بخش ۱۰ - در فضیلت امام شافعی
هوش مصنوعی: این شعر به توصیف ویژگی‌ها و مقام‌های بزرگانی از قبیل ابن عم مصطفی و دیگران می‌پردازد. شاعر بیان می‌کند که امامت، پیوندی با دین و ریشه در قریش دارد و حضرت محمد (ص) به عنوان محور دین، باعث بالندگی و نورانی شدن آن شده است. همچنین، به اهمیت علمای بزرگ مانند شافعی و ابو حنیفه اشاره می‌شود که سنگ بنای دین را بنیان‌گذاری کرده و هر یک جایگاهی خاص دارند. شاعر تأکید می‌کند که اگر کسی هر دو این علما را نداشته باشد، در حقیقت از علم دین بی‌بهره است. در نهایت، بیان می‌شود که دیدن هر دو افق علم و دین با هم ضروری است و در غیر این صورت، فرد تنها نیمی از معرفت را درک کرده است.
کسی کو ابن عمّ مصطفی بودامامت در دو کون او را روا بود
هوش مصنوعی: کسی که پسرعمو و خویشاوند پیامبر است، شایستگی رهبری و امامت در دنیا و آخرت را دارد.
دو ابن عم رسول حق چنان داشتکه دینش از هر دو نور جاودان داشت
هوش مصنوعی: دو پسر عموی پیامبر حق به گونهای بودند که دینشان از هر دو به عنوان نوری جاودان میدرخشید.
ز ابن مطلّب برخاست امامتچنانک از ابن عبّاسش خلافت
هوش مصنوعی: امامت از نسل ابن مطلّب شکل گرفت همانطور که خلافت از نسل ابن عباس آغاز شد.
اگر اهل طریقت صد هزارندوگر صد، جز طریق او ندارند
هوش مصنوعی: اگر چه ممکن است تعداد زیادی از پیروان روش و طریقت وجود داشته باشند، اما همه آنها در واقع تنها یک راه و روش خاص را دنبال میکنند.
یقینم شد که او سلطان جیشستدلیلم، الامیة من قریشست
هوش مصنوعی: من مطمئنم که او حاکم بر دلهاست و دلیل من این است که او از قبیله قریش است.
چو دین صدر عالم بایدم داشتقریشی را مقدّم بایدم داشت
هوش مصنوعی: وقتی که دین و ایمان برتر از همه چیز هستند، باید احترام و ارج ویژهای به قریشیان قائل شد.
دلش تا پیشگه چون بی حسابستکتاب امّتش اُمّالکتابست
هوش مصنوعی: دل او مانند یک کارگاه است که بیحساب و کتاب کار می‌کند و سرنوشتش به دست نوشتههای الهی رقم میخورد.
اگر روزی بدریا راه یابدشود گمنام، بحر آنگاه یابد
هوش مصنوعی: اگر روزی به دریا قدم بگذاری، هویت تو در آن گم خواهد شد و در آن صورت دریا را خواهد یافت.
چو او در دین پیغمبر فرو شدبجای او نشست آن بحرو او شد
هوش مصنوعی: زمانی که او در دین پیامبر غوطهور شد، به جای او آن دریا (معرفت و علم) نشسته و او تبدیل به همان دریا شد.
چو آن دریا بجای خود روان یافتقریشی و محمّد نام ازان یافت
هوش مصنوعی: وقتی آن دریا به جای خودش روان شد، قریش و محمد به نام آن شناخته شدند.
محمّد بر زبان او گهر شدچنان کانجا سخن حق بر عمر شد
هوش مصنوعی: محمد به زبان او مانند گوهر درخشید، همانگونه که سخن حق بر عمر درخشید.
اگر او محو پیغامبر نبودیحدیث و آیتش همبر نبودی
هوش مصنوعی: اگر او تحت تأثیر پیامبر قرار نمیگرفت، نه سخنانش و نه آیاتش اینچنین زیبا و شگفتانگیز نمیبود.
حدیث آن بجای این چو برخاستشد از صاحب حدیثی قامتش راست
هوش مصنوعی: وقتی صحبت از حقیقت و داستانی مهم مطرح می‌شود، با سخن گفتن از شخصی معتبر و آگاه، آن حکایت به شکل درست و مستقیم به مخاطب منتقل می‌شود.
قریشی جدّو ادریسش اَب آمدطریقت از بهشت این مذهب آمد
هوش مصنوعی: اصل و نسب او به قریش و جدش ادریس میرسد و راه و روش او از بهشت به زمین آمده است. این مذهب نیز از آنجا سرچشمه گرفته است.
چو این مذهب بنا داده به ادریسبهشتش نقد دان اعداش ابلیس
هوش مصنوعی: هر کس که این روش و آیین را به ادریس نسبت دهد، بداند که بهشت او در واقع قیمتی به اندازه ارزش آن چیزی است که ابلیس میسازد.
نبی بنهاد گنجی جمله رحمتبحصهٔ بوحنیفه کرد قسمت
هوش مصنوعی: پیامبر (ص) تمامی رحمتها را به عنوان گنجینهای بزرگ نهاد و آن را به بوحنیفه بخشید.
درآمد شافعی آن گنج عالیچو دید الحق بر او افشاند حالی
هوش مصنوعی: شافعی به گنجی باارزش دست پیدا کرد و زمانی که حقیقت را دید، حالتی خاص بر او حاکم شد.
گرت از مهر کوفی حاصلی نیستچو بوفت جز خرابی منزلی نیست
هوش مصنوعی: اگر از محبت کوفیها چیزی برای تو به دست نیامده، تنها نام و یاد آنهاست که جز ویرانی خانهای برایت به جا نخواهد گذاشت.
چو داری شافعی و بوحنیفهتویی هم مالک دین هم خلیفه
هوش مصنوعی: وقتی تو شافعی و بوحنیفه را داری، همزمان هم مالک دین هستی و هم خلیفه.
وگر این داری امّا آن نداریدلی داری ولیکن جان نداری
هوش مصنوعی: اگر این چیز را داری اما آن را نداری، دلی در سینه داری اما جان نداری.
چو ایشانند هردو چشم، دین رابنه سر این دو چشم راه بین را
هوش مصنوعی: چشمها به دو صورت نمایان میشوند و به نوعی به دین و راههای درست زندگی اشاره دارند. این بیت به ما یادآوری می‌کند که چگونه باید به این دو چشم توجه کرد تا راهی درست و روشن را پیدا کنیم. با دقت در این دو دیدگاه، میتوانیم به درک بهتری از دین و زندگی دست یابیم.
اگر این هر دو را باهم نداریتو یک عالم ز دو عالم نداری
هوش مصنوعی: اگر هر دو چیز را در کنار هم نداشته باشی، در واقع هیچیک از دو عالم را داری.
چه میگویی که هر دو در مقابلیکی اندو دو میبینی تو احول
هوش مصنوعی: چه میگویی که هر دو در برابر یک چیز قرار دارند و تو دو را میبینی، در حالی که حقیقت یکی است؟
اگر زیشان تو در دل خشم داریدو چشمت کوربین گر چشم داری
هوش مصنوعی: اگر از آنها در دل خود کینه و خشم داشته باشی، چشمانت کورند و قادر به دیدن نخواهند بود.