بخش ۶ - الحكایة و التمثیل
هوش مصنوعی: پادشاه به دیوانهای گفت که هر چه میخواهد درخواست کند. دیوانه جواب داد که دو خواسته دارد: یکی اینکه از دوزخ نجات یابد و به بهشت برود. پادشاه بیان کرد که این کار در دست خداست و از او نخواهد بود. دیوانه سپس گفت که در این حالت فقط یک خواسته دارد؛ او میخواهد که قیافهاش از گرم شدن تابش خورشید دور بماند و در آرامش بخوابد. او به پادشاه گفت که درد و مشکلی از او درمان نمیشود و اگر حتی پادشاه نتواند دردی از او دوا کند، دیگران هم نمیتوانند. در نهایت، او اشاره کرد که کسی که خود در درد است، نمیتواند به درد دیگری رسیدگی کند.
پیش آن دیوانهٔ شد پادشاگفت از من حاجتی خواه ای گدا
هوش مصنوعی: پیش آن دیوانه که پادشاه شده بود، گفت: ای گدای درگاه، هر چه میخواهی از من بخواه.
گفت دارم من دو حاجت در جهانبو که از شاهم برآید این زمان
هوش مصنوعی: دو خواسته دارم از زندگی که امیدوارم این بار از سوی پادشاه به آنها پاسخ داده شود.
اول از دوزخ چو خوش برهانیمدر بهشتم آری و بنشانیم
هوش مصنوعی: نخست باید از عذاب و ناراحتیها رهایی یابیم، آنگاه میتوانیم به شادی و آرامش دست پیدا کنیم.
پادشاهش گفت ای حیران راههست این کار خدا از من مخواه
هوش مصنوعی: پادشاه به او گفت: ای گیج و سردرگم، این کار راهی دارد و از من درخواست نکن. این کار به اراده خدا وابسته است.
بود مجنون را یکی خم پیش درشاه آن خم را ستاده بر زبر
هوش مصنوعی: مجنون در برابر در شاه، خمیدهای را مشاهده میکند که بالای آن ایستاده است.
گفت دور از پیش خم تا نرم نرمخم شود از تابش خورشید گرم
هوش مصنوعی: گفت اگر از پیش این وضعیت تنگ و سخت را رها کنی، به آرامی و با تأثیر گرمای خورشید تغییر خواهد کرد و انعطافپذیرتر میشود.
زانکه شب تا روز در خم میشومگرم و خوش میخسبم و گم میشوم
هوش مصنوعی: چون شب تا صبح در حال نشئه و لذت هستم، غرق در خواب و خیال میشوم و از همه چیز غافل.
جامهٔ خوابم خمست ای ناموردور ازان سر تا نگردد سردتر
هوش مصنوعی: لباس خوابم در دستان توست، ای مشهور و معروف، دور از تو سرما به سراغم نمیآید.
نه مرا شد از تو یک حاجت روانه ز تو درد مرا آمد دوا
هوش مصنوعی: نه از تو هیچ نیازی برآورده شد، نه درد و رنج من با تو درمان یافت.
چون نکردی داروی این درد توجامه خوابم را مگردان سرد تو
هوش مصنوعی: چون نتوانستی این درد را درمان کنی، لطفاً در خوابم را به سردی نچرخان.
آنکه صد تیمار دارش نیست بسچون تواند داشتن تیمار کس
هوش مصنوعی: کسی که خود از پس اداره و مراقبت از خودش برنمیآید، چگونه میتواند مراقب و حامی دیگری باشد؟