(۱۹) حکایت آن دزد که گرفتار شد
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر به توصیف حال و روز یک دزد گرفتار شده می‌پردازد که به سوی دار (مجازات) برده می‌شود. او در این لحظات سخت از خداوند طلب کمک و نجات می‌کند و نگرانی خودش را از عذاب و بلایای ناگوار ابراز می‌کند. بیان می‌کند که هر دو ما، هم او از قهر خداوند و هم خدا از مهر به او در عذاب هستند. در ادامه، شاعر به واقعیت‌های زندگی و مشکلات آن اشاره می‌کند، و این که خوشحالی و شادی در دنیا می‌تواند ناچیز و موقتی باشد و در نهایت، از هرگونه غمی نباید غافل شد. او به دلایلی بر اهمیت شکرگزاری و امید به رحمت خداوند تاکید می‌کند و می‌گوید که همواره باید یاد خدا را در دل داشت، حتی در سخت‌ترین شرایط.
مگر شد ناگهی دزدی گرفتارز گرد راه بردندش سوی دار
هوش مصنوعی: به طور ناگهانی دزدی را پیدا کردند و او را از کنار راه بردند به سمت دار.
امان می‌خواست از عجز و نیازیکه ریزد آب و بگزارد نمازی
هوش مصنوعی: شخصی میخواهد از کمبود و نیازهایی که باعث می‌شود در زندگیاش احساس ناتوانی کند، رهایی یابد. او دوست دارد این مشکلات را دور کند تا بتواند به آرامش برسد و به فعالیتهای معنوی مانند نماز بپردازد.
که یا رب در چنین وقتی وجائیکه می‌بینم بهر موئی بلائی
هوش مصنوعی: ای پروردگارا، در این زمان و مکان که مشاهده میکنم، برای هر مویی، بلا و مصیبتی وجود دارد.
ببین تاتیغِ قهرت بر سر دارچه می‌آرد برویم آخر کار
هوش مصنوعی: به تأثیر خشم و قهر تو نگاه کن که در نهایت چه بر سر ما خواهد آورد.
تو از قهرم چنین حیران گرفتهمن از مهر تو ترک جان گرفته
هوش مصنوعی: تو با بیمهری و قهر خود من را مات و مبهوت کردهای، و من از محبت و عشق تو دل و جانم را از دست دادهام.
چنینم من که گفتم تو چنانیکنون جان می‌دهم دیگر تو دانی
هوش مصنوعی: من به تو گفته بودم که چگونه باشی، حالا جانم را می‌دهم و دیگر خودت میدانی چه باید بکنی.
چنین ده جان اگر جان می‌دهی تووگرنه عمر تاوان می‌دهی تو
هوش مصنوعی: اگر میخواهی جانت را به حق بدهی، این کار را بکن، وگرنه عمرت را بیهوده صرف میکنی.
اگر خونت زند از قهر او جوشمکن هرگز بلطف او را فراموش
هوش مصنوعی: اگر از خشم او دلت به درد آمد و خونت بگذرد، هرگز محبت او را فراموش نکن.
سبک رو چون گرانجانی زره نیستبشادی زو که غم رادستگه نیست
هوش مصنوعی: این شعر به توصیف حالتی از شادابی و سبکی اشاره دارد. بیان می‌کند که وقتی کسی از بار سنگین غم رها می‌شود و روحیهای خوش و سبک پیدا می‌کند، دیگر جایی برای نگرانی و غم باقی نمیماند. در این حالت، فرد می‌تواند به زندگی و شادی بیشتر توجه کند و از زحمتها و مشکلات رهایی یابد.
عروسی جهان ماتم نیرزدکه صد شادی او یک غم نیرزد
هوش مصنوعی: عروسی دنیا به اندازهی یک غم نمیارزد، چرا که صد شادی او ارزش یک اندوه را ندارد.
چو خواهد کرد گردونت پیادهسواری را بکن ابرو گشاده
هوش مصنوعی: وقتی که مقدر باشد، به راحتی سوار بر شتر زندگی میشوی؛ بنابراین با دست باز و بدون نگرانی به استقبال آن برو.