بخش ۵۰ - تنبیه ارباب غفلت، و بیان احوال و دریافت خود، و نصیحت نمودن غافلان
هوش مصنوعی: این متن شعرگونه درباره یک سفر درونی و جستجوی معنای عمیق زندگی صحبت می‌کند. شاعر به نابینایی افراد نسبت به عالم درون و بیرون اشاره می‌کند و از راه نور و ایمان برای دستیابی به حقیقت و روشنایی سخن می‌گوید. او به تأثیرات الهی و باز شدن درهای رحمت بعد از توبه و درک حقیقت اشاره می‌کند و بر اهمیت رویکرد به جان و رها کردن وابستگی‌های دنیوی تأکید دارد. در نهایت، شاعر خواننده را به پذیرش حقایق و دوری از تمایلات دنیوی دعوت می‌کند تا زندگی روشن‌تری داشته باشد.
ای تو غافل از درون و از برونخود درافتادی در این چه سرنگون
هوش مصنوعی: ای کسی که از باطن و ظاهر خود غافلی، در این چه افتادهای و به چه سرنوشتی دچار شدهای.
ورنه من راهت ز معنی ساختمسحر ایمان را در او پرداختم
هوش مصنوعی: اگر نه اینکه من به خاطر تو معنای مسیرت را ساختهام، در دل این مسیر، سحر ایمان را گنجاندهام.
راه روشن ساختم از نور اوچون ندیدی تو شدی مهجور او
هوش مصنوعی: من از نور او راهی روشن ایجاد کردم، اما وقتی تو آن را ندیدی از او دور شدی.
جان من نور ولای او گرفتوز دو عالم خود صدای او گرفت
هوش مصنوعی: روح من از نور محبت او بهرهمند شد و از تمام دنیا صدای او در وجودم طنینانداز گشت.
خاک نیشابور از او گلزار شدهرکه بد درخواب از او بیدار شد
هوش مصنوعی: خاک نیشابور به لطف او به گلزار تبدیل شد و هر کسی که در خواب غفلت بود، با او بیدار شد.
من در او کشتم ز بهرت گل بسیعاقبت گل را بچیدم بی خسی
هوش مصنوعی: من با عشق و محبت تو گلهایی را پرورش دادم، اما در انتها مجبور شدم آن گلها را بدون هیچ بیاحترامی بچینم.
ناکسان را کی رسد زان غنچه بوزانکه من چیدم گل از بستان او
هوش مصنوعی: افراد ناتوان و بیصلاحیت چگونه میتوانند از عطر آن غنچه بهرهمند شوند، در حالی که من گل را از باغ او چیدهام.
هاتف غیبم همی آواز دادیک گلی از غیب در دستم نهاد
هوش مصنوعی: صدا و ندا از عالم غیب به من رسید و یک گل از دنیای ناپیدا در دستم گذاشتند.
گفتمش ای سرّ غیبی حال اینگوی با من تا شود سرّم یقین
هوش مصنوعی: به او گفتم، ای راز پنهان، حال این گوی را برای من بگو تا یقین پیدا کنم.
گفت این معنی که با تو همره استیک گلی از بوستان الله است
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که چیزی که با تو همراه است، مانند یک گل زیبا از باغ خداوند میباشد. این نشاندهنده ارزش و زیبایی وجود فردی است که در کنارت بهسر میبرد.
بلبل آن بوستانت ساختندبعداز آن مست جهانت ساختند
هوش مصنوعی: پرندهای زیبا و شاداب در باغ تو ایجاد شد و سپس بعد از آن، به خاطر وجود تو، به دنیا نیز رونق و جذابیت بخشیدند.
این معانی را که تو خواهی نوشتهست ورد جمله حوران بهشت
هوش مصنوعی: این مفاهیم که تو قصد داری بنویسی، همچون دعا و ذکر زبان حورهای بهشت است.
هیچ عاقل بر ملا این را نگفتجمله دارند این معانی را نهفت
هوش مصنوعی: هیچ خردمندی به راحتی این موضوع را بر زبان نیاورد و همه افراد این معانی را به گونهای پنهان در خود دارند.
من بخود این را نگفتم در جهانهرچه گفته است او بگویم من عیان
هوش مصنوعی: من این را به خود نگفتم، بلکه میگویم هر چیزی که او در جهان گفته است، به وضوح بیان میکنم.
من نشان بی نشانان یافتمدر دل خود گنج پنهان یافتم
هوش مصنوعی: در دل خود یک گنج ارزشمند و پنهان پیدا کردهام که نشاندهنده کسانی است که مشخص نیستند و قابل مشاهده نیستند.
سالها در این سخن حیران بدمواندر آن دریای بی‌پایان بدم
هوش مصنوعی: مدتها در این فکر و اندیشه بودم و در آن دریای بیکران غوطهور بودم.
بوی گلزارت دماغ من گرفتعالمی نور چراغ من گرفت
هوش مصنوعی: بوی گلستان تو چنان درهم تنیده است که تمام وجودم را پر کرده و روشنی و زندگیام را تحت تأثیر قرار داده است.
رو ببر تو از چراغم روشنیتا نباشی تو چو خفّاش دنی
هوش مصنوعی: من روشناییام را از تو میگیرم؛ بدون تو مانند خفاشی در این دنیا هستم که به تاریکی عادت کردهام.
روشن و خندان شو از نورش دمیلحظه‌ای برریش دل کن مرهمی
هوش مصنوعی: لحظهای از نور او روشن و شاد باش و دل خود را با محبتش آرام کن.
گوش کن اسرار حق را همچو منتا رهائی یابی از شیطان تن
هوش مصنوعی: با دقت به رازهای خداوند گوش بده، همانطور که من گوش میدهم، تا از بند شیطان جسمی رها شوی.
تن ترا ویران زدنیائی کندجان ترا روشن ز بینائی کند
هوش مصنوعی: بدنت را با سختی و مشکلات این دنیا تضعیف می‌کند، اما جانت را با آگاهی و بینش روشن خواهد کرد.
اندر این دنیا چو تن پرور شویاز چنین تن عاقبت بیسر شوی
هوش مصنوعی: وقتی در این دنیا غرق لذتهای جسمانی شوی، در نهایت به سرانجامی ناخوشایند و بیسرانجام میرسی.
از تن بیسر چه آید غیر هیچهیچ چبود هیچ میدانی تو گیج
هوش مصنوعی: وقتی که انسانی سر نداشته باشد، از او هیچ فایدهای نمیتوان انتظار داشت. آیا میدانی که این وضعیت چه بیارزشی به همراه دارد؟
گیج باشد هیمهٔ دوزخ یقینسهل باشد گر تو باشی این چنین
هوش مصنوعی: اگر تو به این صورت باشی، مطمئناً تکههای هیزم جهنم هم برایت آسان خواهد بود.
ای برادر خویش را صافی بسازتا شود درهای رحمت بر تو باز
هوش مصنوعی: ای برادر، خودت را خالص و پاک کن تا درهای رحمت الهی به رویت گشوده شود.
چون شدی در راه حق حق را ببیناین سخن نقل است از سلطان دین
هوش مصنوعی: وقتی در راه حقیقت قرار گرفتی، به حقیقت نگاه کن. این گفته از پیشوای دین است.