بخش ۱۹ - ملامت کردن سلیمان مرغان را و ستایش بلبل بر جملۀ مرغان
هوش مصنوعی: در این شعر، سلیمان پس از شنیدن ناله بلبل به خاطر فراق گل، به مرغان هوا می‌گوید که غیبت بلبل را ترک کنند. او بیان می‌کند که کسی که به قاضی تنها برود، از او راضی و خوشحال برمی‌گردد. او هشدار می‌دهد که سخن گفتن در غیبت، نفاق است و اگر ماجرایی منطقی پیش آید، باید با هر کسی که درگیر است به طرز صحیحی برخورد شود. وقتی بلبل در میانشان حاضر است، دیگر کسی جرأت نمی‌کند صحبت کند، زیرا در غیبت قوی و دلیر به نظر می‌رسند در حالی که خون بلبلان به گردن آن‌هاست. سلیمان به این موضوع اشاره می‌کند که رفتار آن‌ها شبیه به گربه و موش است.
سلیمان چون ز بلبل قصه بشنیدبسی اندر فراق گل بنالید
هوش مصنوعی: سلیمان که داستان بلبل را شنید، به شدت در غم فراق گل ناله کرد.
پس آنگه گفت مرغان هوا راکه غیبت بود از بلبل شما را
هوش مصنوعی: سپس به پرندگان آسمان گفت که غیبت کردن از بلبل شما ناپسند است.
هر آنکس کو رود تنها به قاضیز قاضی خرم آید گشته راضی
هوش مصنوعی: هر کسی که به تنهایی به دادگاه برود، از قاضی خوشنود برگشته و راضی میشود.
سخن گفت برابر اتفاق استبه غیبت ماجرا کردن نفاقست
هوش مصنوعی: اگر کسی در مورد یک موضوع صحبت کند در حالی که در آنجا حضور ندارد، این نشاندهندهی عدم صداقت و نفاق است.
حدیث ماجرا چون هست معقولبگو با هر که باشد هست مشغول
هوش مصنوعی: موضوع داستان ما به اندازهای منطقی و قابل فهم است که میتوانی آن را با هر کسی که درگیر این قضیه است، بیان کنی.
چو بلبل حاضر آمد وقت غیبتنمی‌جنبد یکی اکنون ز هیبت
هوش مصنوعی: زمانی که بلبل در حضور و جلوه است، در زمان غیبتش هیچ جنبشی ندارد؛ اکنون یکی از شدت هیبت و ترس، هیچ حرکتی نمی‌کند.
به غیبت بوده هر یک از شما شیربه خون بلبلان آلوده شمشیر
هوش مصنوعی: هر یک از شما که غایب هستید، همچون شیری هستید که به خون بلبلان آلوده شدهاید.
مثالش با شما مشت پیادهمثال گربه و موش است و باده
هوش مصنوعی: یکی از مثالهای مشابه شما، نمونهای از رابطه پیاده و گربه و موش است که نشاندهندهٔ تضاد و کشمکش بین دو طرف است. در این حالت، رفتار و تعامل آن‌ها همچون رقابتی و درگیری توصیف میشود.