بخش ۶۰ - در ترک توجه به دنیی و روی آوردن بعقبی و ترغیب نمودن بمتابعت مصطفی صلی الله علیه و آله
هوش مصنوعی: این متن به اهمیت ارتباط با اهل بیت پیامبر و خطرات دوری از آنها میپردازد. شاعر هشدار میدهد که ثروت و مال دنیا موجب گمراهی و غرور میشود و در نهایت انسان را از حقیقت دور میکند. او میگوید که عمل به سخن زاهدان و دوری از ظالمین، انسان را به کمال و هدایت میرساند. همچنین بر لزوم محبت به اهل بیت و پیروی از آموزههای آنها تأکید دارد و هرکسی که از این مسیر منحرف شود، به تعبیر شاعر، به هلاکت میرسد. در نهایت، او به یکدلی و یگانگی در دین و پیروی از حقیقت میپردازد و میگوید که شک و تردید در ایمان باعث دوری از لطف خدا میشود.
هرکه با آل پیمبر صاف نیستکار او جز گمرهی و لاف نیست
هوش مصنوعی: هر کسی که با خاندان پیامبر رابطه خوبی نداشته باشد، به جز گمراهی و حرفهای بیاساس، دستاورد دیگری ندارد.
ای برادر چند جوئی زرّ و مالهست این مالت بدنیا خود وبال
هوش مصنوعی: برادرم، چه مقدار به دنبال جمعآوری طلا و ثروت هستی؟ برخی از مال و ثروت، خود باری بر دوش انسان در دنیا است.
رو تو گنج آخرت با دست آرتا غنی باشی به پیش کردگار
هوش مصنوعی: با تلاش و زحمت خود، چیزی ارزشمند برای زندگی بعد از مرگ به دست بیاور تا در پیشگاه خداوند بینیاز باشی.
أهل فضل و أهل دانش بر سرنداز میان خلق ایشان گوهرند
هوش مصنوعی: افراد با فضل و دانش در میان مردم مانند جواهر هستند. آنها از دیگران برترند و ارزش ویژهای دارند.
خود گرفته خواب غفلت جان توبهر دنیا رفته است ایمان تو
هوش مصنوعی: در خواب غفلت خودی، جان تو فدای دنیا شده و ایمان تو از دست رفته است.
روز و شب باشی چو شیطان حیله گرتا که وجه جامهٔ آری به بر
هوش مصنوعی: در طول روز و شب مانند شیطان فریبکار باش تا بتوانی لباس خود را به تن کنی.
روزها گردی پی وجه حرامتا کنی پر معدهات را از طعام
هوش مصنوعی: هر روز به دنبال کسب درآمد حرام میروی تا شکم خود را از غذا پر کنی.
پس کنی فخر از لباست بر فقیرخویش را سازی ز نعمت چون امیر
هوش مصنوعی: اگر به خاطر لباس خود به دیگران فخر میفروشی، از نعمتهایی که داری خود را مانند یک امیر بزرگ جلوه میدهی، در واقع نمیتوانی به فقیران خودت افتخار کنی.
میکنی در دهر دستارت بزرگتا دهد دخلی ترا آن میر ترک
هوش مصنوعی: تو در دنیا موقعیت و مقام بزرگی به دست میآوری تا آن شخص با نفوذ، به تو کمک کند و روزی به تو دهد.
تا شوی با ظالمان همباز توباجفا پیشه شوی دمساز تو
هوش مصنوعی: اگر با ظالمها دوست و همنوا شوی، به زودی به راه ستم و بیرحمی کشیده میشوی و با آنها همراستا خواهی شد.
روز و شب همچون سگ درّان شدهدردمند از جور تو گریان شده
هوش مصنوعی: روز و شب مانند سگی گرسنه و رنجور به خاطر ظلم و ستم تو در حال گریه و زاری هستم.
چون غنی گردی شوی تو پر غروراین چنین کس را نباشد خود حضور
هوش مصنوعی: زمانی که شخصی ثروتمند و توانگر میشود، دچار خودپرستی و غرور میگردد. اما کسی که به این حال دچار شده، در واقع خود را از حضور واقعی و اصالت خویش دور میکند و این وضعیت برای او خوب نیست.
مستمندان جمله از جورت کبابدردمندان را دل از ظلمت خراب
هوش مصنوعی: افراد نیازمند همگی از نوع برخورد تو آسیب میبینند و دل بیماران و رنجدیدگان تحت تأثیر ظلمت و مشکلات، شکسته و ویران میشود.
رو گریز از ظلم ظالم مُلک ملکتاز بحر ظلم آئی سوی فلک
هوش مصنوعی: از ظلم ظالم دوری کن، زیرا سلطنت تو در آسمانها به دست ظلم نمیرسد و به سمت آسمانها نرو.
رو تو ظالم را بخود اغیار دانبعد از آن رومظهر عطّار خوان
هوش مصنوعی: تو به من ظلم کردی، اما دیگران را به عنوان مجازات خود نمیدانم. بعد از آن، میخواهم به سمت عطار بروم.
