گفتار عباسه دربارهٔ عشق و معرفت
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به مسأله عشق و معرفت اشاره می‌کند و می‌گوید که عشق واقعی و شناخت عمیق از خود و جهان، انسان را به مقام سلطنت می‌رساند. او به ارتباط بین زن و مرد اشاره می‌کند و می‌گوید که هر دو نقش مهمی در خلقت دارند. همچنین تأکید می‌کند که اگر کسی تنها به دنیای مادی قانع باشد، هرگز به جاودانگی و حقیقت واقعی نخواهد رسید. شاعر از اهمیت تلاش در شناخت و معرفت سخن می‌گوید و اینکه تنها با رسیدن به این مقام، انسان می‌تواند به آزادی و موفقیت دست یابد. در نهایت، او بر این باور است که انسان‌های عارف با درک عمیق، بر تمامی خلایق تسلط دارند و برتری می‌یابند.
با کسی عباسه گفت ای مرد عشقذره‌ای بر هرک تابد درد عشق
هوش مصنوعی: عباسه به مرد عشق می‌گوید که عشق مانند ذرهای نور است که بر هر کسی میتابد و درد و رنج آن را بر دوش میگذارد.
گر بود مردی، زنی زاید ازوور زنیست ای بس که مرد آید ازو
هوش مصنوعی: اگر مردی باشد، زنی از او به دنیا میآید و اگر زنی باشد، مردان زیادی از او به وجود میآیند.
زن ندیدی تو که از آدم بزادمرد نشنیدی که از مریم بزاد
هوش مصنوعی: زن را ندیدی که از آدم متولد شد و مرد را نشنیدی که از مریم متولد شد.
تا نتابد آنچ می‌باید تمامکار هرگز بر تو نگشاید مدام
هوش مصنوعی: برای اینکه کارها به درستی پیش بروند و نتیجه مطلوب حاصل شود، لازم است که وقت و تلاش لازم را صرف کنید و تا زمانی که این تلاشها انجام نشود، به سختی میتوانید به موفقیت دست پیدا کنید.
چون بتابد، ملک حاصل آیدتحاصل آید هرچ در دل آیدت
هوش مصنوعی: زمانی که نور و روشنی بر تو بتابد، آنچه به آن دست یابی، حاصل خواهد شد و هر چیزی که در دل و ذهنت بگذرد، به دست میآوری.
ملک نیز این دان و دولت این شمرذره‌ای زین، عالمی از دین شمر
هوش مصنوعی: شاه و سلطنت نیز به این نکته آگاهند که تمام این دنیا و جلوههای آن، در مقایسه با ارزشهای معنوی و دین، چیزی جز نقطهای کوچک نیست.
گر شوی قانع به ملک این جهانتا ابد ضایع بمانی جاودان
هوش مصنوعی: اگر به داشتن این دنیای فانی راضی باشی، تا ابد در بدبختی و ناکامی باقی خواهی ماند.
هست دایم سلطنت در معرفتجهد کن تا حاصل آید این صفت
هوش مصنوعی: دائم در شناخت خود، قدرت و حاکمیت وجود دارد. تلاش کن تا به این ویژگی دست یابی.
هرک مست عالم عرفان بودبر همه خلق جهان سلطان بود
هوش مصنوعی: هر کسی که در علم عرفان و معرفت عمیق باشد، بر تمام مردم جهان تسلط و سلطنت دارد.
ملک عالم پیش او ملکی شودنه فلک در بحر او فلکی شود
هوش مصنوعی: در حضور او، فرمانروای جهان مانند یک فرمانده خواهد بود و فضا در دریا مانند ستارهای خواهد درخشید.
گر بدانندی ملوک روزگارذوق یک شربت ز بحر بی‌کنار
هوش مصنوعی: اگر شاهان زمانه را بشناسی، لذت یک جرعه از دریا بیکران را درک خواهی کرد.
جمله در ماتم نشینندی ز دردروی یک دیگر ندیدندی ز درد
هوش مصنوعی: همه به خاطر غم و اندوه کنار هم نشستهاند و به خاطر درد و رنجی که دارند، هرگز نتوانستهاند چهره یکدیگر را ببینند.