بخش ۷۲ - در تنبیه حال غافلان و اظهار حقایق عارفان، و بیان یکتائی حق سبحانه و تعالی، و تکرار ظهور صفات او جل جلاله
هوش مصنوعی: این متن به تشریح وضعیت انسان در خواب و غفلت می‌پردازد، و به مقایسه‌ای بین بدن و روح اشاره می‌کند. شاعر می‌گوید که انسان عمر خود را صرف چیزهای بی‌پایه کرده و جانش را در خواب غفلت هدر می‌دهد. او به تشبیه بدن به خانه‌ای روی آب می‌پردازد که هر لحظه ممکن است از بین برود.
شاعر به بیداری و آگاهی دعوت می‌کند و توضیح می‌دهد که بیداری و فهم حقیقت باعث روشنایی و آگاهی از وجود خدا و معرفت می‌شود. او از افرادی چون جعفر صادق و شیخ طایی یاد می‌کند که با بیداری در شناخت حقایق به مقام والایی دست یافته‌اند.
در نهایت، شاعر تأکید می‌کند که انسان باید از خواب غفلت بیرون بیاید، به خود شناسی برسد و به ارتباط واقعی با حق بپردازد تا از تاریکی به روشنایی برود.
ای بدنیا صرف کرده عمر خویشجان خود را کرده‌ای صد بار ریش
هوش مصنوعی: ای کسی که عمر خود را در دنیا به هدر دادهای، جان خود را به گونهای نسیه کرده‌ای که بارها و بارها رنج کشیدهای.
خانه سازی از گل و بر روی آببعد از آن آنجا نشینی بهر خواب
هوش مصنوعی: ساختن خانه‌ای از گل بر روی آب و سپس نشستن آنجا برای استراحت، به معنای ایجاد چیزی ناپایدار و موقتی است. این تصویر نشان می‌دهد که زندگی یا کارهایی که بر اساس چیزهای لغزنده و ناپایدار بنا شدهاند، دوام نخواهند داشت و ممکن است به سرعت از بین بروند.
خواب این خانه چه باشد فکر کناین معانی با دل خود ذکر کن
هوش مصنوعی: این خانه چه خواب و رویایی دارد، به این فکر کن و با دل خود این مضامین را در خاطر بسپار.
با چنین اوقات بَد بیچاره تواوفتاده درچه تن همچو گو
هوش مصنوعی: در این زمانهای سخت و نامساعد، تو به وضعیت بدی دچار شدهای و مانند یک موجود بیپناه به نظر میرسی.
تن ترا خانه شده بر روی آبروح خود را کرده‌ای دروی بخواب
هوش مصنوعی: بدن تو به مثابه خانه‌ای است که بر روی آب بنا شده و روح تو در آرامش و بی خیالی به خواب رفته است.
در چنین خوابی تو ویران میشویکی تواندر خواب انسان میشوی
هوش مصنوعی: در این خواب، تو به نابودی میرسی و نمیتوانی به خواب انسان تبدیل شوی.
رو تو بیداری گزین از خواب زودتا شوی آگاه از سرّ ودود
هوش مصنوعی: در اینجا به فرد توصیه می‌شود که از خواب زود بیدار شود تا بتواند به راز و محبت آگاه شود. به عبارتی دیگر، با بیداری و توجه به اطراف، میتوان به درک عمیقتری از عشق و ارتباطات رسید.
هر که اوبیدار گردد همچو صبحبادمیدن یار گردد همچو صبح
هوش مصنوعی: هر کسی که بیدار شود، مانند صبح روشن می‌شود و دوستش مانند صبح سرزنده و شاداب می‌شود.
مهر عرفان چون کندبا حق رجوعمیکند از مشرق جانب طلوع
هوش مصنوعی: عشق و عرفان همچون خورشیدی است که هنگام بازگشت به سوی حقیقت، از شرق و از سمت طلوع خود را نمایان میسازد.