رو تو از ظالم گریزان شو چو منتا بیابی صحبت اهل سخن
هوش مصنوعی: از تو میخواهم که مانند من از ظلم و ستم دوری کنی تا بتوانی به محفل کسانی که اهل گفتوگو و سخن هستند بپیوندی.
تو خود از ظالم مدار امید نیکروی ظالم خود سیه باشد چو دیگ
هوش مصنوعی: به خودت امید نداشته باش، چون ظالم خود را به هیچوجه نمیتوان به خوبیاش امیدوار بود. همانطور که دیگ سیاه است و نمیتوان از آن نیکی انتظار داشت.
تا ترا باطور ظالم خو بودکی ترا دنیا و دین نیکوبود
هوش مصنوعی: تا زمانی که با رفتار ظالمانه آشنا باشی، چگونه میتوانی انتظار داشته باشی که دنیا و دین برایت خوب باشند؟
رو تو با زهّاد دین صحبت بدارزآنکه ایشانند مقصود دیار
هوش مصنوعی: با متعهدان و زاهدان دین گفتگو کن، زیرا آنها هدف اصلی و مقصود این دیار هستند.
رو تو پندم بشنو از بهر خداچند چیزی کن قبول از من بیا
هوش مصنوعی: به خاطر خدا به من گوش کن و چند نکته را از من بپذیر و کاری انجام بده.
خود حضوری یابی از پهلوی اودین ودنیا گرددت بیشک نکو
هوش مصنوعی: اگر خود را در کنار او پیدا کنی، دین و دنیای تو به یقین به خوبی و نیکی خواهد انجامید.
مست معنی باش و مست می مباششو ز ظالم دور و همچون وی مباش
هوش مصنوعی: در زندگی به عمق معانی بپرداز و غرق در آنها شو، اما در عیش و نوش افراط نکن. از ستمگران دوری کن و خودت هم به مانند آنها نباش.
می ز معنی جوی و جام می بنوشوآنگهی میباش در معنی خموش
هوش مصنوعی: از معنای عمیق زندگی بهرهمند شو و از شراب لذت ببر، سپس در دل معنا خاموش و بیصدا بمان.
گر شوی تو مست از جام غرورمیشوی از رحمت حق دور دور
هوش مصنوعی: اگر به خاطر غرور خود مست و مغرور شوی، از رحمت خداوند دور خواهی شد.
پاکبازانی که اندر ژندهاندخود بصورت مرده ودل زندهاند
هوش مصنوعی: افرادی که در ظاهر لباس کهنه و نامناسب به تن دارند، اما در درونشان زندگی و روحی پر از عشق و پاکی دارند.
گرچه گریانند دایم آن همهگشتهاند ازعجب توخندان همه
هوش مصنوعی: هر چند که آنان همیشه در حال گریه هستند، اما از شگفتی تو همه لبخند بر لب دارند.
قبله کردی مال دنیا را چنینلیک غافل گشتهٔ از راه دین
هوش مصنوعی: مال دنیا را به سمت قبله قرار دادی، اما از مسیر دین غافل شدهای.
گر همی خواهی که تو انسان شویدر معانیّ خدا رهدان شوی
هوش مصنوعی: اگر میخواهی واقعیًا انسان شوی، باید در شناخت معانی خدا و حقیقتهای روحانی پیشرفت کنی و به آنها نزدیک شوی.
رو میازار و مکن دلها کبابرو ببند از خویشتن تو راه خواب
هوش مصنوعی: دل دیگران را داغان نکن و موجب آزارشان نشو. از خودت کمی فاصله بگیر و به آرامش خودت فکر کن.
تو کرم را ورد جان خویش کنبعد از آن شرع نبی را پیش کن
هوش مصنوعی: به خودت بپرداز و روح خود را با نیکوکاری پر کن، سپس به قوانین و راه و روش پیامبر توجه کن و آنها را به کار بگیر.
تو کرم بر خویش واجب دان چو شاهورنه آن حالت برد شیطان ز راه
هوش مصنوعی: شما باید به خودتان احترام بگذارید و خود را ارزشمند بدانید، همانطور که یک شاه این کار را انجام میدهد. در غیر این صورت، ممکن است از مسیر درست دور شوید و تحت تأثیر شیطان قرار بگیرید.
هست شیطان با تو همراه ای پسرمن تراکردم از این معنی خبر
هوش مصنوعی: ای پسر من، شیطان همیشه در کنار توست و من تو را از این موضوع آگاه کردهام.
هست با تو فعل بد تو بدمکنزانکه بدباشد بدوزخ بیسخن
هوش مصنوعی: اگر کاری بدی از تو سر بزند، با من بد نکن، زیرا عواقب بد، مستقیماً به جهنم خواهد انجامید.
راه حق میرو تو همچون بایزیدزانکه او با جعفر صادق رسید
هوش مصنوعی: به مسیر درست نرو مانند بایزید، چون او به جعفر صادق دست یافت.
