بخش ۴ - الحكایة و التمثیل
هوش مصنوعی: در این شعر، داستانی از ایاس و شاه بیان شده است. ایاس جام لعل را در دست دارد که قیمت آن بسیار بالا است. شاه به او فرمان می‌دهد که جام را بر زمین بزند و او نیز اطاعت می‌کند و جام به صد پاره تقسیم می‌شود. این کار باعث شور و هیجان در سپاه می‌شود و دیگران در مورد فضیلت و ارزش ایاس صحبت می‌کنند. ایاس می‌گوید که اطاعت از فرمان شاه برای او از ارزش جام بیشتر است، زیرا او خود را بیشتر ملتزم به فرمان شاه می‌داند تا به چیزی مادی. او به این نتیجه می‌رسد که ارزش واقعی در اطاعت و وفاداری به فرمانروایی است و نه در اموال دنیا.
بود جامی لعل در دست ایاسقیمت او برتر از حد و قیاس
هوش مصنوعی: جامی از سنگ دل و با ارزش در دست ایاس میباشد و قیمت آن بهقدری بالاست که هیچ معیار و اندازهای نمیتواند آن را توصیف کند.
شاه گفتش بر زمین زن پیش خویشبر زمین زد تا که شد صد پاره بیش
هوش مصنوعی: شاه به او گفت که بر زمین بیفت و او هم به زمین افتاد و در نتیجه بدنش به صد تکه تقسیم شد.
شور در خیل و سپاه افتاد ازوکان همه کس را گناه افتاد ازو
هوش مصنوعی: در میان جمعیت و نیروها، آشفتگی و هیاهو به وجود آمد، زیرا همه افراد از او گناه و تقصیر را پذیرفتند.
هرکسش میگفت ای شوریده رایقیمت این کس نداند جز خدای
هوش مصنوعی: هر کسی که به او میگفتند ای فرد دیوانه، ارزش و بهایی از این فرد را جز خدا نمیداند.
تو چنین بشکستی آخر شرم دارعزتش بردی و افکندیش خوار
هوش مصنوعی: تو این طور از عزت و احترام او کاستی و او را ذلیل و بیمقدار کردی، پس حداقل باید شرم داشته باشی.
شاه از آن حرکت تبسم مینمودخویش را فارغ بمردم مینمود
هوش مصنوعی: شاه با آن حرکت لبخند میزد و به نظر میرسید که از نگرانیهای مردم بینیاز است.
آن یکی گفت این جهان افروز جاماز چه بشکستی چنین خوار ای غلام
هوش مصنوعی: یکی گفت: چرا ای غلام، این جام که چراغ این جهان است را اینگونه شکستدی و خوار کردی؟
گفت فرمان بردنِ این شه مرابرتر از ماهی بود تا مه مرا
هوش مصنوعی: او می‌گوید که اطاعت از فرمان این پادشاه برای او ارزش و مقام بالاتری دارد تا اینکه خود را با ماه مقایسه کند.
تو بسوی جام میکردی نگاهلیک من از جان بسوی قول شاه
هوش مصنوعی: تو همیشه به جام مینگریستی، اما من از دل و جانم به وعدهی شاه توجهم بود.
بنده آن بهتر که بر فرمان رودجام چبود چون سخن درجان رود
هوش مصنوعی: بنده آن را میپسندد که طبق دستور عمل کند و مانند شراب که به درون جان میرود، کلام نیز به دل نشیند.
بندهٔ او باش تا باشی کسیور سگ او باشی این باشد بسی
هوش مصنوعی: اگر به خداوند بندگی کنی و پیرو او باشی، ارزش پیدا میکنی و کسی میشوی. اما اگر به عنوان گرگ و یا مخلص او به او خدمت نکنی، ارزش چندانی نخواهی داشت.