رو توبیداری غنیمت دار نیکپیش از آن کافتی میان خاک و ریگ
هوش مصنوعی: به هنگامی که بیدار هستی، از فرصت استفاده کن و از خوبیها بهرهمند شو، قبل از اینکه موقعیتها از دست بروند و تو در میان مشکلات و سختیها قرار بگیری.
خواب غفلت در درون چشم تستلیک بیرون کردن او قسم تست
هوش مصنوعی: درون چشمان تو خواب غفلت قرار دارد، اما بیرون کردن آن به عهده خودت است.
خواب چشمت چون بهم درساختندصبح بیداریت رادر باختند
هوش مصنوعی: زمانی که خواب چشمانت با هم گره خورد، صبح بیداری تو را از دست دادند.
منصب و جاهت زیاده خوردو خوابعاقبت بینی تو از وی صد عذاب
هوش مصنوعی: مقام و ثروت دنیا را زیاد میخورید و میخوابید، اما در پایان کار، عذابهای سختی از آن خواهید دید.
تو برون کن خواب از چشمت روانتا حیاتی یابی ازنور جهان
هوش مصنوعی: چشم خود را از خواب بیدار کن تا بتوانی از روشنی جهان زندگی تازهای پیدا کنی.
جعفر صادق ز خواب و خور گذشتدر درون جنّت او را جای گشت
هوش مصنوعی: جعفر صادق از خواب و خوراک گذشته و در عمیقترین بخش بهشت خود را یافته است.
شیخ طائی چون ازو دریافت دینجان او شد تازه از مآء معین
هوش مصنوعی: شیخ طائی زمانی که حقایق دین را دریافت کرد، احساس تازگی و زندهگی در وجود او ایجاد شد، مانند آبی که از چشمه زلال میجوشد.
صادق آمد بحر و تو چون آب جوباش تو از بحر معنی آب جو
هوش مصنوعی: صادق که به حقیقت نزدیک است، مانند دریا آمده است و تو نیز باید به مانند آب زلال و شفاف باشی. از عمق این دریا، معنا و حقیقت را جستجو کن و سعی کن که به معنای واقعی آن دست یابی.
آب چبود آب بحر معرفتحق شناسی کردن از ذات و صفت
هوش مصنوعی: آب دریا فقط یک ویژگی ظاهری است و در واقع به عمق و گستردگی آن بستگی دارد. درک حقیقت و شناخت ویژگیها و ذات آن نیازمند دقت و آگاهی عمیق است.
چون تو از ذات وصفت عارف شدیاز ظهورش عاقبت واقف شدی
هوش مصنوعی: وقتی به حقیقت وجودی و ویژگیهای تو آگاه شدی، در نهایت به ظهور و ظهور خودت نیز پی بردی.
صیقلی زن جان ظلمت دیده راتا گشائی بر رخ اودیده را
هوش مصنوعی: پاکیزه کن جان تاریک خود را تا بتوانی بر چهره او نگاهی بیندازی.
تو ورا بشناس و با او یار شومست گرد و محو آن دیدار شو
هوش مصنوعی: با او آشنا شو و دوستش داشته باش، سرمست و شگفتزده از آن دیدار باش.
از شراب آشنائی مست شوواندر آن مستیّ خود از دست شو
هوش مصنوعی: از شراب آشنایی، خود را سرمست کن و در این مستی، از خود بیخود شو.
چشم خود بگشای و روی او ببینخویش را بگذارو سوی او ببین
هوش مصنوعی: چشمانت را باز کن و چهره او را ببین. خود را رها کن و به سوی او نگاه کن.
چون ببینی تو شوی دانا بخودتو نبینی او بود بینا بخود
هوش مصنوعی: وقتی تو خود را آگاه و دانا میدانی، به یاد داشته باش که او کسی است که خود را نمیبیند، اما واقعاً بیناست.
بعد از آن چون آب شو با او بجویبیخودانه از زبان او بگوی
هوش مصنوعی: پس از آن، مانند آب با او همنوا باش و بیاختیار از زبان او سخن بگو.