المقالة العاشرة
هوش مصنوعی: در این شعر، پسر به اهمیت دوری از مقام و جاه طلبی اشاره می‌کند. او می‌گوید که اگر کسی از حب جاه و مقام آزادی جسته باشد، در تاریخ هیچ انسانی را نمی‌تواند پیدا کند که از این دو آزاد باشد. او به داستان یوسف اشاره می‌کند که از چاه به تخت سلطنت رسید، و تأکید می‌کند که بسیاری از مردم به دنبال ثروت و مقام هستند. در نهایت، او می‌گوید که انسان واقعی باید از این خواسته‌های مادی فاصله بگیرد و به عقل و کمال انسانی خود توجه کند، نه به جاه و مقام که آن را حیوانی می‌داند.
پسر گفتش گرت از جاه عارستکه حبّ جاه مطلوب کبارست
هوش مصنوعی: پسر به او گفت: اگر از مقام و موقعیت خود خجالت میکشی، باید بدانی که عشق به مقام و جاه در میان بزرگان امری پسندیده است.
چو چشم از منصب و ازجاه برتافتکرا دیدی که او از جاه سر تافت
هوش مصنوعی: هرگاه کسی از مقام و ریا فاصله بگیرد، دیگر چه کسی را میتوانی پیدا کنی که از این مقام و جایگاه بیاعتنا باشد؟
ندیدی آنکه یوسف از بن چاهبتخت سلطنت افتاد و در جاه
هوش مصنوعی: آیا ندیدی که یوسف از عمق چاه به مقام سلطنت رسید و در اوج قدرت قرار گرفت؟
ندیدم در زمانه آدمی زادز حب جاه و حب مال آزاد
هوش مصنوعی: در این دنیا، آدمی را ندیدهام که از عشق به قدرت و محبت به مال و ثروت رهایی یافته باشد.
زهر نوع آزمودم من بسی راکه گلخن را نشد گلشن کسی را
هوش مصنوعی: من تجربههای زیادی از انواع مختلف را داشتهام، چون هیچکس نتوانسته از دل درد و غم به شادی و سرزندگی دست یابد.
ور این هر دو کسی راگشت یکسانبود این شخص حیوانی نه انسان
هوش مصنوعی: اگر هر دو طرف در برخورد و رفتار یکسان باشند، آن شخص به اندازه یک حیوان است و نه یک انسان.
ولی چون آدمی ذوعقل باشدخری نبود بجاهش نقل باشد
هوش مصنوعی: اگر آدمی عقل و فهم داشته باشد، مانند اسب نمیباشد که فقط برود و بیهدف حرکت کند، بلکه به جایی میرسد که از ذوق و اندیشهاش بهرهبرداری کند.
نه عیسی بر فلک رفتست از جاهفرشته دایم از جهلست در چاه
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که نه عیسی (نماد پاکی و برتری) به آسمانها رفته و نه فرشته، بلکه انسانها همواره در گمراهی و جهل باقی ماندهاند و از فهم درست دور افتادهاند. به عبارت دیگر، برتری و دانش واقعی در دست همه نیست و بسیاری در تاریکی جهل به سر میبرند.