جواب پدر
هوش مصنوعی: در این شعر، پدر به فرزندش میآموزد که جهل و نادانی بر او غلبه کرده است و دلش به دنبال چیزهای غیرمفیدی است. او توضیح میدهد که اگر به دانایی و رازهای عالم برسد، در آن صورت سربلند میشود. اما اگر به مقام و جاه خود مغرور شود، دیگران را از بالای خود به پایین میبیند و به تکبر دچار میشود. حتی اگر دارندهی جام جمشید باشد، که نماد قدرت و ثروت است، در نهایت معنایی نخواهد داشت و مانند جم، سرانجامی جز مرگ ندارد. در پایان، تذکر میدهد که افتادن به چاه جهل و نادانی، خطری بزرگ و حرام است.
پدر گفتا که جهلت غالب آمددلت این جام را زان طالب آمد
هوش مصنوعی: پدر گفت: ignorance و نادانی بر قلبت حاکم شده و این جام را از آن کسی که در پی آن است به دست آوردهای.
که تا چون واقف آئی از همه رازشوی برجملهٔ عالم سرافراز
هوش مصنوعی: تا زمانی که به همهٔ اسرار آگاه شوی، برتری و بزرگی در پیشگاه تمام جهانیان خواهی یافت.
چو خود را بر فلک این جاه بینیهمه خلق زمین در چاه بینی
هوش مصنوعی: وقتی میبینی که خود را در جایگاه بالایی قرار دادهای، همه انسانها را به عنوان کسانی که در مشکلات و چالشها گرفتارند، میبینی.
ز عُجب جاهِ خود از خود شوی پُربمانی جاودانی در تکبر
هوش مصنوعی: اگر به خاطر غرور و خودپسندی به جایگاهی که داری مغرور شوی، در نهایت به تنهایی و یأس دچار میشوی و به زیباییهای پایدار دست نخواهی یافت.
اگر در پیش داری جامِ جمشیدکه یک یک ذره میبینی چو خورشید
هوش مصنوعی: اگر جام جمشید را در اختیار داشته باشی که هر ذرهاش مانند خورشید تابناک است، در واقع به تو قدرت مشاهده و درک تمام چیزها را میدهد.
چه گر زان جام بینی ذرّه ذرّهکه چون مرگت نهد بر فرق ارّه
هوش مصنوعی: اگر از آن جام نیکو نگاه کنی، میبینی که مانند ذرات ریز، به مرگت میانجامد و مانند اره بر سرت میافتد.
نداری هیچ حاصل چون جم از جامکه چون جم زار میری هم سرانجام
هوش مصنوعی: تو هیچ چیزی در اختیار نداری، همانند جم که از جام پر میشود. چون جم در نهایت، همواره با اشک و اندوه از دنیا میرود.
چو هست این جام در چاه اوفتادنحرامت باد از راه اوفتادن
هوش مصنوعی: اگر این جام در چاه باشد، سقوط به آن ممنوع است.