بخش ۱۲ - الحكایة و التمثیل
هوش مصنوعی: در این شعر، مرتضی به شخصی که سوالاتی درباره دنیای معنوی و جهان پس از مرگ می‌پرسد، پاسخ می‌دهد. او می‌گوید که در آسمان، مقام روحانیان و طاعت بیشتر است، در حالی که بر روی زمین، انسان‌ها به غفلت گرفتارند و هیچ چیز به جز حسرت زیر خاک باقی نمی‌ماند. او به چرخه زادن و مردن انسان‌ها اشاره می‌کند که این کار بی‌پایان ادامه دارد و دردی بیدرمان به همراه دارد. نهایتاً، او این حقیقت را بیان می‌کند که کارهای دنیا فراتر از توانایی‌های ماست و هیچ‌گاه به درستی نخواهد رسید.
مرتضی را گفت مردی نامورتو چه میدانی بعالم بیشتر
هوش مصنوعی: مرتضی را میگویند که تو چه چیزی در مورد جهان بیشتر از دیگران میدانی، در حالی که شهرت و ناموری تو در میان مردم مشخص است.
گفت طاعت بیشتر بر آسمانستزانکه آنجا منزل روحانیانست
هوش مصنوعی: طاعت و عبادت بیشتر در آسمان است، زیرا آنجا محل زندگی روحانیان و موجودات الهی میباشد.
لیک بر روی زمین از خشک و ترهیچم از غفلت نیاید بیشتر
هوش مصنوعی: اما در روی زمین، از هر چیز خشک و تر، هیچ چیز از غفلت بیشتر به وجود نمیآید.
ور ز زیر خاک میپرسیم نیزنیست بیش از حسرت آنجا هیچ چیز
هوش مصنوعی: اگر از زیر خاک هم بپرسیم، چیزی بیشتر از حسرت در آنجا وجود ندارد.
آنکه را از خاک و خون بندی بوددر نگر تاحسرتش چندی بود
هوش مصنوعی: کسی که از خاک و خون به بند کشیده شده، را نگاه کن تا ببینی چقدر در حسرت است.
کار عالم زادنست و مردنستگه پدید آوردن و گه بردنست
هوش مصنوعی: کار علم، به وجود آوردن و از بین بردن است؛ یعنی این که گاهی چیزهایی را به وجود میآورد و گاهی از بین میبرد.
لاجرم این کار بی پایان فتادتا ابد این درد بیدرمان فتاد
هوش مصنوعی: بنابراین، این کار بدون پایان ادامه خواهد داشت و این درد بی درمان به طور نامحدود باقی خواهد ماند.
این چنین کاری که بیش از حدماستاز زحیر ما نخواهد گشت راست
هوش مصنوعی: این کار بیش از توان ماست و از زحمت ما نتیجهای نخواهد گرفت.