حکایت محمود که لات را به هندوان نفروخت و آنرا سوزاند
هوش مصنوعی: در این شعر، داستان بت لات و لشکر محمود در سومنات روایت می‌شود. مردم هند برای دفاع از بت خود، از طلا می‌خواستند، در حالی که شاه محمود تصمیم به سوزاندن بت گرفت. او پس از سوزاندن بت، به اهمیت نبرد با بتها و آزادسازی خود اشاره می‌کند. همچنین، در شعر به وفا کردن به عهد و پیمان‌های پیشین اشاره شده است. در نهایت، شاعر تأکید می‌کند که انسان باید به وعده‌های خود وفا کند و از کاری که کرده بازنگردد.
یافتند آن بت که نامش بود لاتلشگر محمود اندر سومنات
هوش مصنوعی: آن بت که نامش لات است، را لشگر محمود در سومنات پیدا کردند.
هندوان از بهر بت برخاستندده رهش هم سنگ زر می‌خواستند
هوش مصنوعی: هندیها به خاطر پرستش بت خود بلند شدند و در این مسیر، حتی سنگهای زری مانند طلا طلب کردند.
هیچ گونه شاه می‌نفروختشآتشی برکرد و حالی سوختش
هوش مصنوعی: هیچ کس نمیتوانست او را به فروش برساند، اما آتش درونش شعلهور شده و او را به درد و رنج کشیده است.
سرکشی گفتش نمی‌بایست سوختزر به از بت، می‌ببایستش فروخت
هوش مصنوعی: سرکشی به او گفت که نباید طلا را سوزاند، چرا که بهدست آوردن آن بهتر از پرستش بت است؛ بلکه باید آن را به فروش رساند.
گفت ترسیدم که در روز شماربر سر آن جمع گوید کردگار
هوش مصنوعی: گفت که نگرانم روزی در محاسبه اعمال، خداوند در مورد آن جمع بگوید.
آزر و محمود را دارید گوشزانک هست آن بت تراش این بت فروش
هوش مصنوعی: در بین شما آزر و محمود وجود دارند، چرا که این مجسمهساز همان فروشنده بت است.
گفت چون محمود آتش برفروختوآن بت آتش پرستان را بسوخت
هوش مصنوعی: وقتی محمود شعلههای آتش را روشن کرد، آن بتهایی که مورد پرستش آتشپرستان بودند، سوختند.
بیست من جوهر بیامد از میانشخواست شد از دست حالی رایگانش
هوش مصنوعی: مردی از میان جمعیت جوهری با ارزش را خواست، اما به خاطر حالتی خاص و بدون زحمت، آن را از دست داد.
شاه گفتا لایق لات این بودوز خدای من مکافات این بود
هوش مصنوعی: شاه فرمود: «این سزاوار کسی است که به من بیاحترامی کرده و این نتیجه کار من از خداوند است.»
بشکن آن بتها که داری سر به سرتا چو بت در پا نه افتی در به در
هوش مصنوعی: بتهای بیموردی را که در سر داری، بشکن تا اینکه به پای بندهگی نیفتی و در در خانهی کسی ذلیل نشوی.
نفس چون بت را بسوز از شوق دوستتا بسی جوهر فرو ریزد ز پوست
هوش مصنوعی: برخی از خواستهها و آرزوها را باید کنار گذاشت و از شوق و عشق به دوست، خود را بسوزانی. این کار باعث می‌شود که درونت به جوهرهای ارزشمندی رسیده و از قشر ظاهری خود فراتر بروی.
چون به گوش جان شنیدستی الستاز بلی گفتن مکن کوتاه دست
هوش مصنوعی: زمانی که به عمق جان خود شنیدی که خداوند در عالم ذر گفت "آری"، از بهانهجویی و کوتاهی در عمل خود پرهیز کن.
بسته‌ای عهد الست از پیش تواز بلی سر درمکش زین بیش تو
هوش مصنوعی: تو از پیش خود، عهدی بسته‌ای که به خاطر آن نباید از آن چیزی بیشتر بگویی.
چون بدو اقرار آوردی درستکی شود انکارآن کردی درست
هوش مصنوعی: وقتی که به حقیقت چیزی اعتراف کردی، دیگر نمیتوانی آن را انکار کنی.
ای به اول کرده اقرار الستپس به آخر کرده انکار الست
هوش مصنوعی: ای کسی که در آغاز به وجود خداوند اعتراف کردی، پس در پایان چرا از آن انکار میکنی؟
چون در اول بسته‌ای میثاق توچون توانی شد در آخر عاق تو
هوش مصنوعی: وقتی در ابتدای کار توافق کردهای، چطور آخر کار به عاقبت بد دچار میشوی؟
ناگزیرت اوست، پس با او بسازهرچ پذرفتی وفا کن، کژ مباز
هوش مصنوعی: ناچار باید با او زندگی کنی، پس سعی کن با او کنار بیایی. هرچه پذیرفتی را با fidelty دنبال کن و از راه باطل منحرف نشو.