بخش ۱۳ - الحکایه و التمثیل
هوش مصنوعی: در این شعر، باز سپید به خانه یک پیرزن می‌رود و او از دیدن باز خوشحال شده و به او احترام می‌گذارد. پیرزن به باز آب و غذایی می‌دهد، اما باز که از خوراک خود سیر می‌شود، در نهایت تلاش می‌کند تا چینه‌اش را بخورد. پس از آن، سربازان شاه به خانه پیرزن می‌آیند و متوجه باز می‌شوند. شاه از این وضعیت شگفت‌زده می‌شود و به پیرزن می‌گوید که نمی‌داند چگونه با او صحبت کند. این روایت نشان‌دهنده ارتباطات و احساسات میان شخصیت‌ها و تأثیر آنان بر یکدیگر است.
مگر باز سپید شاه برخاستبشد تا خانهٔ آن پیرزن راست
هوش مصنوعی: شاید خواب سپید شاه دوباره از خواب بیدار شد و به خانهٔ آن زن سالخورده رفت.
چو دیدش پیرزن برخاست از جاینهادش در بر خود بند برپای
هوش مصنوعی: وقتی پیرزن او را دید، از جایش بلند شد و او را به آغوش گرفت و دستانش را به دور پایش حلقه کرد.
سبوسی تر خوشی در پیش او کردنهادش آب و مشتی جو فرو کرد
هوش مصنوعی: سبوس و خوشی را در نزد او قرار داد و با دستش کمی آب و مقداری جو به او داد.
کجا آن طعمه بود اندر خور بازکه باز از دست شه خوردی در اعزاز
هوش مصنوعی: کجا آن شکار گرانبهایی است که برادر تو، باز، آن را شکار کرد و به خاطرش از بزرگیاش کم نشد؟
کژی مخلب و چنگل بدیدشبدان تا چینه برچیند نچیدش
هوش مصنوعی: او مشاهده کرد که سختی و ناملایمات را میبیند، پس تصمیم گرفت تا مشکلات را برطرف کند و از دلش کَینهها را بیرون بریزد.
به آخر هم بخورد آن چینه را بازبه صد سختی طپیدن کرد آغاز
هوش مصنوعی: در نهایت، آن تودۀ انباشته شده دوباره شروع به جوشیدن کرد و با وجود تمام سختیها، به تپش افتاد.
همه بالش ببرید و پرش کندکه تا با او بماند بوک یک چند
هوش مصنوعی: همه خوابشان را کنار گذاشتند و خود را آماده کردند تا با او بمانند، چرا که مدت زیادی نمیگذرد.
ز هر سویی درآمد لشگر شاهبدان سان باز را دیدند ناگاه
هوش مصنوعی: از هر طرف سپاه شاه وارد شد و ناگهان، باز را دیدند.
بشه گفتند کار پیرزن بازکه چون سرگشته شد زان پیرزن باز
هوش مصنوعی: به او گفتند که کار این پیرزن دوباره به هم ریخته است، زیرا او همواره در حیرت و سرگردانی به سر میبرد.
شهش گفتا چه گویم با چنین کسجوابش اینچ او کردست این بس
هوش مصنوعی: شخصی در مورد اینکه با کسی که چنین رفتاری دارد چه باید بگوید، احساس سردرگمی می‌کند و می‌گوید که اینگونه رفتار او پاسخ مناسبی است.
الا ای خواب خوش برده زنازتبه دست پیرزن افتاده بازت
هوش مصنوعی: ای خواب خوش، تو که به دستهای پیرزن افتادهای، دوباره به حال خود برگرد!
مرا صبرست تا این باز ناگاهبه صد غیرت رسد با حضرت شاه
هوش مصنوعی: من تحمل دارم تا زمانی که این شخص ناگهان به خاطر غیرت به حضور پادشاه برسد.
به پیش شه ندانم تا چه گوییتو این دم خفتهٔ فردا چه گوئی
هوش مصنوعی: من نمیدانم تا در حضور شاه چه میتوانی بگویی، اما تو که در حال حاضر در خواب فردا هستی، چه حرفی برای گفتن داری؟