بخش ۸ - الحكایة و التمثیل
هوش مصنوعی: در این شعر، مجنون پس از گشت و گذار به دنبال لیلی، در نهایت به قبر او می‌رسد. او از قبل می‌داند که لیلی در خاک است و نیازی به گفتن ندارد. مجنون با شدت و عشق به دنبال خاک لیلی می‌گردد و وقتی قبر او را می‌یابد، به شدت ماتم می‌گیرد و دچار بی‌خودی می‌شود. بالاخره جانش را در این درد و عاطفه از دست می‌دهد و پس از مرگ، او را در زمین دفن می‌کنند. مجنون تنها به خاطر عشق لیلی زنده بود و بدون او نفسش از او جدا می‌شود.
گشت لیلی پیش از مجنون هلاکبود غایب آن زمان مجنون پاک
هوش مصنوعی: لیلی پیش از آن که مجنون آشنا شود، به شدت دچار مشکلات و رنج و حذر بود، اما در آن زمان مجنون هنوز از این دردها بیخبر و پاکدامن بود.
عاقبت مجنون چو با آنجا رسیدآنچه نتوانست دید آنجا شنید
هوش مصنوعی: بالاخره وقتی مجنون به آن مکان رسید، چیزی را که نمیتوانست ببیند، شنید.
آن یکی گفت ای دلت پر شور اوخیز تا با تو نمایم گور او
هوش مصنوعی: یکی به دیگری میگوید: ای کسی که دل پرشوری داری، بلند شو تا به تو نشان دهم محل دفن او.
گفت حاجت نیست این با من مگویزانکه من آن خاک بشناسم ببوی
هوش مصنوعی: نگو که چه نیازی به صحبت است، چون من به خوبی میدانم که چه چیزی را باید از بوی آن بشناسم.
این بگفت و راه گورستان گرفتنعره زن شد شیوهٔ مستان گرفت
هوش مصنوعی: او این را گفت و به سمت گورستان رفت، در حالی که فریاد میزد و حالتی مانند درویشان گشته بود.
خاک میبوئید و در ره میشتافتتا که گور لیلی آخر باز یافت
هوش مصنوعی: خاک بوی خوشی می‌دهد و در این مسیر به دنبال می‌گردد تا در نهایت به قبر لیلی برسد.
ماتم آن ماه را تاوان بدادساعتی بی خود شد آخر جان بداد
هوش مصنوعی: غم آن ماه را پرداخت کرد و مدتی بدون حال و حواس بود تا اینکه در نهایت جانش را از دست داد.
چون بپاکی زو برآمد جان پاکدر بر اودفن کردندش بخاک
هوش مصنوعی: وقتی که روح پاک از او جدا شد، بدن پاکش را در خاک دفن کردند.
زنده او از عشق جانان بود و بسلاجرم بی او فرو رفتش نفس
هوش مصنوعی: او تنها به خاطر عشق معشوقش زندگی میکرد و به همین دلیل، بدون او البته نفسش قطع شد و از بین رفت.