او مرید جعفر صادق بُده استبر تمام علم دین حاذق بُده است
هوش مصنوعی: او شاگرد جعفر صادق بوده و در تمام علم دین دارای مهارت و تسلط کامل است.
هر که او گنج معانی را بدیدجام عرفان اوز دست شه کشید
هوش مصنوعی: هر کسی که به عمق معانی و مفاهیم عرفانی دست پیدا کند، چون در جام عرفان است، از دست محبوب و بزرگوار جدا نمیشود.
ای برادر راست گویم من بتوغیر راه مرتضی نبود نکو
هوش مصنوعی: ای برادر، من به تو راست میگویم، غیر از راه خوب و صحیح مرتضی هیچ راهی وجود ندارد.
رو تو راه مصطفی را همچو مندان ز راه او خدا را همچو من
هوش مصنوعی: به راهی که پیامبر (مصطفی) رفته است، مسیری را که من پیمودهام، بشناس و به خداوند به همان شیوه که من میشناسم، نزدیک شو.
دین آل او ز حقّ مطلق استلیک هفتاد و دو مذهب ناحق است
هوش مصنوعی: دین واقعی و صحیح از منبعی کاملاً درست و مطمئن سرچشمه میگیرد، اما ایدهها و ادیان مختلفی وجود دارند که نادرست و ناصحیح محسوب میشوند.
حق یکی دان مذهب حق هم یکی زین کلام من نیفتی در شکی
هوش مصنوعی: حق را یکی بدان و مذهب حق نیز یکی است. به این گفته من شک نکن.
هرکه شک آرد خدا بیزار اوستوآنکه یارم شد خدا غمخوار اوست
هوش مصنوعی: هر کس به خدا شک داشته باشد، خدا از او دور است و آن کسی که با من دوست شود، خداوند از او حمایت میکند.
مرتضی اسرار احمد را شنیدغیر او اسرار حق برگو که دید
هوش مصنوعی: مرتضی حقایق ناپیدا و رازهای پیامبر را دریافت کرد؛ پس از او کسی نمیتواند به رازهای الهی دست یابد یا آنها را ببیند.
دید او از دید هر کس برتر استز آنکه احمد را چو جان او در براست
هوش مصنوعی: نگاه او از دیدگان همه بالاتر است، زیرا که احمد (پیامبر) برای او همچون جانش گرانبهاست.
بود اوداماد و بن عمّ رسولخارجی را نبود این معنی قبول
هوش مصنوعی: در این متن اشاره به این است که او و فرزند عموی پیامبر، شخصی خارجی و جدا افتاده از او هستند و هیچگونه پذیرشی از این وضعیت وجود ندارد. به نوعی نشان میدهد که بین آنها ارتباطی وجود ندارد و این موضوع مورد قبول واقع نخواهد شد.
خارجی چشم خرد بر دوختهاو میان نار یزدان سوخته
هوش مصنوعی: در اینجا اشاره به فردی است که با دقت و هوشیاری به اطراف خود نگاه میکند و در حالی که در آتش مشکلات یا فتنهها قرار دارد، به خدا و حقایق معنوی توجه و ارتباط دارد. این شخص به درستی میبیند و شرایط را درک میکند، حتی در شرایط سخت و دشوار.
خارجی شد در دو عالم رو سیاهزآنکه در باطن ندارد حبّ شاه
هوش مصنوعی: در دو جهان، آن کسی که درونش عشق شاه را ندارد، روی سیاه و شرمنده خواهد بود.
خارجی گشته بسی خوار و حقیرزآنکه او شد خارج از راه امیر
هوش مصنوعی: کسی که از مسیر درست و راهنمایی خوب خارج شود، به شدت ذلیل و بیمقدار میشود.
خارجی اندر جهان بی رو شدهاو ندیده یار از آن هر سو شده
هوش مصنوعی: انسانی که در این دنیا بیخبر و گم شده است، چون دوستش را از هر سمت نمیبیند، به نوعی به جستجوی او میپردازد.
هر که او برگشت از راه امیرخارجی باشد بدان تو ای فقیر
هوش مصنوعی: هر کسی که از مسیر واقعی و درست برگردد، شبیه به یک خارجی است، پس تو ای فقیر، این را در نظر داشته باش.
خارجین و ناصبین و قاسطینجملگی باشند مردود و لعین
هوش مصنوعی: تمام کسانی که از ما جدا شده و بر علیه ما قرار گرفتهاند، مطرود و منفور هستند.
این سخن را یاد گیر و یاددارتا بماند نام تو خود یادگار
هوش مصنوعی: این حرف را به خاطر بسپار و در ذهنت نگهدار تا نام تو به یادگار بماند.
ای برادر حال عالم نیک نیستدر درون او به جز یک دیک نیست
هوش مصنوعی: ای برادر، وضعیت دنیا خوب نیست و در دل آن جز یک دیگ (مشکلات و مسائل) چیزی وجود ندارد.