(۳) حکایت پادشاه که علم نجوم دانست
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به سرنوشت انسان و بی‌نصیب بودن او پرداخته است. او به شاه نجومی می‌گوید که از آینده خبر دارد و به او هشدار می‌دهد که دچار بلایی خواهد شد. شاه، با ساخته شدن خانه‌ای از سنگ، سعی می‌کند خود را محفوظ نگه دارد. اما در نهایت به این نتیجه می‌رسد که هیچ‌کس نمی‌تواند از سرنوشت فرار کند و در برابر مرگ غیرقابل‌اجتناب است. شاعر تأکید می‌کند که اگر انسان بخواهد به جایی برسد، باید از خود و دنیا بگذرد و در نهایت هم در رویارویی با مرگ، هیچ چیز در اختیار نخواهد داشت.
نجومی نیک می‌دانست آن شاهشد آگه کو فلان ساعت فلان ماه
هوش مصنوعی: آن دانشمند بزرگ به خوبی می‌دانست که آن پادشاه در چه ساعت و چه ماهی به دنیا آمده است.
شود بیچاره در دست بلائیبکرد القصّه او از سنگ جائی
هوش مصنوعی: آدمی که در دست مصیبت و سختی قرار میگیرد، در نهایت به حوادث ناگواری دچار میشود.
چو کرد از سنگ خارا خانهٔ راستنگه دارندهٔ بسیار درخواست
هوش مصنوعی: وقتی از سنگ سخت و محکم، خانه‌ای درست کند، او به خوبی توانسته است خواستههای زیادی را برآورده کند.
چو در خانه شد آن را روزنی دیدز روزن خانه را چون روشنی دید
هوش مصنوعی: وقتی آن شخص به خانه وارد شد، نوری را از کنارهی در دید و با دیدن آن نور، روشنایی خانه را حس کرد.
بدست خویش روزن کرد مدروسکه تا در خانه تنها ماند محبوس
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که شخصی بهطور عمدی روزنهای برای ورود به خانهاش ایجاد کرده است تا خود را در آنجا تنها و محصور نگهدارد. این اقدام نماد نوعی انزوا و گوشهگیری است که فرد بهدست خود برای خود ایجاد کرده است.
نبودش هیچ ره سرگشته آمدبآخر تا که دم زد کُشته آمد
هوش مصنوعی: در نهایت، هنگامی که او به حقیقت پی برد، فهمید که در طول مسیر گم شده بود و به سرانجام رسید. وقتی که او به خود آمد، متوجه شد که به مقصد نرسیده و همه چیز به پایان رسیده است.
اگر خواهی که پیش افتی بهرگامبترک خود بباید گفت ناکام
هوش مصنوعی: اگر میخواهی در زندگی موفقتر باشی، باید به چالشها و ناکامیهایت توجه کنی و از آنها بیاموزی.
تو گر ترک خود و عالم نگوئیچو مرگ آید بگوئی هم نگوئی
هوش مصنوعی: اگر تو از خود و جهان دست بکشی و چیزی نگویی، وقتی که مرگ فرا برسد، باز هم نخواهی گفت.
چو باقی نیست خفت و خورد آخرچو مرگ آید چه خواهی کرد آخر
هوش مصنوعی: وقتی دیگر نه خواب و آرامشی باقی مانده و نه غذایی برای تناول، وقتی مرگ به سراغت بیاید، چه کاری میتوانی انجام دهی؟