بیان وادی توحید
هوش مصنوعی: در این بیت‌ها به مراحل مختلف فهم توحید و تجرید اشاره شده است. پس از رسیدن به وادی توحید، مرحله‌ای به نام تفرید و تجرید پیش روی انسان قرار می‌گیرد. در این مرحله، انسان باید به یگانگی و وحدت وجود توجه کند و از اختلافات عددی و ظاهری گذر کند. هر چند ممکن است در ابتدا به تعداد زیاد آن‌ها نگاه کند، اما در نهایت همه چیز به یک حقیقت واحد بازمی‌گردد. در حقیقت، هر دو مفهوم از عدد و واحد باید به درک عمیق‌تر و یگانگی وجودی منتهی شود. این پذیرش یک‌دست بودن، فراتر از ازل و ابد است و همه چیز در اصل به "هیچی" می‌رسد و در برابر این حقیقت، دیگر دوگانگی‌ای ندارد.
بعد از این وادی توحید آیدتمنزل تفرید و تجرید آیدت
هوش مصنوعی: پس از این مرحله‌ای که در توحید طی کردهای، به مرحله‌ای متعلق به یکتایی و خالص شدن خواهی رسید.
رویها چون زین بیابان درکنندجمله سر از یک گریبان برکنند
هوش مصنوعی: چهرهها مانند زین بیابان، تمام سرها را از یک گریبان بیرون میآورند.
گر بسی بینی عدد، گر اندکیآن یکی باشد درین ره در یکی
هوش مصنوعی: اگر تعداد زیادی ببینی، حتی اگر کم باشد، در این مسیر همه چیز به یک چیز برمیگردد.
چون بسی باشد یک اندر یک مدامآن یک اندر یک، یکی باشد تمام
هوش مصنوعی: اگر تعداد زیادی از چیزها به صورت مداوم در کنار هم قرار بگیرند، در نهایت آن چیزها به یک چیز کامل و واحد تبدیل خواهند شد.
نیست آن یک کان احد آید ترازان یکی کان در عدد آید ترا
هوش مصنوعی: هیچ کدام از آن‌ها یکسان نیستند؛ زیرا آن یک وجود که از یک دیگر فراتر است، نمیتواند به عدد و شمارش درآید.
چون برونست از احد وین از عدداز ازل قطع نظر کن وز ابد
هوش مصنوعی: زمانی که موجودات به وجود آمدهاند، از خداوند و وحدت او جدا شدهاند. از عدد و عددها عبور کن و به ازلی که بیپایه است و ابدی که بیانتهاست توجه کن؛ یعنی از مرزهای شهود و مفاهیم مادی فراتر برو.
چون ازل گم شد، ابد هم جاودانهر دو را کی هیچ ماند در میان
هوش مصنوعی: زمانی که آغاز هر چیزی ناپدید شد، جاودانگی ابدی نیز دچار تغییر شد و در واقع هیچ کدام از این دو در میانه باقی نماندند.
چون همه هیچی بود هیچ این همهکی بود دو اصل جز پیچ این همه
هوش مصنوعی: همه چیز در واقع هیچ است و در این بیمعنایی، هیچ چیزی بهجز دو اصل وجود ندارد که همانند پیچیدگیهای زندگی به هم گره خوردهاند.