بخش ۱۱ - در مدح خواجه سعدالدّین ابوالفضل
هوش مصنوعی: شاعر در این اشعار به ستایش و عظمت شخصیت ابوالفضل، معروف به سعدالدین، می‌پردازد. او را محبوب خدا و بزرگ اهل علم و فضیلت می‌داند که دل و دین مردم به او وابسته است. سعدالدین در خراسان مقام وزارت داشته و بسیار با فضیلت و با معرفت است. شاعر به قدرت و علم او اشاره می‌کند و می‌گوید که قدر او برتر از آن است که کسی بفهمد. او را قطب اولیا و خاص خدا می‌داند و به علم و معرفتی که در باطن او نهفته است، اشاره می‌کند.
شاعر همچنین به مقام او در شریعت و طریقت اشاره دارد و می‌گوید که علم او بر اساس نور رسول خداست. غذا و معیشت او نیز توصیف می‌شود و به سادگی و زهد او اشاره می‌کند. در نهایت، شاعر از خداوند می‌خواهد که او را در کمالات سعدالدین قرار دهد و دلش را با نور او روشن کند.
خدا را آنکه محبوب و حبیبستابوالفضل زمان ابن الربیبست
هوش مصنوعی: خداوند، آن کسی که محبوب و دوستداشتنی است، ابوالفضل، پسر ربیب، در دوران خودش است.
دل و دین خواجه سعدالدّین که امروزدل اوست آفتاب عالم افروز
هوش مصنوعی: دل و ایمان شخصی به نام خواجه سعدالدین، امروز درخشان و مانند خورشید تابان است.
خراسان را وزارت داشت بابشولی انداخت او تابرد آبش
هوش مصنوعی: باب خراسان در مقام وزارت بود، اما او آب را به جایی میبرد که دیگر کسی نمیتوانست آن را ببیند یا از آن استفاده کند.
چو ابراهیم ادهم ملک بگذاشتکه او ملک خلافت یکجو انگاشت
هوش مصنوعی: هنگامی که ابراهیم ادهم به خاطر دلایل معنوی و روحانی، حکومت و سلطنت را ترک کرد، زیرا او تمام آن قدرت و امتیاز را تنها در چند لحظه تصور کرد.
قیام آفرینش از دل اوستکه نقد هر دو عالم حاصل اوست
هوش مصنوعی: آفرینش و هستی از وجود او سرچشمه میگیرد و تمامی چیزهایی که در جهان وجود دارند، نتیجه و حاصل وجود او هستند.
سر یک موی او عالم نداندکه داند قدر او اوهم نداند
هوش مصنوعی: قدر و ارزش یک موی او را هیچکس نمیداند، حتی خود او هم این ارزش را نمیشناسد.
چو حق تحت قباب لایزالیشفرود آورد، حق داند معالیش
هوش مصنوعی: وقتی که حقیقت در زیر پوشش لایزال خود قرار میگیرد، حقیقت به خوبی مسیر و نتیجه آن را می‌داند.
بحق امروز قطب اولیا اوستحریم خاص را خاص خدا اوست
هوش مصنوعی: امروز فقط اوست که مقام عالی اولیا را دارد و این مکان ویژه تنها به خدا تعلق دارد.
گر اوتادند و گر ابدال امروزازو دارند کشف حال امروز
هوش مصنوعی: اگر امروز انسان های برجسته و عارفان خاصی وجود داشته باشند، آنها از حال و احوال او آگاهی دارند.
هر آن علمی که در لوح جهانستباقصی الغایة او را نقد جانست
هوش مصنوعی: هر دانشی که در دنیا وجود دارد، تنها وقتی ارزشمند است که به عمق آن پی ببریم و به معنای واقعی آن دست یابیم.
کمال فضل و علم او نهان نیستولیکن کور دل را چشم آن نیست
هوش مصنوعی: کمالات دانش و فضیلت او آشکار است، اما کسی که دلش بینا نیست، نمیتواند آنها را ببیند.
چو رو آورد در معلوم پیوستهمه پشتش ورای روی آن هست
هوش مصنوعی: وقتی که به یک موضوع مشخص نزدیک میشویم، همه چیز پشت آن به وضوح نمایان می‌شود.
چو بود او در شریعت شافعی دوستطریقت را علی الحق شافعی اوست
هوش مصنوعی: وقتی او در شریعت شافعی است، دوست سیر و سلوک حقجو همانند او شافعی است.
که سرّ جملهٔ فقه و اصول اومعین دیده از نور رسول او
هوش مصنوعی: تمام مسائل فقه و اصول برای او روشن شده است، زیرا از نور و هدایت پیامبرش بهرهمند است.
همه اسرار قرآنش عیانستکه با او علم مطلق در میانست
هوش مصنوعی: همه رازها و حکمتهای قرآن به وضوح قابل مشاهده است، زیرا علم بیپایان و مطلق در آن نهفته است.
بود بر قرب ماهی شرب آبشبرین میکن قیاس خورد و خوابش
هوش مصنوعی: در زمان نزدیک به ماه، ماهی به آبشخی مینوشد و این حال او را با حالت خواب و خوراکش مقایسه می‌کند.
طعام او چه گویم کز چسانستکه هر روزش کم از ده سیر نانست
هوش مصنوعی: غذای او را نمیتوانم توصیف کنم، زیرا هر روز چیزی کمتر از ده سیر نان نیست.
شده سی سال تادل بر سخنهابخلوت روی آوردست تنها
هوش مصنوعی: سی سال گذشته در سکوت و تنهایی به فکر و اندیشه پرداختهام و با وجود تنهایی، به دقت به سخنان و مطالب توجه کردهام.
بترک جملهٔ عالم گرفتستفرو رفته بهم در دم گرفتست
هوش مصنوعی: تمامی جهان در حال فروپاشی است و همه چیز در یک لحظه به هم پیوسته و دچار تغییر شده است.
خدایا قادری و میتوانیباوج همّت خویشش رسانی
هوش مصنوعی: پروردگارا، تو قادر و توانا هستی و میتوانی به اوج تلاش و همّت او برسانی.
مرا در خرمن او خوشه چین دارز نور او دلم را راه بین دار
هوش مصنوعی: من را در کنار خوشههای خرمن او قرار بده و دل مرا با نور او هدایت کن.