آنجا هستند، اشاره می‌کند و می‌پرسد که این قوم چه کسانی هستند.
شیخ گفتش بی سر و بی پا همهاز دو بیرون نیست جان ما همه
هوش مصنوعی: شیخ به او گفت: بدون سر و پا، همه چیز از دو طرف خارج نیست. جان ما هم همه از این است.
گر تو ما را دوست داری بر دوامزود از دنیا برآریمت مدام
هوش مصنوعی: اگر به ما علاقهمندی، بهتر است که هرچه زودتر ما را از این دنیا دور کنی تا همیشه در کنار هم باشیم.
ور تو ما را دشمنی نه دوست دارزود از دینت برآریم اینت کار
هوش مصنوعی: اگر تو با ما دشمنی کنی و دوست نداشته باشی، به سرعت از دینت خارج خواهیم شد؛ این رفتار تو نتیجهاش همین است.
دوستی و دشمنی ما را ببینپای درنه خویش را رسوا ببین
هوش مصنوعی: ما را در دوستی و دشمنیامان ببین و پای خود را در غم و رنج ما رسوا ببین.
گر بزیر پل درآیی یک نفسوارهی زین طم طراق و زین هوس
هوش مصنوعی: اگر به زیر پل بیایی و یک لحظه از این هیاهو و آرزوهای دنیا رها شوی، آرامش را پیدا خواهی کرد.
سنجرش گفتا نیم مرد شماحب و بغضم نیست درخورد شما
هوش مصنوعی: سنجر به او گفت: تو نیمه مردی که عشق و نفرتت برای تو مناسب نیست.
نه شما را دوستم نه دشمنمرفتم اینک تا نسوزد خرمنم
هوش مصنوعی: من نه به دوستی شما دل بستهام و نه دشمنی با شما دارم، اکنون میروم تا از خراب شدن زندگیام جلوگیری کنم.
از شما هم فخر و هم عاریم نیستبا بدو نیک شما کاریم نیست
هوش مصنوعی: ما نه به شما افتخار میکنیم و نه از شما شرمندهایم، زیرا ما با خوبیهای شما سر و کار نداریم.
همت آمد همچو مرغی تیز پرهر زمان در سیر خود سر تیزتر
هوش مصنوعی: عزم و اراده مثل پرنده‌ای تندپرواز است که هر لحظه در حرکت و پرواز خود، در جستجوی هدفی بالاتر و سریعتر است.
گر بپرد جز ببینش کی بوددر درون آفرینش کی بود
هوش مصنوعی: اگر از همه چیز بگذری، دیگر چه کسی از آفرینش باقی مانده است؟
سیر او ز آفاق گیتی برترستکو ز هشیاری و مستی برترست
هوش مصنوعی: سفر و گشت و گذار او به دور دنیا بالاتر و فراتر از آن است، زیرا او از حالت هوشیاری و مستی فراتر رفته است.