بخش ۱ - المقاله الحادی عشر
هوش مصنوعی: این شعر به مضمون امید و شادی پس از رنج و درد پرداخته است. شاعر به انسان‌ها یادآوری می‌کند که اگرچه در زندگی با مشکلات و اندوه مواجه هستند، اما در نهایت شادی و خوشی در انتظار آنان است. او به این نکته اشاره دارد که هر دردی دارای درمانی است و شاید اکنون آن درمان قابل مشاهده نباشد، اما در زمان مناسب خود ظهور خواهد کرد. همچنین، شاعر تأکید می‌کند که زندگی در این جهان مملو از رنج است، ولی در جهان دیگر خوشی‌های واقعی و پایدار در انتظار است. او دعوت به شتاب در جهت رسیدن به آن شادی ابدی می‌کند و خاطرنشان می‌سازد که وجود سختی‌ها در این دنیا به طور موقتی است و زندگی جاودانه پر از لذت و شادی در عالم دیگر وجود دارد. در نهایت، پیام این شعر بر امید و برداشت مثبت از زندگی و آینده استوار است.
عزیزا گر شوی از خواب بیدارخبر یابی ز شادیهای بسیار
هوش مصنوعی: ای عزیز، اگر از خواب بیدار شوی، خبرهای خوشی را خواهی شنید.
اگرچه جمله در اندوه و دردیمیقین دانم که آخر شاد گردیم
هوش مصنوعی: با وجود اینکه همه ما در غم و سختی هستیم، اما مطمئنم که در نهایت خوشحال خواهیم شد.
چو خاری هست ریحان نیز باشدچو دردی هست درمان نیز باشد
هوش مصنوعی: اگر درد و رنجی وجود دارد، درمان و آرامش نیز پیدا میشود. در زندگی، با وجود مشکلات، همیشه راهی برای بهبود و رفع آنها وجود دارد.
اگر امروز ظاهر نیست درمانشود ظاهر چو آید وقت فرمان
هوش مصنوعی: اگر امروز نشانهای از درمان دیده نمیشود، وقتی که زمان برسد و فرمان صادر شود، ظاهر درمان هم مشخص خواهد شد.
از آن از حد گذشت این قصه ماکه درد آمد ز قسمت حصه ما
هوش مصنوعی: قصه ما به قدری زیاد شده که درد و رنج به سهم خودمان رسیده است.
جهانی را که درمانست حصهنه حصه باشد آنجا و نه قصه
هوش مصنوعی: دنیایی که در آن درمان و بهبودی وجود دارد، نه تقسیمبندی دارد و نه داستان و قصهای.
بدانستیم بی‌شبهت یقین ماکه خوش خواهیم بودن بعد ازین ما
هوش مصنوعی: ما فهمیدیم که بدون هیچ شکی، اطمینان داریم که بعد از این، خوشحال خواهیم بود.
بهر رنجی که ما اینجا کشیدیمبهر دردی و اندوهی که دیدیم
هوش مصنوعی: به خاطر تمام سختی‌ها و دردهایی که در اینجا متحمل شدیم، پاداشی دریافت خواهیم کرد.
یکی شادی عوض یابیم آنجابیا تا زود بشتابیم آنجا
هوش مصنوعی: بیایید تا در آنجا شادی و خوشحالی را جایگزین غم و اندوه کنیم، و بیدرنگ به آنجا برویم.
ورای آن که ما جمله درآنیمبلاییست این که چیزی می ندانیم
هوش مصنوعی: بزرگتر از آنچه که ما در آن قرار داریم، درد و رنجی است که ناشی از نادانی ماست.
چرا ناخوش دلی ای مرد درویشکه بسیاری خوشی داری تو در پیش
هوش مصنوعی: ای مرد درویش، چرا ناراحت و غمگینی وقتی که تو در برابر خود خوشی‌های زیادی داری؟
زهی لذت که نقد آن جهانستهمه لذت علی الاطلاق آنست
هوش مصنوعی: به چه لذتی که این دنیا، خود نقد و جوهر آن جهان است؛ همه لذتها در مقام مطلق، در آن عالم دیده میشود.
از آنت گر بود یک ذره روزیز شوق ذره دیگر بسوزی
هوش مصنوعی: اگر از تو، حتی یک ذره عشق باشد، روزی به شوق آن ذره دیگر آتش خواهی گرفت.
جهان جاودان خوش خوش جهانیستکه کلی این جهان زان یک نشانیست
هوش مصنوعی: دنیا بهشت ابدی و زیبایی است که تمام این جهان تنها نشانهای از آنجاست.
همه پیغامبران را جای آنجاستدل و دین جان و جان افزای آنجاست
هوش مصنوعی: همه پیامبران در دل و ایمان انسان‌ها جایگاه دارند و روح و جان آدمی از آنجا افزایش مییابد.
همه روحانیان آنجا مقیم‌اندهمه حوران در آن مجلس ندیم‌اند
هوش مصنوعی: در آنجا همه روحانیان حضور دارند و حوریان نیز در آن مجلس زیبا حضور دارند.
گر آنجا بایدت کز من شنیدیهمی از خود بر آنجا رسیدی
هوش مصنوعی: اگر جایی هست که از من شنیدی، باید بدانی که خودت آنجا را پیدا کردهای.
گر اینجا از وجود خود بمیریهم اینجا حلقه آن در بگیری
هوش مصنوعی: اگر در اینجا از خود بگذری و بمیری، باز هم همین جا میتوانی به حقیقت و معنا دست یابی.