بخش ۵ - الحكایة و التمثیل
هوش مصنوعی: در این داستان، بوسعید مهنه، که در حالتی از تنهایی به سر می‌برد، از خادمش می‌خواهد تا افرادی را که در بیرون هستند به نزد او بیاورد تا با آن‌ها گفتگو کند و از حال آن‌ها مطلع شود. خادم به بیرون می‌رود و یک گبر (غیرمسلمان) را پیدا کرده و به نزد بوسعید می‌آورد. بوسعید از او می‌خواهد که حالش را بگوید و او در جواب می‌گوید که در دوران کودکی نام جاویدان را برای خود انتخاب کرده و اکنون مرده است. این گفتگو نشان‌دهنده جستجو برای فهم عمیق‌تر زندگی و مرگ است.
بوسعید مهنه قبضی داشت سختخادمی را گفت زود ای نیکبخت
هوش مصنوعی: بوسعید مهنه شخصی را که خادم بود به خاطر رفتار خوبش ستایش کرد و از او خواست که سریعاً به کارهایش رسیدگی کند.
سخت بی‌خویشم دمی با خویشم آرهرکه را بینی برون شو پیشم آر
هوش مصنوعی: من در حالتی سخت و بیقرار هستم، کمی از خودم دور شو و آرامشم را به من برگردان. هر کسی را که میبینی، برسان به من.
تا سخن گوید ز هر جانی مراراه بگشاید مگر جایی مرا
هوش مصنوعی: هر زمان که سخن بگوید، راهی را برای من روشن میکند، مگر در جایی که مرا نبیند.
رفت خادم دید گبری خواندشپیش شیخ آوردش و بنشاندش
هوش مصنوعی: خادم رفت و فردی زرتشتی را دید، او را نزد شیخ آورد و نشاند.
شیخ گفتش حال خویشم بازگوینقد وقت خویش پیشم بازگوی
هوش مصنوعی: شیخ گفت: حال و روز خود را برایم بگو، و وقتی که نقد زمان را توضیح بده، آن را هم برایم بگو.
گبر گفتش ای امام هر یکیدر وجود آمد مرا دی کودکی
هوش مصنوعی: گبر به امام گفت: ای امام، هر کدام از وجود من به نوعی به دوران کودکی تعلق دارد.
کردمش من نام جاویدان زیاددوش مرد و شیخ جاویدان زیاد
هوش مصنوعی: من او را با نامی ابدی شناختم و به یاد دارم که در شب، هم مرد و هم شیخی بسیار جاودانه بودند.